ପୃଥିବୀ ନବ ଗୁଣି ନବେ ଜମି ମାନେ ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କମ୍ପନରେ କମ୍ପିତ ହୋଇଥିଲା, କାରଣ ସେଠାରେ କେହି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଅପକାର କରିଥିଲେ । ଏହି ଅପରାଧୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ଵଂସ ପାଇଥିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶାପ ଦେଇଥିଲେ—ମୃତଦେହର ପାଦକୁ ଯାହା ବାନ୍ଧିଯାଏ, ଯେ ମାଟି ଚଉକ ତାଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ରଖାଯାଏ, ସେଇ ହେଉଛି ତୁମର ଶୟ୍ୟା । ଦୟାଳୁ ଲୋକଙ୍କ ଅଶୁ, ଦଳିତଙ୍କ ଅଶୁ—ଏହା ହେଉଛି ତୁମ ପାଇଁ ଜଳର ଅଂଶ । ଯେ ଜଳରେ ମୃତଦେହକୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁ ଜଳରେ ଦାଢି ଭିଜାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ଏହି ଜଳ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତାଙ୍କ ଉପରେ ମୈତ୍ରାବରୁଣ ବର୍ଷା ହୁଏ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି କୌଣସି ସଭା ତିଆରି ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ତାଙ୍କ ଆଧୀନ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହିପରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଢୋଳର ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ—ଏହି ଢୋଳ କାଠରେ ତିଆରି, ଗାୟର ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଥିବା, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା । ଏହି ଢୋଳ ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଉ । ଏହା ସିଂହ ପରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ମାରି, ବୃଷଭ ପରି ଗନ୍ଧ ନେଇ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦମନ କରେ । ଏହି ଢୋଳ ଝୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ପରି ଶକ୍ତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରବେଶ କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମରୁ ବାହାରି ଦେଇଦେଉ । ଏହି ଢୋଳ ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦିଏ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟନ କରେ । ଏହି ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଚିହ୍ନିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୟରେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ନେଇ ଫେରିଯାନ୍ତି । ଏହି ଢୋଳ ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଧ୍ୱନି କରେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଘୋଷଣା କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହେ । ଏହି ଧ୍ୱନି ଆକାଶରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ, ବିଜୟକୁ ନେଇ ଯାଏ, ସ୍ୱର୍ଗର ମହିମା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି କରେ । ଏହି ଢୋଳ ଦକ୍ଷତାରେ ତିଆରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ମିତ୍ରମାନେ ଆସନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେଇଯାଆନ୍ତି । ଏହି ଢୋଳ ଗ୍ରାମର ଦୂତ, ଅନେକ ଦିଗରେ ଘୋଷଣା କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗ ଚିହ୍ନଟ କରି, କୀର୍ତ୍ତି ଆଣିଦେଉ । ଏହି ଢୋଳ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟିର ଧାରକ, ଧନରେ ବିଜୟୀ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ । ପାହାଡ଼ ଯେପରି ସୋମରସ ଚାପି ନିଅନ୍ତି, ଏହି ଢୋଳ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜ୍ଞାନର ଧ୍ୱନି କର । ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ଗୋ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଉତ୍ଥାନଶୀଳ ଏହି ଢୋଳ ମନ୍ତ୍ର ପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ବିଜୟ ପାଇଁ ଧ୍ୱନି କର । ଏହି ଢୋଳ ଅଚଳ, ଅଦମ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୀଘ୍ର, ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ, ଯୁଦ୍ଧ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ସଭାରେ ଦକ୍ଷ, ହୃଦୟରେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ଶତ୍ରୁ ଧ୍ଵଂସ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ । ଏହି ଢୋଳ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦୁଃଖ, ଭ୍ରମ ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରୁ, ଦ୍ୱେଷ, କମ୍ପନ ଏବଂ ଭୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଇଦେଉ—ଢୋଳ ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ମାର କର । ଶତ୍ରୁମାନେ ମନ, ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ହୃଦୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉ, ଯେବେ ଘୃତ ହୋମ ହୁଏ । ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆଣା, ଲାଲ ଗାୟ ଦ୍ୱାରା ମିଶିତ, ସମସ୍ତ ଗୋତ୍ରର ଏହି ଢୋଳ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମାରି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଭୟ ଭରିଦେଉ । ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରାଣୀ ମାନବକୁ ଦେଖି ପଳାଇଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଢୋଳ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ଚିତ୍କାର କର, ତାଙ୍କୁ ଦୂରେଇଦେଉ, ମନ ଭ୍ରମିତ କର । ମେଷ ଯେପରି ବଘା ବେଳେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଏ, ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ଶ୍ୟେନ କିମ୍ବା ସିଂହ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଦୂରେଇଯାଏ, ଏହି ଢୋଳ ତେଣୁଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ଦୂରେଇଦେଉ । ଢୋଳ ଏବଂ ମୃଗ ଚର୍ମ ଏହି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କର, ଯେଉଁ ଦେବତା ଯୁଦ୍ଧ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ । ଇନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ପାଦ ଧ୍ୱନି, ଛାୟା ଦେଖି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେଇ ଧ୍ୱନି ଆମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁ । ବାଣ ତଣିବା ଧ୍ୱନି ଏବଂ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉ, ଶତ୍ରୁ ସେନା ଭାଙ୍ଗିଯାଉ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ତୁମ ରଶ୍ମି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁ, ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ହରାଇ ଛିଁଟିଯାଉ । ମାରୁତମାନେ, ପ୍ରିଶ୍ନିପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମିଶି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଚୁର୍ମାର କରନ୍ତୁ; ସୋମ ରାଜା, ବରୁଣ ରାଜା, ମହାଦେଵ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ—ଏହିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି । ଏହି ଦେବସେନା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧ୍ୱଜ, ସଚେତନ ଏବଂ ସଚେତସ୍କ, ଆମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରନ୍ତୁ । ସ୍ଵାହା! ଏହିପରେ ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ଶିଳା, ଶୁଦ୍ଧ ଦକ୍ଷତାର ବରୁଣ ଏଠାରୁ ତପ ଦୂର କରନ୍ତୁ; ବେଦୀ, କୁଶ ଏବଂ ଜ୍ଵଳନଶୀଳ ସମିଧା ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କରନ୍ତୁ । ଯେ ତପ ସବୁକୁ ହରିତ କରେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦହି ଖାଉଛି, ସେ ତପ ଅଶକ୍ତ, ନିମ୍ନ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଯାଉ । ଯେ ତପ କଠୋର, ରକ୍ତ ଭାବରେ ନାଶକ, ସେ ତପ ଏଠାରୁ ଦୂରେଇଯାଉ, ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଉ । ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ମୁଁ ଏହି ତପକୁ କୁଶଳୀ କାରିଗରଙ୍କୁ ପଠାଉଛି; ଶକମ୍ଭରାଙ୍କ ମୁଷ୍ଟି ପୁନଃ ବୃହତ୍ ବୃଷଭମାନଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ । ତାଙ୍କ ନିବାସ ମୁଜବା ମଧ୍ୟରେ, ବୃହତ୍ ବୃଷଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତକ୍ମନ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ବାଲିକାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରୁହ । ତକ୍ମନ, ସାପ, ବିଷ, ଲଙ୍ଗଡ଼ା, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ଦାସୀ ଯାହା ପୀଡ଼ିତ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ କର । ତକ୍ମନ, ମୁଜବା କିମ୍ବା ବାଲିକା ଦେଶକୁ ଯାଅ, ଫୁଲା ସୂଦ୍ରାନୀକୁ ଦେଖ, ତାଙ୍କୁ ତକ୍ମନ ଦୂର କର । ମୁଜବାଙ୍କ ବୃହତ୍ ବୃଷଭମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ, ସେମାନେ ଦୂରେଇଯାଇଛନ୍ତି; ଏହି କଥା ଆମେ ତକ୍ମନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ କହୁ । ତୁମେ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉନାହଁ, ଆମପ୍ରତି ଦୟା ନାହିଁ; ତକ୍ମନ ଆବଶ୍ୟକ, ସେ ବାଲିକା ଦେଶକୁ ଯିବେ । ଯଦି ତୁମେ ଶୀତ, କମ୍ପିତ, କାଶ ଏବଂ କମ୍ପନ ସହିତ, ତୁମ ଭୟଙ୍କର କାରଣ ସହିତ, ଆମକୁ ଘେରି ରଖ ।