इन्द्रो रूपेणाग्निर्वहेन प्रजापतिः परमेष्ठी विराट्। विश्वानरे अक्रमत वैश्वानरे अक्रमतानडुह्यक्रमत । सोऽदृंहयत सोऽधारयत
इंद्र रूपाने, अग्नी वहन करणारा, प्रजापती श्रेष्ठ, विराज; सर्वांनी वैश्वानरात प्रवेश केला, अनडुहात प्रवेश केला; त्याने सर्वांना स्थिर केले, धरून ठेवले.
मध्यमेतदनडुहो यत्रैष वह आहितः । एतावदस्य प्राचीनं यावान् प्रत्यङ्समाहितः
अनडुहाचा हा मधला भाग आहे, जिथे हा वहक ठेवला आहे; जितका तो पूर्वेला ठेवला आहे, तितकाच तो पश्चिमेला ठेवला आहे.
यो वेदानडुहो दोहान्त्सप्तानुपदस्वतः । प्रजां च लोकं चाप्नोति तथा सप्तऋषयो विदुः
जो अनडुहाच्या सात दूध काढण्याच्या जागा क्रमाने जाणतो, तो संतती आणि लोक मिळवतो; असेच सप्तर्षींनी जाणले.
पद्भिः सेदिमवक्रामन्न् इरां जङ्घाभिरुत्खिदन् । श्रमेणानड्वान् कीलालं कीनाशश्चाभि गच्छतः
त्यांनी पायांनी दाबले, पोटऱ्यांनी अन्न खोदले; श्रमाने अनडुह आणि नांगरवाला दोघेही रसाकडे पोहोचतात.
द्वादश वा एता रात्रीर्व्रत्या आहुः प्रजापतेः । तत्रोप ब्रह्म यो वेद तद्वा अनडुहो व्रतम्
ही बारा रात्री प्रजापतीचं व्रत म्हणतात; जो तिथलं ब्रह्म जाणतो, तेच अनडुहाचं व्रत आहे.
दुहे सायं दुहे प्रातर्दुहे मध्यंदिनं परि । दोहा ये अस्य संयन्ति तान् विद्मानुपदस्वतः
संध्याकाळी दूध काढलं जातं, सकाळी काढलं जातं, दुपारीही सर्वत्र काढलं जातं; जो याच्या दूध काढण्याच्या वेळा क्रमाने जाणतो, तोच खरा जाणतो.
रोहण्यसि रोहण्यस्थ्नश्छिन्नस्य रोहणी । रोहयेदमरुन्धति
तू बरी करणारी आहेस, तुटलेल्या गोष्टी बऱ्या करणारी आहेस, कापलेल्या गोष्टी बऱ्या करणारी आहेस; अमरुंधतीने बरे करावे.
यत्ते रिष्टं यत्ते द्युत्तमस्ति पेष्ट्रं त आत्मनि । धाता तद्भद्रया पुनः सं दधत्परुषा परुः
तुझ्यात जे दुखावलं आहे, जे फोडलं आहे, जे शरीरात चिरडलं आहे, ते सर्व भाग्याने धाता पुन्हा एकत्र बांधो, जोडो.
सं ते मज्जा मज्ज्ञा भवतु समु ते परुषा परुः । सं ते मांसस्य विस्रस्तं समस्थ्यपि रोहतु
तुझी मज्जा मज्जेशी, सांधे सांध्यांशी जुळू देत; तुझ्या शरीरातून जे गळून पडलं, ते हाडांसह पुन्हा वाढू दे.
मज्जा मज्ञा सं धीयतां चर्मणा चर्म रोहतु । असृक्ते अस्थि रोहतु मांसं मांसेन रोहतु
मज्जा मज्जेशी जुळू दे, त्वचा त्वचेशी जुळू दे; हाड रक्ताने वाढू दे, मांस मांसाने वाढू दे.
लोम लोम्ना सं कल्पया त्वचा सं कल्पया त्वचम् । असृक्ते अस्थि रोहतु छिन्नं सं धेह्योषधे
केस केसांशी जुळव, त्वचेने त्वचा जुळव; हाड रक्ताने वाढू दे, औषधे, जे कापलं आहे ते एकत्र कर.
