ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଅବସରରେ, ଯଜ୍ମାନ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ନେତା, ଇଛାପୂର୍ତ୍ତିକାରୀ, ମଙ୍ଗଳଦାୟକ ସବିତୃ ଏବଂ ସବକୁ ଆବରଣ କରୁଥିବା ଦେବତା ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଘୃତ ନେଇ ଏଠାରେ ଆସିଲେ, ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଗଲା। ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ହସ୍ତ (ଚମସ) ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା; ଏହା ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମହିମା। ଶୀଘ୍ର ଚଳିଥିବା ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦେବତାମାନେ ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି, ଭୂମିଦାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାରମାନେ, ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମର ନୀତିକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ତେଜ଼ରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଉଷା ଦେବୀମାନେ ଏବଂ ଋତ୍ୱିଜ୍ମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ରକ୍ଷକମାନେ କୌଳୀନ କ୍ରିୟାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ପୁରୋହିତମାନେ ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଆମ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ। ଇଦା, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ପ୍ରଭଳ ଭାରତୀ—ଏହି ତିନି ଦେବୀ ଏହି ଦର୍ଭରେ ବସନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଆମେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅପାର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଉଁ; ଦେବତା ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏହି ସଭାର ଧନ-ଧାନ୍ୟ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ। ହେ ଅରଣ୍ୟର ନାଥ, ତୁମେ ଯାହା ଧରିଛ, ତାହା ମୁକ୍ତ କର; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନିବେଦିତ ହୋମକୁ ଦେବତାମାନେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦା, ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ କ୍ରିୟା କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଅହୁତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଏକ ବିଶେଷ ଆଚାର ହେଉଛି—ନବ (ନଁ) ପ୍ରାଣକୁ ନବ ଦ୍ୱାରା ମାପାଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଏବଂ ଶତବର୍ଷ ପାଇଁ; ତିନିଟି ହରିତ, ତିନିଟି ରୂପା, ତିନିଟି କଞ୍ଚା, ଏବଂ ତିନିଟି ତପସ୍ଯା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ। ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଦ୍ୟୁ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ଦିଗ୍ବଳୟ, ଋତୁ—ସମସ୍ତେ ଏହି ତ୍ରିଗୁଣ ମାପ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ତିନି ପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟ, ତ୍ରିଗୁଣ ମାପରେ, ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ; ପୂଷଣ ଦୁଧ ଏବଂ ଘୃତ ଆଣିଦିଅନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ପଶୁର ସମୃଦ୍ଧି ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁ। ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଧନରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବଢ଼, ଏହାକୁ ବଢ଼ାଅ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ପ୍ରେରଣ କର; ତ୍ରିଗୁଣ ଭୋଜ୍ୟ ଏହାରେ ବସିଯାଉ। ପୃଥିବୀର ହରିତ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ଅଗ୍ନି ଲୋହରେ ତୁମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁ। ଔଷଧି ଓ ରୂପା ଏକତ୍ର ହୋଇ, ତୁମକୁ ଦକ୍ଷତା ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ତିନି ପ୍ରକାରର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି—ଏହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଏକ ଅଂଶ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଏକ ଅଂଶ ଦବାଇ ହେବାବେଳେ ସୋମରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ଅଂଶ ଜଳର ବୀଜ ଭାବରେ ଅଛି; ଏହି ତ୍ରିଗୁଣ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ତୁମ ଜୀବନ ପାଇଁ। ଜମଦଗ୍ନି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କର ତିନି ଆୟୁଷ୍ୟ ଏଉଁଥିଲା, ଅମୃତତ୍ୱର ତିନି ଦୃଷ୍ଟି ଏଉଁଥିଲା; ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ତିନି ଆୟୁଷ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଛି। ତିନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା, ତିନି ରୂପରେ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ଅକ୍ଷରରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ଅମୃତତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦୂର କଲେ, ଏବଂ ନିଜେ ଲୁଚି ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ହଟାଇଦେଲେ। ଆକାଶର ହରିତ ଉପରୁ, ମଧ୍ୟରେ ରୂପା, ତଳେ ପୃଥିବୀର ଲୋହ—ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତାଙ୍କର ରକ୍ଷା। ଏହି ତିନି ପ୍ରାଚୀନ ରକ୍ଷା ଚାରିପଟେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରକ୍ଷା ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନଗର, ଅମର, ଯାହାକୁ ପ୍ରଥମ ଦେବତା ଆରମ୍ଭରେ ଭେଦିଥିଲେ—ତାଙ୍କୁ ଦଶ ପୂର୍ବଦିଗରେ ନମସ୍କାର ଦିଅଛି; କାରଣ ମୁଁ ତ୍ରିଗୁଣ ରକ୍ଷାକୁ ଭେଦିଛି। ଆର୍ୟମାନ, ପୂଷଣ, ବୃହସ୍ପତି ତୁମପାଖକୁ ସହୃଦୟତା ସହିତ ଆସନ୍ତୁ; ଆଜି ଯେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ନାମରେ ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର କୃପା ପାଉଛ। ଋତୁ ଓ ତାହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୟ ସହିତ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ତେଜ ପାଇଁ, ବର୍ଷର ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମେ ତୁମକୁ ସୁଦୃଢ କରୁଛୁ। ଘୃତ ଲଗାଇ, ମଧ ସହିତ ମିଶାଇ, ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥିର ଏବଂ ଅଚଳ ଥିବା, ଭାର ବହିବାର ସମର୍ଥ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳି ନିମ୍ନ କରିଦେଉଥିବା—ଏଠାରେ ଉଠିବା ନୁହେଁ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଏଠାରେ ରୁହ। ଏବେ, ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦା ପ୍ରାଥମିକ ଅଂଶରେ ଯାନ ଯୋଗାଇ, ଆଗକୁ ଚାଲିଯିବେ; ଏଠାରେ ଯାହା ଘଟୁଛି, ଅଗ୍ନି ଜାଣନ୍ତୁ। ସେ ଚିକିତ୍ସକ, ଔଷଧକାରୀ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା, ଲୋକ ପାଇପାରିବା। ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଯେଉଁଠାରୁ ଆମକୁ କେହି କ୍ଷତି କରିଛି, ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ସେ ବାହ୍ୟ ସୀମାରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉ। ଯେପରି ସେ ବାହ୍ୟ ସୀମାରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛି, ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର। ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ହୃଦୟ ଭେଦ, ଜିହ୍ୱା ବାନ୍ଧ, ଦାନ୍ତ ଭଙ୍ଗ; ଅଗ୍ନି, ସବୁଠୁ କନିଷ୍ଠ, ଏହି ମାଂସଖାଦୀ ଦେମନ୍ତିକୁ ଧ୍ୱଂସ କର। ଯେଉଁ ଜିନିଷ ତାଙ୍କର ନିଆଯାଇଛି, ଚୋରି ହୋଇଛି, ଦେମନ୍ତି ଭୋଜନ କରିଛି, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜାଣି, ତାହା ଫେରାଇ ଦିଅ; ଶରୀରକୁ ମାଂସ ଫେରାଇ ଦିଅ। କଚ୍ଚା, ସୁସିଧା, ଦାଗ ଲାଗିଥିବା, ବେଶି ସିଧା—ଯେଉଁ ମାଂସଖାଦୀ ଦେମନ୍ତି ମୋତେ ଭୋଜନ କରିଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସହିତ ଚାଲିଯାଉ; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଉ। ଦୁଧ, ଦହି, ଅସିଧା ଖାଦ୍ୟ, ଧାନ୍ୟ—ଯେଉଁଠି ମାଂସଖାଦୀ ଦେମନ୍ତି ଭୋଜନ କରିଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସହିତ ଚାଲିଯାଉ; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଉ। ଜଳ, ପାନୀୟ, କିମ୍ବା ମାଂସଖାଦୀ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ଶୟନରେ—ଯେଉଁଠି ଦେମନ୍ତି ଭୋଜନ କରିଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସହିତ ଚାଲିଯାଉ; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଉ।