सहृदयं सांमनस्यमविद्वेषं कृणोमि वः । अन्यो अन्यमभि हर्यत वत्सं जातमिवाघ्न्या
मी तुमच्यात एक मन, एक हृदय आणि द्वेषरहितपणा निर्माण करतो. जशी गाय आपल्या वासरावर प्रेम करते, तशी तुम्ही एकमेकांवर प्रेम करा.
अनुव्रतः पितुः पुत्रो मात्रा भवतु संमनाः । जाया पत्ये मधुमतीं वाचं वदतु शन्तिवाम्
पुत्राने वडिलांप्रती भक्ती ठेवावी, आईशी एकविचाराने राहावा. पत्नीने पतीशी गोड आणि शांतता देणारे बोल बोलावे.
मा भ्राता भ्रातरं द्विक्षन् मा स्वसारमुत स्वसा । सम्यञ्चः सव्रता भूत्वा वाचं वदत भद्रया
भाऊ भावावर किंवा बहीण बहिणीवर कधीच रागावू नये. एकत्र राहून, एकाच संकल्पाने, गोड बोलावे.
येन देवा न वियन्ति नो च विद्विषते मिथः । तत्कृण्मो ब्रह्म वो गृहे संज्ञानं पुरुषेभ्यः
ज्यामुळे देवांमध्ये फूट पडत नाही किंवा ते एकमेकांवर द्वेष करत नाहीत, तेच पवित्र सामर्थ्य आम्ही तुमच्या घरात निर्माण करू, पुरुषांमध्ये समजूत निर्माण होवो.
ज्यायस्वन्तश्चित्तिनो मा वि यौष्ट संराधयन्तः सधुराश्चरन्तः । अन्यो अन्यस्मै वल्गु वदन्त एत सध्रीचीनान् वः संमनसस्क्र्णोमि
वृद्ध, ज्ञानी लोक वेगळे पडू नयेत; ते एकत्र प्रयत्न करोत, एकाच हेतूने चालोत. प्रत्येकाने दुसऱ्याशी गोड बोलावे. अशा रीतीने मी तुमच्यात एकविचार निर्माण करतो.
समानी प्रपा सह वोऽन्नभागः समाने योक्त्रे सह वो युनज्मि । सम्यञ्चोऽग्निं सपर्यतारा नाभिमिवाभितः
तुमचं पाणी पिणं एकसारखं असो, अन्नाचा वाटा एकसारखा असो. मी तुम्हा सर्वांना एकाच जुव्याने बांधतो. अग्नीची उपासना एकत्रित मनाने करा, जशी चाकाच्या कड्या नाभीभोवती असतात.
सध्रीचीनान् वः संमनसस्कृणोम्येकश्नुष्टीन्त्संवननेन सर्वान् । देवा इवामृतं रक्षमाणाः सायंप्रातः सौमनसो वो अस्तु
मी तुम्हा सर्वांना एकत्र आणतो, एकाच मनाने, एकाच हेतूने बांधतो, जणू काही देव अमृताचे रक्षण करतात तशी. संध्याकाळी आणि सकाळी तुमचे मन प्रसन्न राहो.
वि देवा जरसावृतन् वि त्वमग्ने अरात्या । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
देवतांनो, वाढत्या वयाला दूर करा; अग्नी, वैरभाव दूर कर. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
व्यार्त्या पवमानो वि शक्रः पापकृत्यया । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
शुद्ध करणारा, बलवान, वैरभाव आणि पाप करणाऱ्या कृती दूर करतो. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
वि ग्राम्याः पशव आरण्यैर्व्यापस्तृष्णयासरन् । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
गावातील जनावरे जंगली जनावरांपासून वेगळे राहो, तहान दूर जाऊ दे. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
वी मे द्यावापृथिवी इतो वि पन्थानो दिशंदिशम् । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
हे आकाश आणि पृथ्वी, तुम्ही माझ्यापासून दूर राहा, वाटा सर्व दिशांना पसरू द्या. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
त्वष्टा दुहित्रे वहतुं युनक्तीतीदं विश्वं भुवनं वि याति । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
त्वष्टा कन्येला पतीशी जोडतो, आणि असे सर्व जग पुढे जाते. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
अग्निः प्राणान्त्सं दधाति चन्द्रः प्राणेन संहितः । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
अग्नी प्राणांना एकत्र ठेवतो, चंद्र प्राणाशी एकरूप असतो. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
प्राणेन विश्वतोवीर्यं देवाः सूर्यं समैरयन् । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
प्राणाच्या साहाय्याने देवांनी सर्वत्र पसरलेली ऊर्जा, सूर्य चालवला. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
आयुष्मतामायुष्कृतां प्राणेन जीव मा मृथाः । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
ज्यांच्याकडे आयुष्य आहे आणि जे आयुष्य देतात, त्यांच्यात प्राणाने जगा, मरण येऊ देऊ नका. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
प्राणेन प्राणतां प्राणेहैव भव मा मृथाः । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
प्राण असलेल्या लोकांमध्ये, इथेच प्राणात राहा, मरण येऊ देऊ नका. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
उदायुषा समायुषोदोषधीनां रसेन । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
वनस्पतींच्या रसाने, दीर्घायुष्य आणि पूर्ण आयुष्य मिळू दे. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
आ पर्जन्यस्य वृष्ट्योदस्थामामृता वयम् । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा
पर्जन्याच्या पावसाखाली आम्ही अमर राहू दे. सर्व पापे, रोग आणि कमी आयुष्य दूर होऊ दे.
