ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ଆଜି ଆଗ୍ନି ଜାତବେଦାସଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦେବତା, ଯିଏ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ଦୂତ, ମୁନି ଓ ସଚେତନ ଥିବା ହେଉଛନ୍ତି। ସେ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ନେଇଆସନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦୂତ ଓ ପୂଜାରୀ। ତନୂନପାତ, ସତ୍ୟର ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା, ମଧୁର ଭାଷା ଓ ମଧୁର ଆନନ୍ଦରେ ରତ, ଆମର ଚିନ୍ତାକୁ ଜ୍ଞାନରେ ବିନ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞକୁ ଦୀପ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଆମର କର୍ମକୁ ଦିବ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବସୁମାନେ ସହିତ ଆହୁରି ଆସ, ସମ୍ମିଳିତ ଭାବରେ। ତୁମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପୂଜାରୀ, ସମ୍ମାନିତ, ଆହ୍ୱାନ କରାଯିବା ସମୟରେ ସବୁଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରାଚୀନ କୁଶାସନ ବିଛାଯାଉ, ଏହା ଦିବସର ଆରମ୍ଭରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ। ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଓ ବିଶାଳ ପଥ ଦେବତାମାନେ, ଅଦିତି ପାଇଁ ଏକ ସୁଖଦ ଆସନ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦ୍ୱାରମାନେ ଖୋଲିଯାଉ, ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ନାରୀମାନେ ପରି। ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନବାନ ଦେବୀୟ ଦ୍ୱାରମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ହେଉ। ଶୁଭ ନେଇଆସୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୂଜା କରୁନ୍ତୁ, ଉଷା ଓ ରାତି ଏକାଠି ଏହି ଆସନରେ ବସନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ। ଦିବ୍ୟ ହୋତୃମାନେ, ପ୍ରଥମ ଓ କୁଶଳ ଭାଷୀ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର ବିନ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ସଭାରେ ଦକ୍ଷମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି, ପୁରାତନ ଆଲୋକକୁ ଠିକ୍ ଦିଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତୀ ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଉନ୍ତୁ; ତିନି ଜଣୀ ସରସ୍ୱତୀ ଏହି ଶୁଭ କୁଶାସନରେ ବସନ୍ତୁ। ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ମାତା ଦିଗବନ୍ଧୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ହୋତୃଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଆଜି ଆମେ ସେହି ଦେବତା ତ୍ୱଷ୍ଟାର ପୂଜା କରିବା; ତାଙ୍କୁ ଜାଣି ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ। ହେ ବନସ୍ପତି, ତୁମ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଅର୍ପଣକୁ ସଠିକ୍ ଅନୁକ୍ରମରେ ମୁକ୍ତ କର, ଦେବତା ଅଗ୍ନି ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହିତ ଏହାର ଆସ୍ୱାଦନ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏକାଠି ଜନ୍ମ ନେଇ, ଯଜ୍ଞକୁ ମାପିଥିଲ, ଦେବତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରିଥିଲ; ହୋତୃଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସତ୍ୟ ବାଣୀରେ, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱାହାକୃତ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ, ମୋ ପାଇଁ, ଦିବ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବରୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଷର ବିରୋଧ ଦେଇଛନ୍ତି। ମାଟି ତଳେ ଥିବା, ଉଖଣାଯାଇନଥିବା କିମ୍ବା ମୂଳରେ ଲଗା ଥିବା ବିଷ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି। ଯେଉଁ ବିଷ ଜଳ ବିନା ଅଛି, ମୂଳରେ ଲଗା ଅଛି, ତାହାର ମଧ୍ୟମ, ଉଚ୍ଚତମ, ନିମ୍ନତମ ରସକୁ ଧରିଛି; ଆତଙ୍କରୁ ଏହା ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିନପାରୁ। ମୋର ଗର୍ଜନ ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ପରି ପ୍ରବଳ; ମୋ ତୀବ୍ର ବାଣୀରେ ତୁମ ପାଖରୁ କ୍ଷତିକୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ମୁଁ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଅନ୍ଧକାରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରସକୁ ଧରିଛି; ଅନ୍ଧକାରରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଉଦିତ ହୁଏ, ତେଣୁ ଆଲୋକ ଆସୁ। ମୋ ଆଖି ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଆଖିକୁ ଆଘାତ କରିଛି; ବିଷ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ବିଷକୁ ଆଘାତ କରିଛି। ହେ ସର୍ପ, ମରିଯାଅ, ବଞ୍ଚିନାହଁ; ବିଷ ତୁମ ପାଖକୁ ଫେରିଯାଉ। କଳା, ଚିହ୍ନିତ, ବୂନ୍ଦିଆ, ଅନ୍ଧକାର – ହେ ସମସ୍ତ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ମୋ କଥା ଶୁଣ! ମୋ ସାଥିରେ ରୁହନାହଁ, ଉଭୟ ଦୂରେ ରୁହ, କିଛି କହନାହଁ; ବିଷ ଗଲିଯାଉ। କଳା, ବୂନ୍ଦିଆ, ଜଳବିନା ବିଷ, ପ୍ରବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ – ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ଧୀରେ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ଧନୁର ତାର ଯେପରି ଧନୁରୁ ବିମୁକ୍ତ ହୁଏ, ରଥ ଯୋକ୍ତାରୁ ଯେପରି ବିଛିନ୍ନ ହୁଏ। ବାନ୍ଧନାରୀ, ମୁକ୍ତକାରୀ, ପିତା ଓ ମାତା – ଆମେ ତୁମ ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ଜାଣିଛୁ; ତୁମେ କଣ କରିପାରିବ? ଉରୁଗୂଳାର କନ୍ୟା, ଦାସୀ ସିକ୍ନୀ ର ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ କୁଷ୍ଠ ଘାଅର ମୂଳ – ସେ ତାଙ୍କର ରସ, ବିଷ। କୁକୁର କହିଛି, ପାହାଡ଼ ପାଖରେ ରୁହୁଥିବା କାନ; ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠି ଉଖଣାଯାଇଛି, ସେଠିରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରସ ବିଷ ଅଟୁଟ। ତୁମେ ତାବୁଭା, ତାବୁଭା ନୁହଁ, ଘେଟ୍ତ୍ୱମ୍ ନୁହଁ, କିନ୍ତୁ ତାବୁଭା; ତାବୁଭା ସହିତ ରସଶୂନ୍ୟ ବିଷ। ତୁମେ ତାସ୍ତୁଭା, ତାସ୍ତୁଭା ନୁହଁ, ଘେଟ୍ତ୍ୱମ୍ ନୁହଁ, କିନ୍ତୁ ତାସ୍ତୁଭା; ତାସ୍ତୁଭା ସହିତ ରସଶୂନ୍ୟ ବିଷ। ଗରୁଡ଼ ତୁମକୁ ଖୋଜିଥିଲେ, ବନ୍ଦର ଆମ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଖୋଦିଅନ୍ତି; ହେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଔଷଧ, ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ଅବନତ କର, କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ନଶ୍ୱନ କର। ଯେଉଁମାନେ ମାୟା କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଅବନତ କର, କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ନଶ୍ୱନ କର; ଏବଂ ଯେଉଁଠିଏ ଆମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ହେ ଔଷଧ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅବନତ କର। ଯେପରି ଚିହ୍ନିତ ହରିଣର ଚର୍ମ ଚିରାଯାଏ, ହେ ଦେବତାମାନେ, ମାୟାକୁ ମାୟାକାରୀଠାରୁ କାଟିଅଫ, ମଣିକୁ ତାଳରୁ ଯେପରି ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ସେପରି ମୁକ୍ତ କର। ମାୟାକୁ ହାତରେ ଧର, ମାୟାକାରୀ, ଏବଂ ପୁଣି ନେଇଯାଅ; ଏମିତି ଆମ ସାମ୍ନାରେ ରଖ, ଯେଉଁଠି ମାୟା ତାହାର ସୃଷ୍ଟାକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ। ମାୟାକାରୀଙ୍କ ଶପଥ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ୁ, ମାୟା ତାହାର ସୃଷ୍ଟାକୁ ଫେରିଯାଉ, ରଥ ଯେପରି ମାର୍ଗରେ ସରଳ ଚଲେ। ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେଉଁଠିଏ ହାନି ପାଇଁ ମାୟା କରିଛି, ସେଇ ମାୟାକୁ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଅ, ଘୋଡ଼ାକୁ ଘୋଡ଼ା-ଡାକିବା ଯେପରି ନେଇଯାଏ। ଦେବତା କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁଠିଏ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଏବେ ଆମେ ତୁମକୁ ଫେରାଇ ଦେଉଛୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ। ଅଗ୍ନି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାଶକାରୀ, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଜୟ କର, ଆମେ ପ୍ରତିକାର ଦ୍ୱାରା ମାୟାକୁ ମାୟାକାରୀଠାରୁ ଫେରାଇ ନେଉଛୁ। ହେ ମାୟା ବିରୋଧୀ ଅସ୍ତ୍ର, ତାହାକୁ ଆଘାତ କର, ନଶ୍ୱନ କର; ଆମେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ପାଇଁ ନୁହେଁ, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛୁ। ତୁମେ ତୁମ ସୃଷ୍ଟାଠାରେ ଯାଅ, ପୁଅ ପିତାଠାରେ ଯେପରି, ଦାସ ମାଲିକଠାରେ, ବନ୍ଧିତ ବନ୍ଧନକୁ; ମାୟା, ମାୟାକାରୀଠାରେ ଫେରିଯାଅ। ମାୟା ତାହାର ସୃଷ୍ଟାକୁ ପହଞ୍ଚୁ, ବନ୍ୟ ହାତୀ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଫେରିଯାଏ, ମୃଗୀ ତାହାର ଦଳକୁ ଫେରିଯାଏ।