ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ କଳା ଔଷଧୀ ଥିଲା, ଯାହାର ନିବାସ ଓ ମୂଳ କଳା ପ୍ରଭାରେ ଆବୃତ। ଏହି କଳା ଔଷଧୀକୁ ଡାକି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ—“ହେ କଳା ଔଷଧୀ, କୁଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ୱେତ ଦାଗକୁ ନଶ୍ୱନ କର। ହାଡ, ମାଂସ କିମ୍ବା ଚର୍ମରେ ଯେଉଁଠାରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପଡ଼ିଛି, ସେହି ଶ୍ୱେତ ଦାଗ ଦୂର ହେଉ।” ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଏଭଳି—ପ୍ରଥମେ ଗରୁଡ଼ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ତିତ୍ତ ରସ ହେଲା ଏହି ଔଷଧୀ। ଏହା ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ଏକ ଦାନବୀ ଗଛମାନଙ୍କର ଆକୃତି ତିଆରି କଲେ। ସେଇ ଦାନବୀ ପ୍ରଥମେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗର ଏହି ମହାଔଷଧୀ ତିଆରି କଲେ, ଏହା କୁଷ୍ଠ ରୋଗକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ, ଚର୍ମକୁ ସମାନ ଓ ନିର୍ମଳ କରେ। ଏହି ଔଷଧୀର ମାଆ ଓ ବାପାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ “ସମାନ”। ଏହି ଔଷଧୀ ନିଜେ ସମାନ ଭାବରେ ତିଆରି, ଏହି ଔଷଧୀକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ—“ତୁମେ ଏହି ଚର୍ମକୁ ସମାନ କର।” ଏହି କଳା ଦେବୀ, ଯିଏ ସମତା ଦେଇଥାନ୍ତି, ଭୂମିରୁ ଉଠିଛନ୍ତି, ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରନ୍ତୁ, ଆକୃତି ନୂତନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଭାବରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରି ଦହନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମଧାରୀମାନେ ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ, ସେଠି ଉଚ୍ଚତମ ଉତ୍ସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠି ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା ଆମର ଜ୍ୱର ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ଦହନ, ଶିଖା କିମ୍ବା ତୁମର ମୂଳ ଅଟୁଟ ଅଛ, ତୁମକୁ “ହୃଡ଼ୁ”—ହରିତ ଦେବତା—ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତା ଆମର ଜ୍ୱର ଦୂର କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଅଭାବ କିମ୍ବା ରାଜା ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଉଛ, ତୁମକୁ “ହୃଡ଼ୁ”—ହରିତ ଦେବତା—ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଆମକୁ ଜାଣି, ଆମର ଜ୍ୱର ଦୂର କର। ଶୀତ ଜ୍ୱର, ତୀବ୍ର ଜ୍ୱର, ଦିନ୍ନି ଦିନ୍ନି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ କିମ୍ବା ତୃତୀୟ ଦିନ ଆସୁଥିବା ଜ୍ୱର—ସେସବୁକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନମସ୍କାର ଦିଅଁ। ଏହାପରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଦେବଗଣ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଆମଠାରୁ ଦୂର ରହୁ, ଯମଙ୍କର ପାଥର ଆମଠାରୁ ଦୂର ହେଉ। ଦାନଶୀଳତା ଆମର ବନ୍ଧୁ ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଭଗ ଓ ଦାତା ସବିତା ଆମର ବନ୍ଧୁ ହେଉ। ମାରୁତମାନେ, ତୁମେ ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ଦୟା କର, ଆମ ଦେହରେ କୃପା କର, ଆମ ସନ୍ତାନମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରହୁ।” ଏହି ଦେବମଣ୍ଡଳର ତୀରେ ଥିବା ସତର ତିନି ଦଳ କେବେ ବୃଦ୍ଧି ନହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଭଙ୍ଗକାରୀ ଓ କ୍ଷୟକାରୀ ବାଧାକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ। କେହି ଏହି ବିପଦକୁ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ, ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ଅସଫଳ ଓ କ୍ଷୟକାରୀମାନେ ଯେମିତି କାଶ ଛିଟିଯାଏ, ସେମାନେ ଛିଟିଯାନ୍ତି। ଏହି ବିପଦକୁ ଦୂର କରି, ଗୃହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଥମ ବିଜେତା ନଗରବାସୀମାନେ ଆସନ୍ତୁ। ଏହି ବେଳେ ଅଗ୍ନିଦେବ ପ୍ରଗତି କଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ପାପୀମାନେ ଦୂରେଇଗଲେ; ଦୁଇ ମୁହଁ ଥିବା, ମାୟାବୀ ଓ କୁପରିଚାଳିତ ମହିଳାମାନେ ଦହିଗଲେ। ଅଗ୍ନିଦେବ, ତୁମେ ମାୟାବୀ ଓ କୁପରିଚାଳିତ ମହିଳାମାନେକୁ ଦହନ କର, କଳା ଚିହ୍ନ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ମହିଳାମାନେକୁ ଦହନ କର। ଯିଏ ଶାପ ଦେଇଛି, କ୍ଷତି କିମ୍ବା ମଦନ୍ତା କରିଛି, ରସ ଚୋରିବାକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି—ସେ ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ଖାଉ। ମାୟାବୀ ନିଜ ପୁଅ, ଭଉଣୀ, ଭାଉଜକୁ ଖାଉ; ଅବଞ୍ଜଳି ମହିଳାମାନେ ପରସ୍ପରେ ନଶ୍ୱନ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେ କ୍ଷୟିତ ହେଉ। ଏହାପରେ ବିଜୟୀ ରକ୍ଷାକବଚ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ, ତାହା ସହ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ—“ଆମକୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କର। ଆମର ଶତ୍ରୁ, ବିରୋଧୀ ଓ ହାନିକାରୀମାନେ ଉପରେ ଅଟୁଟ ରୁହ। ସବିତା ଓ ସୋମ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ବିଜୟୀ। ବିଜୟୀ, ବଳବାନ୍, ଶତ୍ରୁ-ନାଶକ କବଚ ଆମ ପାଇଁ ବାନ୍ଧ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ମୋର ଉଚ୍ଚାରଣ ଉଦୟ ହେଲା; ମୁଁ ଶତ୍ରୁ-ନାଶକ ହେଉ, ବିରୋଧୀ ଶୂନ୍ୟ ହେଉ। ମୁଁ ବୃଷ, ରାଜା, ବିଷ-ନାଶକ, ଶତ୍ରୁ-ନାଶକ ହେଉ; ମୁଁ ଏହି ବୀରମାନେ ଓ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ।” ଏହାପରେ ଲୋକମାନେ ଚାହିଲେ—ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଏହି ଜନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ସେଠି ଏହି ଲୋକ ଅମୃତ ହେଉ। ସ୍ବଜାତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଦେବତା, ପିତୃ, ପୁତ୍ରମାନେ, ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ; ଆପଣମାନେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବୟସ୍କ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦିଗ୍ବିଦିଗରେ, ଉଦ୍ଧାନ, ଭୂମି, ଆକାଶ, ଉଦ୍ଭିଦ, ପଶୁ, ଜଳରେ ବସନ୍ତି—ସେମାନେ ଏହି ଜନକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ; ସେ ଶତ ମୃତ୍ୟୁ ରୁ ରକ୍ଷା ପାଉ। ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଅଂଶ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟୁଟ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚ ଦିଗ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉ। ଏହି ପରି ଚାରି ଆଶାର ରକ୍ଷକ ଓ ଅମୃତମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜୀବନର ଦର୍ଶକ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦିଅଯାଉଛି। ଚାରି ଆଶାର ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ବିନାଶ ଓ ହାନିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଘୃତ ଦେଇ ପୂଜା କରୁଛି; ଚତୁର୍ଥ ଆଶାର ଦେବତା ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମାତା, ପିତା, ଗାଈ, ପୃଥିବୀ, ଲୋକମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କଳ୍ୟାଣ ହେଉ; ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆମ ପାଇଁ ହେଉ; ଆମେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଦିନ ବଞ୍ଚିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରିବା। ଏହି ସମୟରେ ମହା ବ୍ରହ୍ମା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ—“ହେ ଲୋକମାନେ, ଏହା ଜାଣ; ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ଦିବିରେ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ନିବାସ ଆକାଶ, ଅଧିକାଂଶ ଥକିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ। ଏହି ଚେତନାର ଆସନ କେବଳ ଜ୍ଞାନୀ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଜାଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ନ ଜାଣନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗ୍ବିଦିଗ ଉତ୍କଳିତ ହୁଏ, ପୃଥିବୀ ମାପାଯାଏ, ସେଦିନ ଓ ସଦା ପୃଥିବୀ ସମୁଦ୍ର ଜଳର ଭଳି ଆର୍ଦ୍ର ରହିଥାଏ।