4.1 ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद्वि सीमतः सुरुचो वेन आवः । स बुध्न्या उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिमसतश्च वि वः
सर्वात आधी ब्रह्म जन्माला आले, त्याच्यापासून तेजस्वी स्तोत्र सर्वत्र पसरले. त्याच्या खोल पाया या जगाचे आदर्श आहेत, अस्तित्व आणि अनस्तित्व यांचे गर्भस्थान आहेत.
इयं पित्र्या राष्ट्र्येत्वग्रे प्रथमाय जनुषे भुवनेष्ठाः । तस्मा एतं सुरुचं ह्वारमह्यं घर्मं श्रीणन्तु प्रथमाय धास्यवे
ही पितरांची भूमी सर्वप्रथम निर्माण झाली, जगात पहिल्यांदा जन्म घेणाऱ्यासाठी स्थापन झाली. म्हणून हे तेजस्वी, आमंत्रण करणारे आणि गौरवशाली उष्णता पहिल्यांदा धारण करणाऱ्यासाठी पसरू द्या.
प्र यो जज्ञे विद्वान् अस्य बन्धुर्विश्वा देवानां जनिमा विवक्ति । ब्रह्म ब्रह्मण उज्जभार मध्यान् नीचैरुच्चैः स्वधा अभि प्र तस्थौ
जो ज्ञानी जन्माला आला, तो या सर्वांचा आप्त आहे, तो देवांच्या सर्व जन्मांना ओळखतो. ब्रह्माने ब्रह्माला मधून, खाली आणि वरून उचलले, स्वतःच्या धर्माने तो स्थिर राहिला.
स हि विदः स पृथिव्या ऋतस्था मही क्षेमं रोदसी अस्कभायत्। महान् मही अस्कभायद्वि जातो द्यां सद्म पार्थिवं च रजः
तो जाणणारा आहे, तो पृथ्वीच्या सत्यावर उभा आहे. महात्म्याने त्याने विशाल पृथ्वी आणि आकाश स्थिर केले. मोठा जन्म घेऊन त्याने आकाश, पृथ्वी आणि मधले स्थान स्थिर केले.
स बुध्न्यादाष्ट्र जनुषोऽभ्यग्रं बृहस्पतिर्देवता तस्य सम्राट्। अहर्यच्छुक्रं ज्योतिषो जनिष्टाथ द्युमन्तो वि वसन्तु विप्राः
जन्माच्या खोल पाया पासून बृहस्पती, देवांचा स्वामी, सर्वश्रेष्ठ आहे. त्याने दिवसाचे तेज निर्माण केले आणि ज्ञानी लोक तेजात वास करू दे.
नूनं तदस्य काव्यो हिनोति महो देवस्य पूर्व्यस्य धाम । एष जज्ञे बहुभिः साकमित्था पूर्वे अर्धे विषिते ससन् नु
खरंच, त्याची काव्यशक्ती या प्राचीन देवाच्या महान निवासस्थानाला स्पर्श करते. तो अनेकांसोबत जन्माला आला, आणि पूर्वीचे अर्धे भाग वेगळे झाले.
योऽथर्वाणं पितरं देवबन्धुं बृहस्पतिं नमसाव च गछात्। त्वं विश्वेषां जनिता यथासः कविर्देवो न दभायत्स्वधावान्
जो अथर्वा, वडील, देवांचे आप्त आणि बृहस्पती यांना नम्रतेने वंदन करतो, तू सर्वांचा उत्पन्न करणारा, जसा आहेस तसा, ज्ञानी देव, कधीच नष्ट न होणारा, स्वतःच्या सामर्थ्यावर उभा असलेला आहेस.
य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । योऽस्येशे द्विपदो यश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम
जो आत्मा आणि बळ देतो, ज्याच्या आज्ञेला सर्व जण मानतात, ज्याचे मार्ग देवही पाळतात, जो दोन पायांचे आणि चार पायांचे सर्व प्राण्यांचा स्वामी आहे, त्या कोणत्या देवाला आपण अर्पण करावे?
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैको राजा जगतो बभूव । यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम
जो एकटा, श्वास घेतो आणि डोळे मिटतो, असा जगाचा महान राजा झाला; ज्याच्या सावलीत अमरत्व आहे, ज्याच्या सावलीत मृत्यू आहे, त्या कोणत्या देवाला आपण अर्पण करावे?
यं क्रन्दसी अवतश्चस्कभाने भियसाने रोदसी अह्वयेथाम् । यस्यासौ पन्था रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम
ज्याला दोन रडणाऱ्या, घाबरून, खालीवरून हाक मारतात, ज्याला आकाश आणि पृथ्वी भीतीने बोलावतात, ज्याचा मार्ग तेजस्वी आकाशाचा आहे, त्या कोणत्या देवाला आपण अर्पण करावे?
यस्य द्यौरुर्वी पृथिवी च मही यस्याद उर्वन्तरिक्षम् । यस्यासौ सूरो विततो महित्वा कस्मै देवाय हविषा विधेम
ज्याची ही विशाल आकाश आणि मोठी पृथ्वी, ज्याचे आहे हे रुंद अंतराळ, ज्याची महती सूर्य पसरवतो, त्या कोणत्या देवाला आपण अर्पण करावे?
यस्य विश्वे हिमवन्तो महित्वा समुद्रे यस्य रसामिदाहुः । इमाश्च प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम
ज्याची महती हिमालय सांगतो, ज्याची महती समुद्र सांगतो, ज्याच्या बाहू या दिशाच आहेत, त्या कोणत्या देवाला आपण अर्पण करावे?