ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକ ଡ଼଼଼ମ୍ବ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କଲେ । ଏହି ଡ଼଼଼ମ୍ବକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—ଯେପରିକି ଜଙ୍ଗଲରେ ମଣିଷକୁ ଦେଖି ଅପରିଚିତ ପଶୁମାନେ ଛିଟିଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଡ଼଼଼ମ୍ବ ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କର, ତାଙ୍କର ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କର । ଏହାପରେ, ଆଉ ଏକ ଉପମା ଦିଆଗଲା—ଯେପରି ଭେଡ଼ମାନେ ଓଲ୍ଲାର ଆଗରୁ ଭୟରେ କାଁପି ଦୌଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ଡ଼଼଼ମ୍ବ ତୁମେ ଏଭଳି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କର । ପୁଣି, ଏହି ଡ଼଼଼ମ୍ବ ଉପମା ଦିଆଯାଇଲା—ଯେପରି ଚିଲ୍ଲି ଆସିଲେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ସିଂହର ଦହାଡ଼ ଶୁଣି ଦିନେ ଭୟରେ ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଡ଼଼଼ମ୍ବ ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କର । ଏହି ଡ଼଼଼ମ୍ବ ଓ ହରିଣର ଚର୍ମ ମିଶି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଉ । ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଡ଼଼଼ମ୍ବର ଧ୍ୱନିରେ ଭୟଭୀତ ହେଉନ୍ତୁ । ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଚାଲିବା ଶବ୍ଦ ଓ ଛାୟା ଦ୍ୱାରା ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉନ୍ତୁ । ଡ଼଼଼ମ୍ବ ଓ ଧନୁଷ ତାଣିବାର ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଗଞ୍ଜିଯାଉ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସେନା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଉ । ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି—ତୁମେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ତୁମ ରଶ୍ମିମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହାରିଗଲେ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଛିଟିଯାଆନ୍ତୁ । ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ, ମାରୁତ ଦେବମାନେ—ପ୍ରିଶ୍ନୀଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକଠି ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ । ସୋମ, ବରୁଣ, ମହାଦେବ ଓ ମୃତ୍ୟୁ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତୁ । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଭାବରେ ରହିଥିବା ଦେବସେନାମାନେ ଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ । ସ୍ୱାହା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଭୟର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଉଛି—ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ପର୍ବତ ଓ ବରୁଣ ଏଠାରୁ ତାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ । ବେଦୀ, କୁଶ ଓ ଅରୁଣାଗ୍ନି ଘୃଣ୍ଣାକୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଉ । ଯିଏ ସବୁ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ହରିତ କରେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦଗ୍ଧ କରେ, ତାପ ଅଶକ୍ତ ହେଉ, ତଳକୁ ଯାଉ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠାରେ ଚଳିଯାଉ । ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣୀ ପରି ଭୟଙ୍କର, ଏହି ତାପ ଦୂରେ ହଟିଯାଉ । ଏହି ତାପକୁ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହିତ ତଳକୁ ପଠାଯାଉ, ଶକମ୍ଭରାଙ୍କ ମୁଷ୍ଟି ପୁଣି ମହାବୃଷମାନଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ । ତାଙ୍କ ନିବାସ ମୁଜବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବଳୀୟ ବୃଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତକ୍ମନ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଳ୍ହିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁହ । ତକ୍ମନ, ସାପ, ବିଷ, ଖୁଅଁ, ଏହି ସବୁ ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଉ, ଦୁଃଖିତ ଦାସୀକୁ ମୁକ୍ତ କର । ତକ୍ମନ, ମୁଜବମାନଙ୍କୁ କିମ୍ବା ବଳ୍ହିକମାନଙ୍କୁ ଯାଉ, ଫୁଲିଯାଇଥିବା ଶୂଦ୍ରା ନାରୀକୁ ଖୋଜ, ତାଠାରୁ ତକ୍ମନକୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଉ । ମୁଜବମାନଙ୍କର ବୃଷମାନେ ଆପଣଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ହୋଇ, ଦୂରେ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହି