अर्धमर्धेन पयसा पृणक्ष्यर्धेन शुष्म वर्धसे अमुर । अविं वृधाम शग्मियं सखायं वरुणं पुत्रमदित्या इषिरम् । कविशस्तान्यस्मै वपूंष्यवोचाम रोदसी सत्यवाचा
अर्ध्या भागाने मी पोषण करतो, दुसऱ्या भागाने तू, अमर, बळ वाढवतोस. आपण मित्र असलेल्या बलवान वरुणाला, अदितीच्या पुत्राला, सामर्थ्यशालीला बळ देतो. कवींनी ही रूपे पृथ्वी आणि आकाशाच्या सत्य बोलणाऱ्या अधिपतीसाठी सांगितली आहेत.
तदिदास भुवनेषु ज्येष्ठं यतो यज्ञ उग्रस्त्वेषनृम्णः । सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रून् अनु यदेनं मदन्ति विश्व ऊमाः
हा खरोखरच जगातला ज्येष्ठ आहे, ज्याच्यापासून कठोर आणि तेजस्वी यज्ञ उदयास येतो. तो अचानक जन्म घेऊन शत्रूंना दूर करतो; सर्व शक्ती त्याच्यात आनंद मानतात.
ववृधानः शवसा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसं दधाति । अव्यनच्च व्यनच्च सस्नि सं ते नवन्त प्रभृता मदेषु
तो सामर्थ्याने वाढतो, मोठे बळ त्याच्याकडे आहे, तो शत्रूंना भीती देतो आणि आपल्याला रक्षण करतो. तो राखतो आणि नाशही करतो; तो विजयी आहे. बलवानास अर्पणांत सर्वजण वाकतात.
त्वे क्रतुमपि पृञ्चन्ति भूरि द्विर्यदेते त्रिर्भवन्त्यूमाः । स्वदोः स्वादीयः स्वादुना सृजा समदः सु मधु मधुनाभि योधीः
दोनदा आणि तिनदा या शक्ती जागृत होतात, तेव्हा ते तुला भरपूर बुद्धीने भरतात. गोडांमध्ये सर्वात गोड, आनंद सोड, मध बाहेर काढ आणि मधुरांमध्ये एकत्र कर.
यदि चिन् नु त्वा धना जयन्तं रणेरणे अनुमदन्ति विप्राः । ओजीयः शुष्मिन्त्स्थिरमा तनुष्व मा त्वा दभन् दुरेवासः कशोकाः
म्हणूनच, जर ऋषी तुला संपत्ती आणि युद्धात विजयी म्हणतात, तर, बलवान, आपले शरीर अधिक मजबूत कर. वाईट मनाचे किंवा दुःखी लोक तुला इजा पोहोचवू नयेत.
त्वया वयं शाशद्महे रणेषु प्रपश्यन्तो युधेन्यानि भूरि । चोदयामि त आयुधा वचोभिः सं ते शिशामि ब्रह्मणा वयांसि
तुझ्यासोबत आम्ही युद्धांत निश्चिंत असतो, विजयाच्या अनेक संधी पाहतो. मी तुझी शस्त्रे शब्दांनी प्रवृत्त करतो; मी प्रार्थनेने तुझ्या शक्तीला बळ देतो.
नि तद्दधिषेऽवरे परे च यस्मिन्न् आविथावसा दुरोणे । आ स्थापयत मातरं जिगत्नुमत इन्वत कर्वराणि भूरि
तू ते वरच्या आणि खालच्या ठिकाणी ठेवतोस, जिथे तू घरात वास करतोस. आईला, चालणाऱ्या शक्तीला स्थिर कर; अनेक रूपे प्रकट कर.
स्तुष्व वर्ष्मन् पुरुवर्त्मानं समृभ्वाणमिनतममाप्तमाप्त्यानाम् । आ दर्शति शवसा भूर्योजाः प्र सक्षति प्रतिमानं पृथिव्याः
विशाल देह असणाऱ्या, अनेक मार्गांनी जाणाऱ्या, बलवान, सिद्धांमध्ये श्रेष्ठ अशा याचे स्तवन कर. तो मोठ्या सामर्थ्याने प्रकट होतो; तो पृथ्वीचे माप दाखवतो.
इमा ब्रह्म बृहद्दिवः कृणवदिन्द्राय शूषमग्रियः स्वर्षाः । महो गोत्रस्य क्षयति स्वराजा तुरश्चिद्विश्वमर्णवत्तपस्वान्
ही प्रार्थना विशाल आकाशात इंद्रासाठी केली आहे, जो श्रेष्ठ, तेजस्वी आणि प्रकाशाचा अधिपती आहे. तो मोठ्या वंशाचा स्वामी आहे, स्वयंप्रभू आहे; जलद, सर्व रंगांचे, तपस्वीही त्याचेच आहेत.
