ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ପ୍ରଜାପତି, ଅନୁମତି ଏବଂ ସିନୀବାଳୀ ଏହାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ; ସେମାନେ ନାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ରଖି, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତିକୁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଆକାଶକୁ ବଳୟ କରି, ସର୍ପମାନଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଦିନ ଓ ରାତି, ଯେଉଁଠି କିଛି ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଷରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଜାଣିଥିଲେ; ଯାହା ଥିଲା, ଯାହା ହେବ, ଯାହା ଅଛି—ସେହି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଷରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ମୁଁ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଟିଲାଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରେ; ପରୁଷ୍ଣୀ ଓ ଶୀପାଳା ପାଇଁ ମଧୁ, ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ହୃଦୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ। ଦେବତାଘାତୀ, ରାଜାଘାତୀ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଘାତକ, ତାଙ୍କୁ, ମୃତ୍ୟୁ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ତୁମେ ବାଣୀର ଶ୍ୱାମୀ, ଦୂର ବାଣୀର ଶ୍ୱାମୀ, ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମ ଶୁଭ ମନ, ଅଶୁଭ ମନ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଯାତୁଧାନ, ଔଷଧ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ମୂଳରେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଅସ୍ଥି ଶୋଷଣ, ମାଂସ ଶୋଷଣ, ହୃଦ୍ରୋଗ ଓ ସମସ୍ତ ବଳାସା ଦେହର ଅଙ୍ଗ ଓ ସନ୍ଧିଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉ। ବଳାସାକୁ ମୁଁ ରୋଗୀ ଠାରୁ ମୂଳ ଉଖଳିବାପରି କାଢ଼ି ଦେଉଛି; ଏହାର ବନ୍ଧନ, ମୂଳକୁ କାଟି ଦେଉଛି, ଗଛ ଉଖଳିବାପରି। ବଳାସା ଏଠାରୁ ପକ୍ଷୀଛୁଆ ପରି ଉଡ଼ିଯାଉ, ଶକ୍ତି ନାଶକ ଏଠାରୁ ପଳାଇଯାଉ। ତୁମ ଔଷଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଗଛମାନଙ୍କ ଆଧାର—ସେହି ଆଧାର ଆମ ପାଇଁ ହେଉ, ଯେଉଁଠାରୁ ଆମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ। ଆତ୍ମୀୟ ହେଉଛି କି ନୁହେଁ, ଯିଏ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଗଛମାନେ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ। ଯେପରି ସୋମ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହବି, ସେପରି ମୁଁ ତଳ ଓ ଅଶ ଗଛମାନେ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ। ତୁମର ହାନିକର ଓ ଅହାନିକର ରସ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରସ—ଏହା ସମସ୍ତ ତୁମର। ଏହି ରସ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମର ଖିର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛୁ। ତୁମର ବାପାଙ୍କ ନାମ ବିହାହ୍ଳା, ମାଆଙ୍କ ନାମ ମାଦବତୀ। ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜକୁ କ୍ଷତି କର, ନିଜ ଶତ୍ରୁ। ତୌଭିଳିକ, ବେଳୟ, ଅୟମଏଳବ, ଐଳୟିତ, ବଭ୍ରୁ, ବଭ୍ରୁକର୍ଣ୍ଣ—ପଳାଇଯାଉ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉ। ପୂର୍ବଦିଗରେ ତୁମେ ଅଲସଳା, ଉତ୍ତରେ ଶିଳଞ୍ଜଳା, ଏବଂ ନୀଳଗଳସଳା। ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ ଯେପରି ଜୀବମାନଙ୍କର ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ। ଯେପରି ଏହି ପୃଥିବୀ ଗଛମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ଉଚିତ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନିଅ। ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ ଓ ଟିଲାମାନେକୁ ଯେପରି ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ। ଏହି ପୃଥିବୀ ଯେପରି ସ୍ଥିର ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ। ଇର୍ଷ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ବନ୍ଧନ, ପରେ ଆସୁଥିବା ବନ୍ଧନ, ହୃଦୟ ଜ୍ୱାଳାର ଅଗ୍ନି—ମୁଁ ସେହି ଦୁଃଖକୁ ଦମନ କରେ। ଯେପରି ମୃତ ମନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ମୃତକୁ ଢାକି ଦିଏ, ସେପରି ମୋ ମନ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୃତ ହେଉ, ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ଢାକି ଦିଅ। ତୁମର ହୃଦୟରେ ଯାହା ବସିଛି, ଅସ୍ଥିର ମନ, ସେଠାରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ କରେ, ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜିନିଷରୁ ତାପ ବାହାରିଯାଏ। ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁ। ସankalpa, କୌଶଳ, ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷତ କୁଶଳ ପାଇଁ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା ମୋତେ ପବିତ୍ର କରୁ। ହେ ସବିତୃ, ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା ଓ ଚାପକୁ ନେଇ ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପବିତ୍ର କର। ସେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳିଉଛି, ଶକ୍ତି ସହ ଆସୁଛି, ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିବା ଭଳି କ୍ରନ୍ଦନ କରି ଚାଲିଯାଉଛି। ଅନ୍ୟ କାହାର ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଯାଉ; ପ୍ରଥମ ନଷ୍ଟକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ର, ପ୍ରଥମ ନଷ୍ଟକାରୀ, ରାଜା ବରୁଣ, ଦ୍ୟୁଲୋକ, ପୃଥିବୀ, ଉଦ୍ଭିଦ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯିଏ ଜଳାଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ଆକାରକୁ ହରିତ କରେ, ସେହି ରକ୍ତିମ, ଶ୍ୟାମ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ପ୍ରଥମ ନଷ୍ଟକାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହି ତିନି ପୃଥିବୀ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ଉତ୍ତମ। ଏହି ଭୂମିର ତ୍ୱଚାରୁ ମୁଁ ଔଷଧ ଆଣିଛି। ତୁମେ ଔଷଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାତିରେ ସୋମ ଭଳି, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବରୁଣ ଭଳି। ତୁମେ ଉଜ୍ୱଳ, ଅପରାଜିତ, ପୋଷଣ ପାଇଁ ଆଶା କର; ତୁମେ କେଶ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧନ କର, ତାହାର ବୃଦ୍ଧି କର। କଳା ଝରିବା, ପିଙ୍ଗଳା, ଉଜ୍ୱଳ ପାଖି, ଜଳ ଧାରଣ କରି, ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ। ସେମାନେ ଋତର ଆସନରୁ ଫେରିଲେ; ପ୍ରଥମେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ। ଓ ଜଳ, ଔଷଧମାନେ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ; ମାରୁତମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରଧାରୀ, ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁ ଝରାଅ, ସେଠାରେ ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର। ମାରୁତମାନେ ବର୍ଷାକୁ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଘରକୁ ପୂରଣ କରେ। ଏହା ଚକ୍ରକାରୀ କନ୍ୟା ପରି ଚାଲିଥାଏ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ପରି ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ। ଜଳ ଦିନ ଓ ରାତି ଝରିଛି। ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଜଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ଶୁଭ ଭାବରେ ଡାକୁଛି। ଜଳ ନିଜେ ଉଦ୍ଧାର ଦେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ, ଶୀଘ୍ର ଉପକାର କରେ। ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ କାମ କରନ୍ତୁ। ଜଳ ଓ ଔଷଧ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ହିମାଳୟରୁ ଏହି ଜଳ ଝରି, ନଦୀରେ ମିଶିଯାଏ। ଦିବ୍ୟ ଜଳ ମୋତେ ଏହି ହୃଦୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିବା ଔଷଧ ଦେଇଛି। ଏହିପରି ଦେବତା, ପୃଥିବୀ, ଉଦ୍ଭିଦ, ଜଳ, ଔଷଧ, ମନ, ଶକ୍ତି, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ମୂଳ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସର ଏକ ମହା ନାଟକ ଏଠି ଉନ୍ମୋଚିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ଶାସ୍ୱତ ରକ୍ଷା, ପବିତ୍ରତା ଓ ଉପଚାରର ଅନୁଭୂତି ମିଳେ।