ଶବ୍ଦ ତକ୍ମନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ କୁହାଯାଉଛି । ତୁମେ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉନାହା, ଆମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଦୟା ଦେଖାଉନାହା, ତକ୍ମନ ବଞ୍ଛିତ ହୋଇ ବଳ୍ହିକମାନଙ୍କୁ ଯିବ । ଯଦି ତୁମେ ଶୀତ, କାଁପୁଛ, କଫ ଏବଂ ଗାତ କାଁପୁଛ, ତୁମ ଭୟଙ୍କର କାରଣମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ଘେରି ରଖ । ଏହି ସାଥୀମାନେ, ତାପ, କଫ, ଉତ୍କଣ୍ଠା, କିମ୍ବା ତକ୍ମନଙ୍କୁ ପୁଣି ଆଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ତକ୍ମନ, ତୁମ ଭାଇ ତାପ, ବୋନ କଫ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା, ତୁମ ମାମା ସହିତ, ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ମଣିଷଙ୍କୁ ଯାଉ । ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, ଶରତକାଳୀନ ତକ୍ମନ, ଶୀତ, କାଁପୁଛ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଓ ବର୍ଷା ତକ୍ମନକୁ ଧ୍ୱଂସ କର । ଗାନ୍ଧାରୀ, ମୁଜବ, ଅଙ୍ଗ, ମଗଧ ଦେଶରୁ ଯେପରି ଜନକୁ ଗୋଦାମକୁ ପଠାଯାଏ, ତେଣୁ ତକ୍ମନକୁ ଏହିପରି ଦୂରେ ପଠାଯାଉ । ଏହା ପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା—ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ କୀଟମାନେ ଦମିତ ହେଉନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର, ଧନର ମାଲିକ, କୀଟମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କର, ମୋର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣୀରେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତି । ଯେଉଁ କୀଟ ଚକ୍ଷୁର ଚାରିପାଖରେ ଘୁରେ, ନାକର ଚାରିପାଖରେ ଘୁରେ, ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ, ସେହି କୀଟକୁ ଆମେ ଦମିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ । ଦୁଇଟି ଏକ ରୂପ, ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ରୂପ, ଦୁଇଟି କଳା, ଦୁଇଟି ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ହଳଦିଆ କାନ୍ତିଆ, ଗୃଧ୍ର ଓ ବକ, ଏମାନେ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତି । ଯେଉଁ କୀଟ ଧଳା ଦେହର, କଳା, ଧଳା ହାତର, ଏବଂ ନାନା ରୂପର, ସେମାନେ ଦମିତ ହେଉନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ଯାଏ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ କୀଟମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ । ଯେଉଁମାନେ ଧଳା, କଠିନ, ଚଳିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତର, ସେମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ କୀଟ ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତି । କୀଟଙ୍କ ମେଷ ଓ ନଦୀରେ ବସୁଥିବା କୀଟ ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତି । ଆମେ ସମସ୍ତ କୀଟଙ୍କୁ ଶିଳାରେ ଧାଇ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଉଛୁ । ତିନି ମୁଣ୍ଡ, ତିନି କୁମ୍ଭ, ଚିହ୍ନିତ ଓ ଧଳା କୀଟ—ତାଙ୍କର ପିଠି ଛିଣ୍ଡିଦେଉଛି, ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଉଛି । କଣ୍ବ, ମଦଗ୍ନ ପରି ଆମେ କୀଟ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛୁ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ କୀଟମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତି । କୀଟଙ୍କ ରାଜା, ମୁଖ୍ୟ, ମାତା, ଭାଇ, ବୋନ ସମସ୍ତେ ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଘର, ଘେରା ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତି, ସବୁ ଛୋଟ କୀଟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ହେଉନ୍ତି । ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କୀଟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶିଳାରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଅ, ମୁଖ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ କର । ଏହା ପରେ, ସବୁ ଦିଗରେ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଉଛି—ସବିତା, ସୃଷ୍ଟିର ଅଧିପତି, ଏହି ପୃଥକ୍ରିୟା, ଯଜ୍ଞ, ଚିନ୍ତା, ଇଚ୍ଛା, ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଅଗ୍ନି, ବନସ୍ପତିଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଦାତାଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏହି ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ।