दिक्षु चन्द्राय समनमन्त्स आर्ध्नोत्। यथा दिक्षु चन्द्राय समनमन्न् एवा मह्यं संनमः सं नमन्तु
मी दिशांना चंद्रासाठी नैवेद्य अर्पण केला आहे; तो पूर्ण होवो. जसे मी दिशांमध्ये चंद्राला नैवेद्य दिले, तसेच सर्वांनी माझ्यासमोर नतमस्तक व्हावे, त्यांनी खरंच माझ्यासमोर वाकावे.
दिशो धेनवस्तासां चन्द्रो वत्सः । ता मे चन्द्रेण वत्सेनेषमूर्जं कामं दुहामायुः प्रथमं प्रजां पोषं रयिं स्वाहा
दिशा या गायी आहेत आणि त्यांचा वासरू म्हणजे चंद्र आहे. त्या चंद्ररूपी वासराच्या सहाय्याने मी इच्छित बळ, पोषण, दीर्घायुष्य, उत्तम संतती आणि संपत्ती मिळवू दे — स्वाहा.
अग्नावग्निश्चरति प्रविष्ट ऋषीणां पुत्रो अभिशस्तिपा उ । नमस्कारेण नमसा ते जुहोमि मा देवानां मिथुया कर्म भागम्
अग्नित अग्नि वावरतो, ऋषींचा पुत्र, शापांपासून रक्षण करणारा. मी तुला नम्रतेने अर्पण करतो; देवांच्या विभागलेल्या कर्मात माझा भाग होऊ नये.
हृदा पूतं मनसा जातवेदो विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् । सप्तास्यानि तव जातवेदस्तेभ्यो जुहोमि स जुषस्व हव्यम्
ज्याचे हृदय व मन शुद्ध आहे, सर्व देवकार्ये जाणणारा जातवेद, तुझे सात तोंड आहेत. त्या सर्वांना मी हवन अर्पण करतो; हे जातवेद, हे हवन तू स्वीकार.
ये पुरस्ताज्जुह्वति जातवेदः प्राच्या दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । अग्निमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे पूर्व दिशेने जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना अग्नि पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
ये दक्षिणतो जुह्वति जातवेदो दक्षिणाया दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । यममृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेना प्रतिसरेण हन्मि
जे दक्षिण दिशेने जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना यम पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
ये पश्चाज्जुह्वति जातवेदः प्रतीच्या दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । वरुणमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे पश्चिम दिशेने जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना वरुण पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
य उत्तरतो जुह्वति जातवेद उदीच्या दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । सोममृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे उत्तर दिशेने जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना सोम पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
येऽधस्ताज्जुह्वति जातवेद उदीच्या दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । भूमिमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे खालच्या दिशेने जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना पृथ्वी पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
येऽन्तरिक्षाज्जुह्वति जातवेदो व्यध्वाया दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । वायुमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे आकाशमधून जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना वायू पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
य उपरिष्टाज्जुह्वति जातवेद ऊर्ध्वाया दिशोऽभिदासन्त्यस्मान् । सूर्यमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे वरच्या दिशेने जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना सूर्य पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
ये दिशामन्तर्देशेभ्यो जुह्वति जातवेदः सर्वाभ्यो दिग्भ्योऽभिदासन्ति अस्मान् । ब्रह्मर्त्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान् प्रतिसरेण हन्मि
जे दिशांच्या मधल्या भागांतून जातवेदास नैवेद्य अर्पण करतात आणि सर्व बाजूंनी आम्हांवर हल्ला करतात, त्यांना ब्रह्मा पुरोहित म्हणून परतवो; मी त्यांना प्रतिकाराने परतवतो.
ऋधङ्मन्त्रो योनिं य आबभूवामृतासुर्वर्धमानः सुजन्मा । अदब्धासुर्भ्राजमानोऽहेव त्रितो धर्ता दाधार त्रीणि
ज्याचा मंत्र प्रभावी आहे, जो उदयास आला, अमर, बलवान, वाढणारा, उत्तम जन्माचा; ज्याला कोणी जिंकू शकत नाही, तेजस्वी, अहीसारखा, त्रित या आधारस्तंभाने ती तीन गोष्टी धरून ठेवल्या.