स उत्तिष्ठ प्रेहि प्र द्रव रथः सुचक्रः । सुपविः सुनाभिः प्रति तिष्ठोर्ध्वः
उठ, पुढे चल, धाव, रथ चांगला आहे, चाक उत्तम, नाभी मजबूत; सरळ उभा रहा.
यदि कर्तं पतित्वा संशश्रे यदि वाश्मा प्रहृतो जघान । ऋभू रथस्येवाङ्गानि सं दधत्परुषा परुः
जर अक्षापासून पडून तुटलं असेल, किंवा दगडाने मारून फोडलं असेल, तर ऋभू, जसे रथाचे भाग जोडतात, तसे सांधे सांध्यांशी जुळवोत.
उत देवा अवहितं देवा उन्नयथा पुनः । उतागश्चक्रुषं देवा देवा जीवयथा पुनः
देवांनी खाली ठेवले, देवांनी पुन्हा उचलले; देवांनी पुन्हा पूर्ण केले, देवांनी पुन्हा जीव दिला.
द्वाविमौ वातौ वात आ सिन्धोरा परावतः । दक्षं ते अन्य आवातु व्यन्यो वातु यद्रपः
हे वायू, हे दोन वारे त्या दूरच्या नदीच्या काठावरून येतात. त्यांपैकी एक तुझ्यासाठी कौशल्य घेऊन येवो आणि दुसरा तुझ्या हानीकारक गोष्टी दूर लावो.
आ वात वाहि भेषजं वि वात वाहि यद्रपः । त्वं हि विश्वभेषज देवानां दूत ईयसे
वायू, तू औषध घेऊन ये. वायू, तू वाईट गोष्टी दूर कर. कारण तू सर्वांना बरे करणारा आहेस, देवतांचा दूत म्हणून जातोस.
त्रायन्तामिमं देवास्त्रायन्तां मरुतां गणाः । त्रायन्तां विश्वा भूतानि यथायमरपा असत्
देवांनी या माणसाचे रक्षण करावे, मरुतगणांनी त्याचे रक्षण करावे, सर्व जीवांनी त्याचे रक्षण करावे, जेणेकरून तो हानीपासून मुक्त राहो.
आ त्वागमं शंतातिभिरथो अरिष्टतातिभिः । दक्षं त उग्रमाभारिषं परा यक्ष्मं सुवामि ते
मी तुझ्याकडे शुभेच्छा आणि सुरक्षिततेच्या उपायांसह आलो आहे. मी तुला बलवान आणि प्रखर शक्ती देतो, तुझ्या आजारांना दूर करतो.
अयं मे हस्तो भगवान् अयं मे भगवत्तरः । अयं मे विश्वभेषजोऽयं शिवाभिमर्शनः
माझा हा हात पवित्र आहे, माझा हा हात आणखी पवित्र आहे. हा सर्वांना बरे करणारा आहे, हा शुभ स्पर्श आहे.
हस्ताभ्यां दशशाखाभ्यां जिह्वा वाचः पुरोगवी । अनामयित्नुभ्यां हस्ताभ्यां ताभ्यां त्वाभि मृशामसि
दहा बोटांच्या दोन्ही हातांनी, वाणीला पुढे नेणाऱ्या जिभेने, आरोग्य देणाऱ्या हातांनी, आम्ही तुला स्पर्श करतो.
अजो ह्यग्नेरजनिष्ट शोकात्सो अपश्यज्जनितारमग्रे । तेन देवा देवतामग्र आयन् तेन रोहान् रुरुहुर्मेध्यासः
अजन्मा अग्नीच्या तापातून जन्मला; त्याने सुरुवातीला आपल्या जन्मदात्याला पाहिले. त्याच्यासह देवांनी प्रथम देवत्व मिळवले, त्याच्यासह शुद्ध लोक बळकट झाले.
क्रमध्वमग्निना नाकमुख्यान् हस्तेषु बिभ्रतः । दिवस्पृष्ठं स्वर्गत्वा मिश्रा देवेभिराध्वम्
अग्नीसह, हातात प्रमुखांना घेऊन, सर्वोच्च स्वर्गाकडे चला; आकाशाच्या शिखराला स्पर्श करा, देवांबरोबर एकत्र जा.
