ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, କିଛି ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କିଏଁସି ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ, ତାହାର ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଏକ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—“ଏ ଶସ୍ତ୍ର, ତୁମେ ଯିଏ ଏହି ତନ୍ତ୍ର କରିଛି, ସେଠିକୁ ଆଘାତ କର, ତା’କୁ ନଶ୍ଟ କର; ଆମେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଡାକିଛୁ।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତନ୍ତ୍ରକୁ ତାହାର ସୃଷ୍ଟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଛେଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—“ଏ ତନ୍ତ୍ର, ପୁଅ ଯେପରି ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନିକଟକୁ, ଦାସ ଯେପରି ମାଲିକଙ୍କ ନିକଟକୁ, ବନ୍ଧୀ ଯେପରି ତାଙ୍କ ବନ୍ଧନକୁ ଫେରେ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଅ।” ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଏପରି ଚାହିଁଲା—“ଏହି ତନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ପହଁଚୁ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲୀ ହାତୀ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଫେରିଯାଏ, ମୃଗୀ ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଫେରିଯାଏ।” ଏହି ଅନୁରୋଧ ଆଉ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା—“ଏ ତନ୍ତ୍ର, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ତୀବ୍ର ବାଣ ଭଳି ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଆଘାତ କର; ଶିକାରୀ ଯେପରି ପଶୁକୁ ଧରିଥାଏ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଧର।” ଏହି ଶକ୍ତି ଏପରି ଚାହିଁଲା—“ଏହି ତନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କର, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦହିଯାଏ, ଜଳ ନିଜ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନକୁ ବହିଯାଏ, ଚକା ତାଙ୍କ ମାର୍ଗରେ ଘୁରେ।” ଏହି ଦୁଷ୍ଟତାର ପ୍ରତିବାଦ ପରେ, ଏକ ଅନ୍ୟ ଦିନ ଦେଖାଯାଏ ଯେଉଁଠାରେ ଔଷଧୀଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ। “ଏ ଔଷଧୀ, ଏକ ଓ ଦଶ ମୋର ରକ୍ଷକ; ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଛ, ସତ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ; ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁଧାରୀକୁ ମିଠା କର। ଦୁଇ ଓ ବିଶି ମୋର ରକ୍ଷକ; ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଛ, ସତ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ; ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁଧାରୀକୁ ମିଠା କର।” ଏଭଳି, ତିନି ଓ ତିରିଶି, ଚାରି ଓ ଚାଳିଶି, ପାଞ୍ଚ ଓ ପଞ୍ଚାଶି, ଛଅ ଓ ଷଠି, ସାତ ଓ ସତରି ଯଥାକ୍ରମେ ଏହି ଔଷଧୀଙ୍କୁ ଡାକି, ସତ୍ୟର ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ସତ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ଏହି ଔଷଧୀ ମଧୁ ଓ ମଧୁଧାରୀକୁ ମିଠା କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ପୁଣି, ଆଠ ଓ ଅସୀ, ନଅ ଓ ନବତି, ଦଶ ଓ ଶତ, ଏକ ଶତ ଓ ହଜାର—ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ ମୋର ଉଚ୍ଚାରଣକାରୀ ଅଛନ୍ତି, ଏ ଔଷଧୀ, ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଛ, ସତ୍ୟ ବହନ କରୁଛ; ମଧୁ ଓ ମଧୁଧାରୀ ମୋର ହେଉ। ଏହା ପରେ, ଔଷଧୀର ବୟସ ଅନୁସାରେ ତାହାର ଶକ୍ତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ—ଏକ ବର୍ଷର ହେଲେ ତୁମେ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇ ବର୍ଷର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଭଳି, ତିନି, ଚାରି, ପାଞ୍ଚ, ଛଅ, ସାତ, ଆଠ, ନଅ, ଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। କିନ୍ତୁ ଏଗାର ବର୍ଷର ହେଲେ ତୁମେ ଜଳହୀନ। ଏହା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ତାଙ୍କ ଗୃହପତ୍ନୀ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଗଭୀର ଉପାଖ୍ୟାନ ଆସେ। ପ୍ରଥମେ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରଥମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୋଷରେ, ଜଳହୀନ, ଅଗ୍ନି (ମାତରିଶ୍ୱାନ୍), ତାପ, ଦେବତା ଜଳ, ଏବଂ ସତ୍ୟର ପ୍ରଥମଜନ। ସୋମ ରାଜା ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ନେଇଥିଲେ, ପୁଣି ତା’କୁ ଫେରାଇଦେଲେ; ତା’ପରେ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର ଯାଇଥିଲେ, ଅଗ୍ନି ପୁରୋହିତ ହୋଇ ତା’କୁ ହାତ ଧରି ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ କେବଳ ହାତ ଧରି ନେଇବା ଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଦୂତ ମାଧ୍ୟମରେ ପଠାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେ ଏଭଳି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହନ୍ତି, ଏହିପରି ରାଜ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ। ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ‘ତାରାମୁଣ୍ଡା’, ‘ବିକଳ’ କୁହନ୍ତି, ଯିଏ ଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଅପଶକୁନ ଆଣନ୍ତି—ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପ ଧରିଥିବା ଶଶକ ଆସିଥାଏ, ସେଠି ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ବିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଘୁରୁଥାଏ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ; ସେଇଥିଲେ ବୃହସ୍ପତି ଏହି ପତ୍ନୀକୁ ଖୋଜିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ, ସୋମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ହବିରୂପେ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହିପରି କଥା କହିଥିଲେ, ସେଇପରି ପୁରାତନ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ; ଭୟଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ, ଏକଥର ଅପହୃତ ହେଲେ, ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଭୟଙ୍କର ଭାର ରଖନ୍ତି। ଯେଉଁ ଗର୍ଭପତିତ ହୁଏ, ଯାହା କିଛି ଚଳିଥାଏ ଓ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଶୂରମାନେ ପରସ୍ପର ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି—ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ମଧ୍ୟ, ଯଦି କୌଣସି ଜନାନୀ ଦଶଜଣ ଅପୂର୍ବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ, ସେଠି ସେ କେବଳ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍୵ାମୀ ହୁଅନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରମୁଖ ସ୍୵ାମୀ—କ୍ଷତ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ବୈଶ୍ୟ ନୁହେଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି କଥାକୁ ପଞ୍ଚଜନ ମାନବକୁ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ; ରାଜାମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଶଂସା ଭୋଗ କଲେ। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ ଅପହୃତ ଅଟୁଛନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୟନାଗାରରେ ଶୋଇନଥିବେ। ଏବଂ ଯେଉଁ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ ଅପହୃତ ଅଟୁଛନ୍ତି, ସେଠି କେହି କଟା କାନ ବା ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ବାଳକ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ। ଏଭଳି ଏହି ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏକ ପବିତ୍ର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଗାଥା ହୋଇ ରହିଗଲା।