ଏକ ପବିତ୍ର ଦର୍ଭା ମାଟିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହାର ଅନେକ ମୂଳ ଏ ନିମ୍ନେ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ଏହି ଦର୍ଭା କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାର ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହି ପବିତ୍ର ଦର୍ଭା ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ଭଲ ଚିନ୍ତା ଆଣେ । ଆମେ ତୁମ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୂରେ ଫେଲିଦେଉଛୁ, ତୁମ ପ୍ରଧାନ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୂରକୁ ନେଇଯାଉଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଆମ ଉପରେ କିଛି କୁହିନପାର, ଆମ ମନକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖ । ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତରୁ ଉପରେ ଦେଖ, ଗଛମାନେ ସିଧା ହୋଇ ଅଛନ୍ତି, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ରୋଗ ତୁମୁଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ । ତୁମ ପାଖରେ ଶତ ଔଷଧ ଅଛି, ହଜାର ଔଷଧ ଏକାଠି ହୋଇଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ ଆସୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ରୋଗନାଶକ ଅଛି । ତୁମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମୂତ୍ର, ଅମରତ୍ୱର ନାଭି; ତୁମ ନାମ ଭିଷାଣକା, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ମୂଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବାୟୁଜନିତ ରୋଗକୁ ନାଶ କରିଥିବା । ଦୁଷ୍ଟ ମନ, ଦୂରେ ଯାଅ! କାହିଁକି କ୍ଷତିକାରକ କଥା କୁହୁଛ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଗଛ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କର, ମୋର ମନ ଘର ଓ ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ରୁହୁ । ଯେଉଁଠାରେ ଶତ୍ରୁତା, ଶିରୋପରି କିଛି ଅଛି, ଜାଗ୍ରତ କିମ୍ବା ଶୁଅଛି, ସେସବୁକୁ ଦୂର କର; ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଅପକର୍ମକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇନାହିଁ, ତାହାକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ବାଣୀର ନାୟକ, ଯଦି ଆମେ ଭୁଲ କରିଯାଉଥିବା, ତେବେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ଆମକୁ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଓ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଏ ସ୍ୱପ୍ନ, ତୁମେ ଜୀବିତ ନୁହଁ, ମୃତ ନୁହଁ; ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମର ଗର୍ଭ ତୁମେ, ତୁମ ମାଆ ଭରୁଣାନୀ, ବାପା ଯମ, ତୁମକୁ ଅରରୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଆମେ ତୁମ ଉଦ୍ଭବ ଜାଣିଛୁ, ଦିବ୍ୟ ମାଆମାନଙ୍କର ପୁଅ, ଯମଙ୍କ ଦୂତ; ତୁମେ ଅନ୍ତକ, ମୃତ୍ୟୁ; ଏପରି ଜାଣି, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର । ଯେପରି ସେମାନେ ଅଂଗ, ଖୁର, କିମ୍ବା ସନ୍ଧିକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି, ସେପରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଅପସ୍ୱପ୍ନକୁ ଏକତ୍ର କରି ଶତ୍ରୁଠାରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଉଛୁ । ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶୁଭ ଦାତା, ସକାଳ ଦୁଧରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ ଏବଂ ଏକାସାଥି ଭୋଜନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉ । ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମାରୁତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୁଧରେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ ନ କରନ୍ତୁ; ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କଥା କହି, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ । ଏହା ତୃତୀୟ ଦୁଧ, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅମୃତ ଭରିଥିଲେ; ସୌଧନ୍ଵନାଙ୍କ ଅମର ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୂତି ଆଣନ୍ତୁ । ତୁମେ ଏକ ଶ୍ୟେନ, ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମାର୍ଗରେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ସ୍ୱାହା! ତୁମେ ଏକ ଋଭୁ, ଜଗତୀ ଛନ୍ଦରେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମାର୍ଗରେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ସ୍ୱାହା! ତୁମେ ଏକ ବୃଷଭ, ତୃଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦରେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମାର୍ଗରେ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ସ୍ୱାହା! ଅଗ୍ନି, କେହି ମର୍ତ୍ୟ ତୁମ ରୂପକୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମେ ଏକ ବାନର, ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ଖାଉଛ, ଗାଈ ନିଜ ଅଫ୍ତପ୍ରସବ ଖାଇଥିବା ପରି । ଏକ ଭେଡ଼ା ପରି ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଆହ୍ୱାନିତ, ଯେତେବେଳେ ଉପର ଓ ତଳ ଜହ୍ୱା ଚବାଇଥାଏ; ତୁମ ମୁଣ୍ଡିଏ ନଦୀମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡିକୁ ଆଘାତ କରେ, ତୁମର ହରିତ ଅଗ୍ନିରେ ତାନ୍ତୁମାନେ ଦହିଯାଏ । ପଖିମାନେ କଥା କହନ୍ତି, କଳାମାନେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଉପର ଅଂଶକୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଅନେକ ବୀଜ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଛି । ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ତର୍ଦ୍ଦା, ସମଙ୍କ, ଆଖୁମାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର, ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ପିଠି ଭାଙ୍ଗିଦେଅ, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ସେମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଖୋଲିବ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହିପରି ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଧାନ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ । ତର୍ଦ୍ଦା, ପତଙ୍ଗ, ଜଭ୍ୟ, ଉପକ୍ୱସା—ସମସ୍ତେ ପୋକ; ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗୃହରେ ବଲି ଅସ୍ଥାପିତ, ସେପରି ଏହି ଯବ ଶସ୍ୟଗୁଡିକୁ ସେମାନେ ଛୁଇଁପାରିବେ ନାହିଁ । ତର୍ଦ୍ଦା ଓ ଭାଘର ନାୟକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜହ୍ୱା ଧାରୀ, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ପୋକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷତିକାରୀକୁ ଆମେ ବଶ କରୁଛୁ । ପବିତ୍ର ପବନ ଦ୍ୱାରା ପରିଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ସୋମ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିତ ବନ୍ଧୁ । ଜଳ, ଆମର ମାଆମାନେ, ଆମକୁ ପରିଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ଘୃତ ଭରିତ ସେମାନେ ଆମକୁ ଘୃତରେ ପରିଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତୁ । ଦିବ୍ୟ ଜଳ ସମସ୍ତ ଦୂଷଣକୁ ଦୂର କରେ; ମୁଁ ତୁମଠାରେ ଆସୁଛି, ହେ ପବିତ୍ରମାନେ, ପରିଶୁଧ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର । ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ କରନ୍ତି, ବା ଅଜ୍ଞାନତାରୁ ବା ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ବରୁଣ, ସେହି ପାପରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର; ଦେବ, ଆମେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଦିଅ ନାହିଁ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗର ଗର୍ଭରୁ ଉଦୟ ହୁଏ, ରକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଦୂରେ ହଟାଏ; ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ, ପର୍ବତରୁ ଅଦୃଶ୍ୟକୁ ନାଶ କରେ । ଗାଈମାନେ ଗୋଶାଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଇଛି; ନଦୀର ଜଳ ଶାନ୍ତ, ଅଦୃଶ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱ ଅପସାରିଛି । ମୁଁ ଜୀବନ, ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ କଣ୍ବ ଉଷଧି ଆଣିଛି; ସମସ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଆଣିଛି—ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ । ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଦୁଇଁଜଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏହିକୁ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବଡ଼ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ସୋମ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ସବିତୃ, ଭଗ, ସଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଶ୍୵ାସ ଫେରିଆସୁ, ଆତ୍ମା ଆସୁ, ଦୃଷ୍ଟି ଫେରିଆସୁ, ଜୀବନ ଆସୁ; ଅପରାଜୟ ଓ ଶରୀରସ୍ଥ ବୈଶ୍ୱାନର ସମସ୍ତ ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର କରୁନ୍ତୁ । ଆମେ ତେଜ, ବଳ, ଶରୀର, ମନ, ଶୁଭତାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏଠାରେ ଆମକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଶରୀରର ଦୋଷ ଦୂର କରନ୍ତୁ ।