ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଏକ ମାଙ୍ଗଳିକ ଅନୁରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ପ୍ରଥମେ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଡାକି କୁହାଗଲା—“ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ, ଗର୍ଭକୁ ଅଙ୍କୁର ଦିଅ; ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳବାନ ହେଉଥିବା ତୁମକୁ, ଆମେ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆନିଛୁ। ହେ ମହାସ୍ତୁତିଧାରୀ, ବିସ୍ତାରିତ ହେଉ, ତୁମର ଗର୍ଭ ଗର୍ଭରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁ; ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ ଦୁଇ ଗୋତ୍ରର ଅଦୂଷ୍ଟ ସନ୍ତାନ ଦେଉନ୍ତୁ।” ପୁନି ଧାତୃ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ସବିତୃ ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଡାକି କୁହାଗଲା—“ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପରେ, ଏହି ନାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଦଶମ ମାସରେ ଜନ୍ମ ନେବା ପାଇଁ ଏକ ପୁରୁଷ ସନ୍ତାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ହେଉ।” ଏହି ପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନୁରୋଧ ହେଲାପରେ, ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ମନ୍ତ୍ର, ଅରଣି ଓ ଅଗ୍ନି ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, ଏଠାରେ ଯୁଗଳକୁ ଏକତ୍ର କଲେ। ସବିତୃଦେବ, ସନ୍ତାନ ଜଣା, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ହବି ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଭଲ ଯୋଜନା ସହିତ ଏଠାରେ ଯୁଗଳକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଏକତ୍ର କଲେ। ଉଚ୍ଚାରଣ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ହବି ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏକତ୍ର କଲେ; ଚୟିତା, ସ୍ତ୍ରୀସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ଛନ୍ଦ ଓ ମାରୁତମାନେ ମାତା ଜଣେ ପୁଅକୁ ଯେମିତି ଚାଲାନ୍ତି, ସେପରି ଏଠାରେ ଯୁଗଳକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଏକତ୍ର କଲେ। ଅଦିତି, କୁଶ ଉପରେ ଉଦକ ସିଞ୍ଚନ କରି, ହବି ସହିତ ଏକତ୍ର କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ, ଅନେକ ରୂପର ତାପ ସହିତ, ଭଲ ଯୋଜନା ଓ ହବି ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର କଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ଓ ଭଗା, ଅନେକ ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଯୋଜନା ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର କଲେ। ସୋମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅନେକ ପୋଷଣ ଓ ଭଲ ଯୋଜନା ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ଏକତ୍ର କଲେ। ଏବେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମଣ ସହିତ, ଅନୁକୂଳ ହୋଇ, ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭଲ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆସିଲେ। ବୃହସ୍ପତି, ବ୍ରହ୍ମଣ ସହିତ ଅନୁକୂଳ ହୋଇ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସୂର୍ୟ ଲୋକ ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀ ପାଇଁ ହବି ସହିତ ଆସିଲେ। ଏହିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଗ୍ନିର ଅରଣି ଉପରି ଉଭୟ ଦିଗୁଡ଼ିକୁ ଉପରି ଉଠି ରହେ; ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଲା ଉଜ୍ୱଳ ଓ ଆକର୍ଷକ। ସେ ଦେବତା ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଅନେକ ହାତରେ, ସନ୍ତାନ ଦେଇ, ଶୋଭାମୟ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ସେ ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହିତ ମାର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଓ ସବିତୃ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ମଧୁ ସହିତ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି ଏଠାରେ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆସନ୍ତି। ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ପାତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ; ଏହି ଅଗ୍ନିର ମହିମା। ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦେବତା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାର, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିର ବିସ୍ତୃତ ତେଜରେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି, ପ୍ରଭାତ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଆମ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ରକ୍ଷକମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଦେବ ପୁରୋହିତମାନେ ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଉପରେ ଉଠାନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନିର ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ କୁଶଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଇଡା, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତୀ—ଏହି ତିନି ଦେବୀ ଏହି କୁଶରେ ବସନ୍ତୁ, ସ୍ତୁତି ପାଉନ୍ତୁ। ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆମର ହେଉ; ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ଏହି ସଭାର ଧନ ଓ ଶ୍ରୀର ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ। ହେ ବନଦେବତା, ଯାହା ଧରିଛ, ମୁକ୍ତ କର; ତୁମର ଶକ୍ତିରେ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହବି ଦେବତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଉ। ଅଗ୍ନି, ଜାତବେଦସ୍, ସ୍ୱାହା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଯଜ୍ଞର ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏକ ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ନବ ଶ୍ୱାସକୁ ନବ ସହିତ ମାପାଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ଶତବର୍ଷ ପାଇଁ; ତିନିଟି ହରିତ, ତିନିଟି ରୂପା ଓ ତିନିଟି ଲୋହା, ତିନିଟି ତପସ୍ୟାରେ ନିର୍ମିତ। ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ମଧ୍ୟଦିଗ ଓ ଦିଶା, ଋତୁମାନେ ତାଙ୍କ ଅବଧି ସହିତ—ଏହି ତ୍ରିଗୁଣ ମାପ ସହିତ ମୋତେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ତିନି ପ୍ରକାରର ପୋଷଣ, ତ୍ରିଗୁଣ ମାପରେ, ଏଠାରେ ଆସୁ; ପୂଷାନ୍ ଦୁଧ ଓ ଘୀ ଆଣନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଗାଁର ସମୃଦ୍ଧି ଏଠାରେ ବସୁ। ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଧନରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହାକୁ ବୃଦ୍ଧି କର; ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଦେଇ ପଠାନ୍ତୁ; ପୋଷଣର ତ୍ରିଗୁଣ ମାପ ଏଠାରେ ବସୁ। ପୃଥିବୀର ହରିତ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତର ଧାରକ, ଲୋହା ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ ତୁମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁ। ଔଷଧୀ, ରୂପା ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଆନନ୍ଦ ମନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ସୁନା, ତିନି ପ୍ରକାରରେ ଜନ୍ମିଛି, ଏହା ସନ୍ତାନ; ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏକ ଅଂଶ ସୋମଙ୍କୁ, ଏବଂ ଏକ ଅଂଶ ଜଳର ବୀଜ; ଏହି ତ୍ରିଗୁଣ ସୁନା ତୁମ ଜୀବନ ପାଇଁ। ଜମଦଗ୍ନି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କ ତ୍ରିଗୁଣ ଆୟୁ, ଅମୃତତ୍ୱର ତିନି ଦୃଷ୍ଟି, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ତିନି ଆୟୁ କରିଛି। ତିନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତ୍ରିଗୁଣ ରୂପରେ ଏକ ଅକ୍ଷର ହେଲେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କଲେ, ଓ ଦୁଃଖ ଲୁଚାଇ ଦେଲେ। ଆକାଶର ହରିତ ତୁମକୁ ଉପରୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ମଧ୍ୟରୁ ରୂପା ଓ ତଳରୁ ପୃଥିବୀର ଲୋହା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ଏହି ପୁରାତନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା। ଏହି ତିନି ପୁରାତନ ଦେବତାର ରକ୍ଷା ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ଏମିତି ତୁମେ ତୁମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବରେ ଦଢ଼ ରୁହ।