आ यो धर्माणि प्रथमः ससाद ततो वपूंषि कृणुषे पुरूणि । धास्युर्योनिं प्रथम आ विवेशा यो वाचमनुदितां चिकेत
ज्याने प्रथम धर्मांची स्थापना केली, त्यानंतर तू अनेक रूपे निर्माण करतोस; आधारस्तंभाने प्रथम गर्भात प्रवेश केला — ज्याने न बोललेली वाणी समजली.
यस्ते शोकाय तन्वं रिरेच क्षरद्धिरण्यं शुचयोऽनु स्वाः । अत्रा दधेते अमृतानि नामास्मे वस्त्राणि विश एरयन्ताम्
ज्याने जळण्यासाठी आपले रूप सोडले, वाहणारे सोने, शुद्ध लोक त्यांच्या मार्गाने गेले; येथे अमर नावे स्थिर झाली आहेत, हे वंशांनो, वस्त्रे आमच्यात यावीत.
प्र यदेते प्रतरं पूर्व्यं गुः सदःसद आतिष्ठन्तो अजुर्यम् । कविः शुषस्य मातरा रिहाणे जाम्यै धुर्यं पतिमेरयेथाम्
जेव्हा हे दोघे, पुढे जात, प्राचीन वळणावर पोहोचले, अस्तित्व आणि अनस्तित्वात स्थिर राहिले, न कधीही वृद्ध होणारे; कवी, कोरड्या एकाच्या मातांनी, जूआसाठी इच्छित, संततीसाठी स्वामी नेमावा.
तदू षु ते महत्पृथुज्मन् नमः कविः काव्येना कृणोमि । यत्सम्यञ्चावभियन्तावभि क्षामत्रा मही रोधचक्रे वावृधेते
म्हणून, हे महान, विशाल सामर्थ्य असणाऱ्या, तुला मी कवी म्हणून काव्याने नमस्कार करतो. जेव्हा हे दोघे एकत्र येतात, तेव्हा येथे पृथ्वी आणि आकाश यांनी मोठ्या प्रमाणात जागा वाढवली.
सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामिदेकामभ्यंहुरो गात्। आयोर्ह स्कम्भ उपमस्य नीडे पथां विसर्गे धरुणेषु तस्थौ
सात सीमा कवींनी घडवल्या; त्यातली एक मी जवळ यावी म्हणून बोलावतो. लोखंडाचा खांब साम्याच्या घरट्यात, मार्गांच्या विस्तारात, आधारांमध्ये उभा राहिला.
उतामृतासुर्व्रत एमि कृन्वन्न् असुरात्मा तन्वस्तत्सुमद्गुः । उत वा शक्रो रत्नं दधात्यूर्जया वा यत्सचते हविर्दाः
मी अमर आणि बलवान लोकांत वावरतो, असुरांचा व्रत पाळतो; असुराचा आत्मा माझ्या देहात आहे, आणि हे ज्ञानी लोकांना आनंद देणारे आहे. शक्र धन देईल किंवा यज्ञ करणारा इच्छित फल मिळवेल.
उत पुत्रः पितरं क्षत्रमीडे ज्येष्ठं मर्यादमह्वयन्त्स्वस्तये । दर्शन् नु ता वरुण यास्ते विष्ठा आवर्व्रततः कृणवो वपूंषि
मुलगा आपल्या वडिलांना, ज्येष्ठ क्षत्रियाला, सुखासाठी आणि योग्य मार्गासाठी हाक मारतो. वरुणा, तुझे ते स्थान मला पाहू दे; तुझ्या ठरवलेल्या नियमांनुसार मी रूपे घडवतो.
अर्धमर्धेन पयसा पृणक्ष्यर्धेन शुष्म वर्धसे अमुर । अविं वृधाम शग्मियं सखायं वरुणं पुत्रमदित्या इषिरम् । कविशस्तान्यस्मै वपूंष्यवोचाम रोदसी सत्यवाचा
अर्ध्या भागाने मी पोषण करतो, दुसऱ्या भागाने तू, अमर, बळ वाढवतोस. आपण मित्र असलेल्या बलवान वरुणाला, अदितीच्या पुत्राला, सामर्थ्यशालीला बळ देतो. कवींनी ही रूपे पृथ्वी आणि आकाशाच्या सत्य बोलणाऱ्या अधिपतीसाठी सांगितली आहेत.
