ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଋଷିମାନେ ଦେବତା ଆର୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି କହିଲେ—"ହେ ଆର୍ୟମାନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଏକତା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମନ୍ୱିତ ହେଉ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସମନ୍ୱିତ ଓ ମିଳନସାର ହେଉ।" ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ସେହି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏହି ଜନନୀ ପାଇଁ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ନିଯୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଋଷିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ—"ପାଣି ଆମକୁ ମାଧୁର୍ୟ ଦିଅ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ପ୍ରଭା ଦିଅ, ତପସ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ସବିତା ଦେବତା ଆମକୁ ତେଜସ୍ବୀ କରନ୍ତୁ।" କିଛି ଋଷି କହିଲେ—"ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଦିଗନ୍ତକୁ ବିଭକ୍ତ କରିଛି, ମୁଁ ସପ୍ତ ଋତୁକୁ ଚଳାଇଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ କଥା କହେ, ଦିବ୍ୟ ଭାଷା ଓ ମାନବ ଭାଷା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ।" ପୁନି କହିଲେ—"ମୁଁ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ସୃଜନ କରିଛି, ସପ୍ତ ନଦୀକୁ ଚଳାଇଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ କଥା କହେ, ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ।" ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ, ଦେବତା ବୈଶ୍ୱାନର ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଆମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, ପବନ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣରେ, ଆକାଶ ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତିରେ; ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଦୁଇ, ଦିବା-ପୃଥିବୀ, ଦୁଧରେ ଧନ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଦୁଧରେ ଆମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ। ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ବାଣୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ଯାହାର ଅଙ୍ଗ ଅନେକ ଧନରେ ଭରିଥିବା; ଏହି ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମ୍ମିଳିତ ଭୋଜରେ ଗୀତଗାନ କରି, ଧନର ଅଧିପତି ହେବା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର, ପବିତ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ; ଆନନ୍ଦରେ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହେଇ, ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦେଖିବା। ଏଠାରେ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗଳାରେ ଯେଉଁ ନିରୃତି ଦେବୀ ଅଟୁଟ ବନ୍ଧନ ଦେଇଥିଲେ, ତାହାକୁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ତେଜ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଖୋଲି ଦେଉଛି; ତୁମେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଅ। ନିରୃତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମୁଁ ତୁମର ଇରନ ବନ୍ଧନ ବିସର୍ଜନ କରିଛି; ଯମ ତୁମକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ—ସେ ଯମଙ୍କୁ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନମସ୍କାର। ଇରନ, କାଠ, ଛିଦ୍ରକାରୀ ବନ୍ଧନ ଓ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ, ଏବଂ ହଜାର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ—ଯମ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନକୁ ଉଠାଇ ଦେଉନ୍ତୁ। ହେ ଯୁବକ ଓ ପ୍ରବଳ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ—ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ଋଷିମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏକତାର ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ସମ୍ମିଳିତ ହୁଅ, ଏକାଠି କଥା ହେଉ, ମନ ଏକତାରେ ରୁହୁ; ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଏକ ମନରେ ତାଙ୍କର ଅଂଶକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।" ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ସଭା ଓ ଚିନ୍ତା ଏକତାରେ ରୁହୁ; ଏକତାରେ ଆହୁତି ଦେଉଛି—ମନକୁ ଏକତାରେ ଆଣ। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏକ, ହୃଦୟ ଏକ, ମନ ଏକ—ଏହିଭଳି ଏକତାରେ ଏକାଠି ରୁହିବା। ଏଠି ଶତ୍ରୁତା ଓ କ୍ରୋଧକୁ ତଳେ ପକାଇ ଦିଅ, ମନ ସହିତ ଯୋଗ କରିଥିବା ବାହୁକୁ ନମାଇ ଦିଅ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଦୂର କର, ଶକ୍ତିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ତାଙ୍କର ହାତରୁ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବତାମାନେ ନିର୍ବଳ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ତାହାକୁ କାଟି ଦେଉଛି; ଏହି ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କର ବାହୁ କାଟି ଦେଉଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଥମେ ଅସୁରମାନେ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିର୍ବଳ କରିଥିଲେ; ମୋ ସହଯୋଗୀମାନେ ଜୟ ପାଉନ୍ତୁ, ସ୍ଥିର ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ହେଉନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ହାତ ନିର୍ବଳ, ସେମାନେ ଆସି ଦମିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସନ୍ତି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କର, ମହାବିନାଶ ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ରସର, ଉନ୍ନତ, ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି, ଦୌଡ଼ନ୍ତି—ଶତ୍ରୁମାନେ ନିର୍ବଳ ହେଉନ୍ତୁ; ଆଜି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେକୁ ଦୂର କର। ଶତ୍ରୁମାନେ ନିର୍ବଳ ହେଉନ୍ତୁ; ଆମେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବା; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନକୁ ଶତ ଭାଗରେ ଛିଣ୍ଡିଦେବା। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷଣ ସମସ୍ତ ପଥ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; ଆଜି ଶତ୍ରୁମାନେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଇ ଦୂରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତୁ। ଶତ୍ରୁମାନେ ଦିଗଭ୍ରମିତ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ନଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି ଘୁଞ୍ଚନ୍ତୁ; ଏହି ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏମାନେକୁ ଏକେକରି ଦମନ କରନ୍ତୁ। ବଳିଅଂଶର ଚର୍ମ ଏମାନେ ଉପରେ ବାନ୍ଧିଦିଅ, ମୃଗ ପରି ଭୟଭିତ କର; ଶତ୍ରୁ ଦୂରେ ଘୁଞ୍ଚନ୍ତୁ, ଗାଈ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ଏଠି ସବିତା ଦେବତା ଛୁରି, ତାପ, ପବନ ଓ ପାଣି ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଓ ବସୁମାନେ ସଚେତନ ହୋଇ ରାଜା ସୋମ ପାଇଁ କ୍ଷୁର କାମ କରନ୍ତୁ; ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷୁର କରନ୍ତୁ। ଅଦିତି ଦାଢ଼ି କାଟନ୍ତୁ; ପାଣି ତେଜ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରଜାପତି ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତୁ। ସବିତା ଯେଉଁ କ୍ଷୁର ଦ୍ୱାରା ଶୋମ ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେହି କ୍ଷୁର ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କ୍ଷୁର କରନ୍ତୁ। ସେ ଗୋ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସନ୍ତାନରେ ଧନୀ ହେଉନ୍ତୁ। ସୁନା ପାହାଡ଼, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରବାହିତ ସୁରା ଓ ମଧୁରେ ଯେଉଁ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେହି କୀର୍ତ୍ତି ମୋ ମଧ୍ୟରେ ହେଉ। ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ମୋତେ ରସ ଓ ମଧୁ ଦିଅ, ଶୋଭାର ଅଧିପତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତେଜସ୍ବୀ ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିବି। ମୋ ଭିତରେ ପ୍ରଭା, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞର ରସ ଥାଉ; ପ୍ରଜାପତି ଏହାକୁ ମୋ ଭିତରେ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆକାଶ ଦିଗନ୍ତରେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଯେପରି ମାଂସ, ସୁରା, ଜୁଆ ଓ ପୁରୁଷର ପୁରୁଷତ୍ୱ ଜନନୀରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ହେ ଗାଈ, ତୁମର ମନ ବଛାରେ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଯେପରି ହାତୀ ତାଙ୍କର ପା ହାତୀନୀର ସହ ଯୋଗାଏ, ଓ ପୁରୁଷର ପୁରୁଷତ୍ୱ ଜନନୀରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ହେ ଗାଈ, ତୁମର ମନ ବଛାରେ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଯେପରି ଯୋକ, ହାର୍ନେସ ଓ ନାଭି ଯୋକ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଓ ପୁରୁଷର ପୁରୁଷତ୍ୱ ଜନନୀରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ହେ ଗାଈ, ତୁମର ମନ ବଛାରେ ନଶ୍ଟ ହେଉ।