ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ମହାପୃଥିବୀର ଦୃଢ଼ ଆଶ୍ରୟରେ। ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବୋହି ରହିଛି, ସେପରି ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁଟିଏ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରି ରହିବ। ଏହି ଭାବରେ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ଯାଏ ତାହା ସମୟ ଆସିବ। ତାପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ଆସେ—ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି। ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇର୍ଷ୍ୟାର ବନ୍ଧନ, ତା’ପରେ ଆସୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା, ଏବଂ ହୃଦୟର ଦାହ—ଏ ସବୁକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରୟାସ କରେ। ଯେପରି ପୃଥିବୀ ମୃତକୁ ମୃତ ମନରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରେ, ତେଣୁ ମୋର ମନ ମଧ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା ଉପରେ ଆବରଣ ଦେଇ ତାହାକୁ ଶମିତ କରେ। ହୃଦୟରେ ଥିବା ଅସ୍ଥିର ଚିତ୍ତରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ କରେଉଛି, ଯେପରି ଜଳନ୍ତ ଜିନିଷରୁ ତାପ ବାହାରିଯାଏ। ଏହି ପରିଶୁଧ୍ଧି ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ପବିତ୍ର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ପରିଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଶକ୍ତି ନିଜେ ମୋତେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ଦକ୍ଷତା, ଜୀବନ ଏବଂ ନିରାପଦ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ପରିଶୁଧ୍ଧ କରେ। ଦେବତା ସବିତା, ପରିଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଶକ୍ତି ଓ ଚାପ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପରିଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ଏଠି ଏକ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିର କଥା ଆସେ—ଯିଏ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଆସେ, ଏବଂ ମଦିରାପାନ କରୁଥିବା ପରି କ୍ରନ୍ଦନ କରି ଯାଏ। ଏହି ଅନ୍ୟାୟକାରୀ ଅନ୍ୟ କାହାରୋ ପାଖକୁ ଯାଉ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ର, ବରୁଣ ରାଜା, ଦ୍ୟୁଲୋକ, ପୃଥିବୀ, ଔଷଧିକୁ ନମସ୍କାର। ଯିଏ ତାପ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ହରିତ କରେ, ସେହି ରୁଦ୍ର, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବନ୍ୟ ଦେବତାକୁ ନମସ୍କାର। ତିନିଟି ପୃଥିବୀ ଅଛି, ତାହାର ମଧ୍ୟରୁ ମାଟି ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ। ସେଠାରୁ ତା’ର ଚର୍ମରୁ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି। ତୁମେ ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଅଛି, ଯେପରି ରାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୋମ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବରୁଣ। ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଜୟ, ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏବଂ ପୋଷଣ କରୁଛ। ତୁମେ ଚୁଲିକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛ, ଏବଂ ତାହାର ବୃଦ୍ଧି କରୁଛ। ପରେ ଦେଖାଯାଏ, କଳା ଝରିବା, ପିଙ୍ଗଳା ଓ ଅପୂର୍ଣ୍ଣା ଡାଣ୍ଡା, ଜଳଧାରଣ କରି ଆକାଶକୁ ଉଠିଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ଋତର ସିଂହାସନରୁ ଫେରିଛନ୍ତି; ଆରମ୍ଭରେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ମାରୁତମାନେ ଜଳକୁ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ, ଶୁଭ ଚଳନରେ ଶକ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଭରିଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ମଧୁ ଝରାନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ ବର୍ଷାକୁ ଉପରେ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଘରକୁ ପୂରିଦେଉଛି, ଏହା ତାଣିରେ ବୁନୁଥିବା ଝିଅ ପରି ଚଳେ, ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ପତ୍ନୀ ପରି। ଏହିପରି ଜଳ ଦିନ ଓ ରାତି ଝରିଛି। ମୁଁ ଦେବୀ ଜଳକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ। ଜଳ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ, ନିଜେ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି, ଶୀଘ୍ର ଉପକାର କରେ। ଦେବ ସବିତାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ କାମ କରନ୍ତୁ, ଜଳ ଓ ଔଷଧି ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ହିମାଳୟରୁ ଝରି ଏହି ନଦୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ନଦୀରେ ମିଶିଯାନ୍ତି। ଦେବୀ ଜଳ ମୋତେ ଏହି ହୃଦୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିବା ଔଷଧି ଦେଇଛନ୍ତି। ଯାହା କି ମୋ ଚକ୍ଷୁ, ପାଦ ଓ ଚରଣ ତଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ, ତାହାକୁ ଜଳ ହେଲା ଚିକିତ୍ସକ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରନ୍ତୁ। ନଦୀର ମହିଳାମାନେ, ଝରଣାର ରାଣୀମାନେ, ସମସ୍ତ ନଦୀ ଯେଉଁଠି ବସନ୍ତି, ଆମକୁ ଏହି ଔଷଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଆମେ ତୁମକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା। ଏହି ସମୟରେ, ମୋର ମନକୁ ଘେରିଥିବା ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶି ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି, ସେମାନେ ଅବହେଳିତ କଥା ପରି ଏଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉ। ମୋ ଗଳାକୁ ଘେରିଥିବା ସପ୍ତସପ୍ତତି, ମୋ ଆଉଠକୁ ଘେରିଥିବା ନବନବତି—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳିତ କଥା ପରି ଏଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କର, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ଉପରେ କୃପା କର। ଏହି ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ସୁଖର ଲୋକରେ ଦୂରେ ରଖ। ଯିଏ ଆମ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଆମେ ତାହାକୁ ଦୂର କରିଦେବା। ଦୁଷ୍ଟତା ଅନ୍ୟ ରାସ୍ତାକୁ ଯାଉ, ଶତାୟୁ ଅମର ଦେବତା ଏହାକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଫେଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତୁ, ଏହା ଆମ ଦ୍ୱେଷୀଙ୍କୁ ପହଁଚୁ, ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁ। ଯଦି ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଆଶାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପରିବାର ନିରୃତିଙ୍କ ଦୂତ ପରି ପରା ଏଠିକୁ ଆସିଛି, ତେବେ ଆମେ ପୂଜା ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା; ଆମର ଦୁଇପାଓ ଚାରିପାଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୁସ୍ଥ ରହନ୍ତୁ। ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ପରା ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ଆମ ଘରକୁ କିଛି କ୍ଷତି ନ ଆଣୁ; ଅଗ୍ନି ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଡାଣ୍ଡା ଦୂତ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ। ଡାଣ୍ଡା ଦୂତ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ କରୁ, ପକ୍ଷୀ ଅଗ୍ନିପିଠରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁ; ଆମ ଗୋମାସ୍ତ ଓ ଲୋକମାନେ ସୁସ୍ଥ ରହନ୍ତୁ, ଦେବତା ବା ପରା ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ କରନ୍ତୁ। ଏକ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପରାକୁ ଦୂରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର, ଆମେ ଖୁସିରେ ଗୋମାତାକୁ ଘୁରାଇ ନେବା। ଅପଶକୁ ଦୂରେ ରଖି, ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣର ପଥରେ ଆଗେଇ ଯିବା। ଅଗ୍ନି ଏହି ଦୋଷକୁ ମାଫ କର, ଗୋମାତା ଆମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସୁ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛ, କିଏ ଏହାକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ? ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଅବରୋହଣକୁ ପହଁଚିଥିଲେ, ବହୁ ପଥ ଖୋଜିଥିଲେ, ଦୁଇପାଓ ଚାରିପାଓ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ, ଯମ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପକ୍ଷୀ ଦୂତ, ତୁମର ଶକ୍ତି ଅନ୍ୟଠାରେ ପତିତ ହେଉ; ଉଲୁକ ଯଦି କଥା କହିଥାଏ, ସେଥିରେ କିଛି ଫଳ ନ ହେଉ; ପରା ଅଗ୍ନିରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଥିରେ ଫଳ ନ ହେଉ। ନିରୃତିଙ୍କ ଦୂତ, ପ୍ରେରିତ ବା ଅପ୍ରେରିତ, ଯେଉଁମାନେ ଆମ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି—ପରା ବା ଉଲୁକ ର ଚିହ୍ନ କିଛି ରହିନାହିଁ। ଏହି ଶକ୍ତି ଏଠି ଶତୃତା ବିନା ପତିତ ହେଉ, ବୀରତା ପାଇଁ ଏଠି ବସିଯାଉ। ଯମଙ୍କ ଘରେ ତୁମେ ଜୀବନ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିନଥିଲ, ଏଠି ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଦେଖନିଅ। ଦେବତାମାନେ ସରସ୍ୱତୀ ଶିଳା ଉପରେ ମଧୁ ସହିତ ଯବ ତିଆରି କରିଥିଲେ।