एवा महान् बृहद्दिवो अथर्वावोचत्स्वां तन्वमिन्द्रमेव । स्वसारौ मातरिभ्वरी अरिप्रे हिन्वन्ति चैने शवसा वर्धयन्ति च
अशीच, विशाल आकाशातील महान अथर्वा, स्वतःच्या देहाला इंद्र म्हणतो. दोन बहिणी, मातृरूप, त्याला प्रवृत्त करतात; त्या त्याला सामर्थ्याने वाढवतात आणि बळ देतात.
ममाग्ने वर्चो विहवेष्वस्तु वयं त्वेन्धानास्तन्वं पुषेम । मह्यं नमन्तां प्रदिशश्चतस्रस्त्वयाध्यक्षेण पृतना जयेम
माझा तेज, अग्नी, बोलावण्याच्या वेळी असो; आम्ही तुला प्रज्वलित करून शरीराने वाढू. चारही दिशा माझ्यासमोर वाकाव्यात; तुझ्या मार्गदर्शनाने आम्ही युद्ध जिंकू.
अग्ने मन्युं प्रतिनुदन् परेषां त्वं नो गोपाः परि पाहि विश्वतः । अपाञ्चो यन्तु निवता दुरस्यवोऽमैषां चित्तं प्रबुधां वि नेशत्
अग्नी, दुसऱ्यांचा राग दूर कर; तू आमचा रक्षक आहेस, सर्व बाजूंनी आमचे रक्षण कर. शत्रू दूर जावोत, वाईट मनाचे नमावोत, त्यांच्या जागृत विचारांचा नाश होवो.
मम देवा विहवे सन्तु सर्व इन्द्रवन्तो मरुतो विष्णुरग्निः । ममान्तरिक्षमुरुलोकमस्तु मह्यं वातः पवतां कामायास्मै
माझ्या बोलावणीला सर्व देव उपस्थित राहोत: इंद्र, मरुत, विष्णु, अग्नी. माझे आकाश आणि विस्तीर्ण पृथ्वी माझी असो; वारा माझ्या इच्छेसाठी वाहो.
मह्यं यजन्तां मम यानीष्टाकूतिः सत्या मनसो मे अस्तु । एनो मा नि गां कतमच्चनाहं विश्वे देवा अभि रक्षन्तु मेह
ते माझ्यासाठी यज्ञ करोत; माझी इच्छित कामना पूर्ण होवो, माझा मन सत्य असो. कोणतेही पाप माझ्यावर येऊ नये; सर्व देव येथे माझे रक्षण करो.
मयि देवा द्रविणमा यजन्तां मयि आशीरस्तु मयि देवहूतिः । दैवाः होतारः सनिषन् न एतदरिष्टाः स्याम तन्वा सुवीराः
देव माझ्यासाठी संपत्ती अर्पण करो; आशीर्वाद आणि देवपूजा माझ्या वाट्याला येवो. दैवी पुरोहित माझ्यासाठी बसो; आम्ही निरोगी आणि बलवान राहो.
दैवीः षडुर्वीरुरु नः कृणोत विश्वे देवास इह मादयध्वम् । मा नो विददभिभा मो अशस्तिर्मा नो विदद्वृजिना द्वेष्या या
दैवी सहा रक्षक आम्हाला शूर बनवोत; सर्व देव येथे आनंद मानोत. आपत्ती किंवा वाईट आमच्यावर येऊ नये; द्वेषयुक्त पाप आमच्यावर येऊ नये.
तिस्रो देवीर्महि नः शर्म यच्छत प्रजायै नस्तन्वे यच्च पुष्टम् । मा हास्महि प्रजया मा तनूभिर्मा रधाम द्विषते सोम राजन्
तीन देव्या आम्हांला मोठं रक्षण द्या, आमच्या संततीसाठी आणि शरीरासाठी समृद्धी द्या. आम्हांला मुलं किंवा शरीर यांच्यापासून वंचित करू नका; सोमराजा, शत्रूंपुढे आम्ही कमी पडू नये.
उरुव्यचा नो महिषः शर्म यच्छत्वस्मिन् हवे पुरुहूतः पुरुक्षु । स नः प्रजायै हर्यश्व मृडेन्द्र मा नो रीरिषो मा परा दाः
अनेकांनी आवाहन केलेल्या बलवान देवाने या यज्ञात आम्हांला व्यापक रक्षण द्यावं. घोड्यांना आवडणाऱ्या इंद्रा, आमच्या संततीवर कृपा कर, आम्हांला त्रास देऊ नकोस, दूर नेऊ नकोस.