तदिदास भुवनेषु ज्येष्ठं यतो यज्ञ उग्रस्त्वेषनृम्णः । सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रून् अनु यदेनं मदन्ति विश्व ऊमाः
हा खरोखरच जगातला ज्येष्ठ आहे, ज्याच्यापासून कठोर आणि तेजस्वी यज्ञ उदयास येतो. तो अचानक जन्म घेऊन शत्रूंना दूर करतो; सर्व शक्ती त्याच्यात आनंद मानतात.
ववृधानः शवसा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसं दधाति । अव्यनच्च व्यनच्च सस्नि सं ते नवन्त प्रभृता मदेषु
तो सामर्थ्याने वाढतो, मोठे बळ त्याच्याकडे आहे, तो शत्रूंना भीती देतो आणि आपल्याला रक्षण करतो. तो राखतो आणि नाशही करतो; तो विजयी आहे. बलवानास अर्पणांत सर्वजण वाकतात.
त्वे क्रतुमपि पृञ्चन्ति भूरि द्विर्यदेते त्रिर्भवन्त्यूमाः । स्वदोः स्वादीयः स्वादुना सृजा समदः सु मधु मधुनाभि योधीः
दोनदा आणि तिनदा या शक्ती जागृत होतात, तेव्हा ते तुला भरपूर बुद्धीने भरतात. गोडांमध्ये सर्वात गोड, आनंद सोड, मध बाहेर काढ आणि मधुरांमध्ये एकत्र कर.
यदि चिन् नु त्वा धना जयन्तं रणेरणे अनुमदन्ति विप्राः । ओजीयः शुष्मिन्त्स्थिरमा तनुष्व मा त्वा दभन् दुरेवासः कशोकाः
म्हणूनच, जर ऋषी तुला संपत्ती आणि युद्धात विजयी म्हणतात, तर, बलवान, आपले शरीर अधिक मजबूत कर. वाईट मनाचे किंवा दुःखी लोक तुला इजा पोहोचवू नयेत.
त्वया वयं शाशद्महे रणेषु प्रपश्यन्तो युधेन्यानि भूरि । चोदयामि त आयुधा वचोभिः सं ते शिशामि ब्रह्मणा वयांसि
तुझ्यासोबत आम्ही युद्धांत निश्चिंत असतो, विजयाच्या अनेक संधी पाहतो. मी तुझी शस्त्रे शब्दांनी प्रवृत्त करतो; मी प्रार्थनेने तुझ्या शक्तीला बळ देतो.
नि तद्दधिषेऽवरे परे च यस्मिन्न् आविथावसा दुरोणे । आ स्थापयत मातरं जिगत्नुमत इन्वत कर्वराणि भूरि
तू ते वरच्या आणि खालच्या ठिकाणी ठेवतोस, जिथे तू घरात वास करतोस. आईला, चालणाऱ्या शक्तीला स्थिर कर; अनेक रूपे प्रकट कर.
स्तुष्व वर्ष्मन् पुरुवर्त्मानं समृभ्वाणमिनतममाप्तमाप्त्यानाम् । आ दर्शति शवसा भूर्योजाः प्र सक्षति प्रतिमानं पृथिव्याः
विशाल देह असणाऱ्या, अनेक मार्गांनी जाणाऱ्या, बलवान, सिद्धांमध्ये श्रेष्ठ अशा याचे स्तवन कर. तो मोठ्या सामर्थ्याने प्रकट होतो; तो पृथ्वीचे माप दाखवतो.
इमा ब्रह्म बृहद्दिवः कृणवदिन्द्राय शूषमग्रियः स्वर्षाः । महो गोत्रस्य क्षयति स्वराजा तुरश्चिद्विश्वमर्णवत्तपस्वान्
ही प्रार्थना विशाल आकाशात इंद्रासाठी केली आहे, जो श्रेष्ठ, तेजस्वी आणि प्रकाशाचा अधिपती आहे. तो मोठ्या वंशाचा स्वामी आहे, स्वयंप्रभू आहे; जलद, सर्व रंगांचे, तपस्वीही त्याचेच आहेत.
एवा महान् बृहद्दिवो अथर्वावोचत्स्वां तन्वमिन्द्रमेव । स्वसारौ मातरिभ्वरी अरिप्रे हिन्वन्ति चैने शवसा वर्धयन्ति च
अशीच, विशाल आकाशातील महान अथर्वा, स्वतःच्या देहाला इंद्र म्हणतो. दोन बहिणी, मातृरूप, त्याला प्रवृत्त करतात; त्या त्याला सामर्थ्याने वाढवतात आणि बळ देतात.