पृष्ठात्पृथिव्या अहमन्तरिक्षमारुहमन्तरिक्षाद्दिवमारुहम् । दिवो नाकस्य पृष्ठात्स्वर्ज्योतिरगामहम्
मी पृथ्वीच्या पाठीवरून आकाशात गेलो, आकाशातून स्वर्गात गेलो; स्वर्गाच्या शिखरावरून तेजस्वी लोकात पोहोचलो.
स्वर्यन्तो नापेक्षन्त आ द्यां रोहन्ति रोदसी । यज्ञं ये विश्वतोधारं सुविद्वांसो वितेनिरे
जे स्वर्गाची इच्छा करतात, ते मागे वळून पाहत नाहीत; ते दोन्ही लोकांमध्ये चढतात; ज्यांनी सर्वांना आधार देणारा यज्ञ केला, ते ज्ञानी वर जातात.
अग्ने प्रेहि प्रथमो देवतानां चक्षुर्देवानामुत मानुषाणाम् । इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः स्वर्यन्तु यजमानाः स्वस्ति
अग्नी, तू देवांमध्ये पहिला, देवांचा आणि माणसांचा डोळा आहेस; जे यज्ञ करतात, भृगुंसह एकत्र, त्यांनी स्वर्ग गाठावा आणि यजमानांचे कल्याण व्हावे.
अजमनज्मि पयसा घृतेन दिव्यं सुपर्णं पयसं बृहन्तम् । तेन गेष्म सुकृतस्य लोकं स्वरारोहन्तो अभि नाकमुत्तमम्
मी अजन्म्याला दूध आणि तुपासह खाल्ले, दिव्य, मोठ्या पंखाचा, भरपूर दूध असलेला; त्याने आम्ही पुण्यवान लोकांचा लोक गाठू, सर्वोच्च स्वर्गात जाऊ.
पञ्चौदनं पञ्चभिरङ्गुलिभिर्दर्व्योद्धर पञ्चधैतमोदनम् । प्राच्यां दिशि शिरो अजस्य धेहि दक्षिणायां दिशि दक्षिणं धेहि पार्श्वम्
पाच बोटांनी, पळीने, पाच प्रकारच्या भाताचा भाग उचल; अजन्म्याचे डोके पूर्व दिशेला ठेव, उजवे पार्श्व दक्षिण दिशेला ठेव.
प्रतीच्यां दिशि भसदमस्य धेह्युत्तरस्यां दिश्युत्तरं धेहि पार्श्वम् । ऊर्ध्वायां दिश्यजस्यानूकं धेहि दिशि ध्रुवायां धेहि पाजस्यमन्तरिक्षे मध्यतो मध्यमस्य
पश्चिम दिशेला अजन्म्याची राख ठेव, उत्तरेकडे डावे पार्श्व ठेव; वरच्या दिशेला पाठ ठेव, स्थिर दिशेला पाया ठेव, आणि आकाशाच्या मध्यभागी मधला भाग ठेव.
शृतमजं शृतया प्रोर्णुहि त्वचा सर्वैरङ्गैः संभृतं विश्वरूपम् । स उत् तिष्ठेतो अभि नाकमुत्तमं पद्भिश्चतुर्भिः प्रति तिष्ठ दिक्षु
शिजवलेला अजन्मा तुपात ओता, त्याला कातडीने झाका, सर्व अंगांनी पूर्ण, सर्व रूपांनी युक्त; तो सर्वोच्च स्वर्गात जाऊ दे, चारही दिशांना पाय ठेवून उभा राहो.
समुत्पतन्तु प्रदिशो नभस्वतीः समभ्राणि वातजूतानि यन्तु । महऋषभस्य नदतो नभस्वतो वाश्रा आपः पृथिवीं तर्पयन्तु
आकाशाच्या दिशा उंचावू देत, मेघांनी भरलेले वारे पुढे जाऊ देत; महान, गर्जणारे, मेघातून आलेले पाणी पृथ्वीला तृप्त करू दे.