धाता विधाता भुवनस्य यस्पतिर्देवः सविताभिमातिषाहः । आदित्या रुद्रा अश्विनोभा देवाः पान्तु यजमानं निर्ऋथात्
सृष्टीचे रचणारे, नियमन करणारे, सर्वांचा स्वामी, शत्रूंवर विजय मिळवणारा देव सविता—आदित्य, रुद्र आणि अश्विनीकुमार हे दोन्ही देव आमच्या यजमानाचे दुःखापासून रक्षण करो.
ये नः सपत्ना अप ते भवन्त्विन्द्राग्निभ्यामव बाधामह एनान् । आदित्या रुद्रा उपरिस्पृशो नो उग्रं चेत्तारमधिराजमक्रत
जे आमचे प्रतिस्पर्धी आहेत, ते दूर व्हावेत; इंद्र आणि अग्नी यांच्या सहाय्याने आपण त्यांना हाकलू. आदित्य, रुद्र आणि वरच्या थरातील देवांनी आमच्यासाठी भयंकर आणि सुज्ञ राजाची स्थापना केली आहे.
अर्वाञ्चमिन्द्रममुतो हवामहे यो गोजिद्धनजिदश्वजिद्यः । इमं नो यज्ञं विहवे शृणोत्वस्माकमभूर्हर्यश्व मेदी
गायी, संपत्ती आणि घोड्यांमध्ये विजयी असलेल्या इंद्राचे आम्ही येथे आवाहन करतो. आमच्या या यज्ञाची तो ऐकू दे, घोड्यांना प्रिय असलेला तू आमचा मार्गदर्शक हो.
यो गिरिष्वजायथा वीरुधां बलवत्तमः । कुष्ठेहि तक्मनाशन तक्मानं नाशयन्न् इतः
जो पर्वतावर जन्मला, वनस्पतींमध्ये सर्वात बलवान आहे, कुष्टा, ताप नष्ट करणारा, तू हा ताप इथून दूर कर.
सुपर्णसुवने गिरौ जातं हिमवतस्परि । धनैरभि श्रुत्वा यन्ति विदुर्हि तक्मनाशनम्
गरुडाचा पुत्र, हिमालयाच्या पलीकडे पर्वतावर जन्मलेला, ऐकून संपत्ती घेऊन येतो, कारण त्याला ताप नष्ट करायचं ज्ञान आहे.
अश्वत्थो देवसदनस्तृतीयस्यामितो दिवि । तत्रामृतस्य चक्षणं देवाः कुष्ठमवन्वत
अश्वत्थ वृक्ष, देवांचे निवासस्थान, तिसऱ्या आकाशात आहे; तिथे देवांनी अमृताचा सार, म्हणजे कुष्टा वनस्पती, सापडली.
हिरण्ययी नौरचरद्धिरण्यबन्धना दिवि । तत्रामृतस्य पुष्पं देवाः कुष्ठमवन्वत
सोनेरी नौका, सोनेरी दोऱ्यांनी बांधलेली, आकाशात फिरत होती; तिथे देवांनी अमृताचं फूल, म्हणजे कुष्टा, सापडलं.
हिरण्ययाः पन्थान आसन्न् अरित्राणि हिरण्यया । नावो हिरण्ययीरासन् याभिः कुष्ठं निरावहन्
सोनेरी वाटा होत्या, सोनेरी पताका होत्या; सोनेरी नौका होत्या, ज्यांनी कुष्टा वनस्पती आणली.
इमं मे कुष्ठ पूरुषं तमा वह तं निष्कुरु । तमु मे अगदं कृधि
ही माझी कुष्टा वनस्पती, तू तिला घेऊन जा, दूर कर; ती माझ्यासाठी औषध बनव.
देवेभ्यो अधि जातोऽसि सोमस्यासि सखा हितः । स प्राणाय व्यानाय चक्षुषे मे अस्मै मृड
तू देवांमध्ये जन्मलेला आहेस, सोमाचा मित्र आहेस, वेगळा ठेवलेला आहेस; या माणसासाठी, त्याच्या श्वासासाठी, प्राणासाठी, दृष्टीसाठी कृपा कर.
उदङ्जातो हिमवतः स प्राच्यां नीयसे जनम् । तत्र कुष्ठस्य नामान्युत्तमानि वि भेजिरे
हिमालयाच्या उत्तरेला जन्मलेला, तू पूर्वेकडील लोकांकडे नेला जातो; तिथे कुष्टाच्या श्रेष्ठ नावांची विभागणी झाली.
उत्तमो नाम कुष्ठस्युत्तमो नाम ते पिता । यक्ष्मं च सर्वं नाशय तक्मानं चारसं कृधि
कुष्टाचं श्रेष्ठ नाव, तुझ्या वडिलांचंही श्रेष्ठ नाव; सर्व रोग नष्ट कर आणि ताप निर्बल कर.