ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଋଷି ଏବଂ ଯଜ୍ମାନ ଏକ ଦୀର୍ଘ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର କୀଟପতଙ୍ଗ, ରୋଗ ଓ ଅପବିତ୍ରତାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି । କୀଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ମେଷ ମାଛି ଓ ନଦୀରେ ବସୁଥିବା କୀଟ, ସେମାନେ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲେ । ଏମିତି ସେମାନେ କହିଲେ, "ମୁଁ ସମସ୍ତ କୀଟକୁ ଏମିତି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ଯେପରି ଉପରେ ପାଥର ଦେଇ ଧାନ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଏ ।" ତାପରେ ତିନି ମୁଣ୍ଡ, ତିନି ପିଠି, ଚିଟିକା ଓ ଧଳା କୀଟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପିଛ ପିଛ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ, ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ । କାନ୍ବ ଓ ମଦଗ୍ନ ଭଳି, ଋଷି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି କୀଟମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଛି । ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କୀଟକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ ।" କୀଟମାନଙ୍କ ରାଜା ଓ ପ୍ରଧାନ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମାଆ, ଭାଇ, ଓ ପୋଇ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଘର ଓ ପରିସର ଧ୍ଵଂସ ହେଲା, ସମସ୍ତ କୀଟ, ଛୋଟ ହେଉ କି ବଡ଼, ସବୁ ନଶ୍ଟ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କୀଟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଦେଲା, ମୁଁ ତାଙ୍କର ମୁଖକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଇଦେଉଛି । ଏହା ପରେ, ଋଷି ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି । ସେ କହିଲେ, "ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ୱାମୀ ସବିତା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ— ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା, ଏହି କ୍ରିୟା, ଏହି ଯଜ୍ଞ, ଏହି ମନ, ଏହି ଇଚ୍ଛା, ଏହି ଆହ୍ୱାନରେ । ସ୍ୱାହା ।" ଏଭଳି ଅଗ୍ନି, ଦ୍ରୁମର ସ୍ୱାମୀ, ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ, ଦାତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ବରୁଣ ଜଳର ଦେବତା, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ବର୍ଷାର ଦେବତା, ମାରୁତ ଗିରିର ଦେବତା, ସୋମ ଉଦ୍ଭିଦର ଦେବତା, ବାୟୁ ମଧ୍ୟାକାଶର ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିର ଦେବତା, ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାର ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଆକାଶର ସ୍ୱାମୀ, ମାରୁତଙ୍କ ପିତା ପଶୁର ଦେବତା, ମୃତ୍ୟୁ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଯମ ପିତୃଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ପୂର୍ବଜ ପିତୃମାନେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଆସିଥିବା ପିତୃମାନେ— ସମସ୍ତେ ଏହି ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ, କ୍ରିୟା, ଯଜ୍ଞ, ମନୋକାମନା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ସ୍ୱାହା । ଏହା ପରେ, ଋଷି ଗଭର୍ଭଧାନ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ମହାନ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି । ପର୍ବତ, ଆକାଶ, ଗର୍ଭ, ଦେହର ଅଂଗଅଂଗରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଗର୍ଭବୀଜ ଏକ ପତ୍ରରେ ରସ ଧରିଥିବା ପରି ରହିଛି । ଏଠି, ପୃଥିବୀ ଯେପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରେ, ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ଭକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଛି । ଏହି ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଡାକୁଛି । ସିନୀବାଳୀ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରଖନ୍ତୁ, ସରସ୍ୱତୀ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରଖନ୍ତୁ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ନଳିନମାଳା ପିନ୍ଧି ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରଖନ୍ତୁ । ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରଖନ୍ତୁ, ବୃହସ୍ପତି ଦେବତା ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରଖନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଧାତୃ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରଖନ୍ତୁ । ବିଷ୍ଣୁ ଗର୍ଭାଶୟକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଆକୃତି ଦିଅନ୍ତୁ, ପ୍ରଜାପତି ପୂରଣ କରନ୍ତୁ, ଧାତୃ ଗର୍ଭ ଦିଅନ୍ତୁ । ବରୁଣ, ସରସ୍ୱତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯାହା ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ଗର୍ଭବନ୍ଧନ ପାନ କର । ଉଦ୍ଭିଦ, ବୃକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଗର୍ଭ— ଅଗ୍ନି, ଏହିଠି ରଖ । ଏଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସ୍କନ୍ଦ ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ— "ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଅ, ଗର୍ଭକୁ ଗର୍ଭାଶୟରେ ରଖ, ତୁମେ ବୃଷଭମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ । ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଆଣିଛୁ ।" ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଧାରୀ, ତୁମ ଗର୍ଭ ଗର୍ଭାଶୟରେ ବ୍ୟାପି ରଉ, ଦେବତାମାନେ ନିର୍ମଳ ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୁଇ ଲିନ୍ଗର ସମ୍ମିଳନର ସନ୍ତାନ ହେଉ । ଧାତୃ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ସବିତୃ, ପ୍ରଜାପତି— ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକୃତିରେ ଏହି ନାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପୁରୁଷ ପୁତ୍ର ଦିଅନ୍ତୁ, ଗାୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦଶମ ମାସରେ ଜନ୍ମ ପାଇଁ । ଏହି ଶୁଭ କ୍ଷଣରେ, ଯଜ୍ଞର ଦରବାରି, ଅରଣିକାଠ ଓ ଅଗ୍ନି, ଏଠି ଏକତ୍ରିତ ହେଉଅ, ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ । ସବିତା ଦେବତା, ସନ୍ତାନ ଜାଣି, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ର, ଷ୍ଟୁତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ । ଆହ୍ୱାନ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋମଦ୍ରବ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟାରେ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ । ବରାପ୍ରାପ୍ତା, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏଠି ଆସନ୍ତି । ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ କୃପା, ମନ୍ତ୍ରର ପବିତ୍ରତା ଓ ଶକ୍ତିରେ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଓ ଫଳଦାୟକ ହେଉ, ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଉ ।