उत श्वेत आशुपत्वा उतो पद्याभिर्यविष्ठः । उतेमाशु मानं पिपर्ति
पांढरा तो जलद आहे, आणि सर्वात लहान पायांनी पुढे आहे; हा जलद एक माप सांभाळतो.
आदित्या रुद्रा वसवस्त्वेनु त इदं राधः प्रति गृभ्णीह्यङ्गिरः । इदं राधो विभु प्रभु इदं राधो बृहत्पृथु
आदित्य, रुद्र, वसुहो, हे देणं स्वीकारा, अंगिरस; हे देणं सर्वत्र पसरलेलं, सामर्थ्यवान, हे देणं मोठं आणि विस्तीर्ण आहे.
० देवा ददत्वासुरं तद्वो अस्तु सुचेतनम् । युष्मामस्तु दिवेदिवे प्रत्येव गृभायत्
देवांनी असुराला द्यावा; तेच तुमचं शहाणपण असो; ते रोज तुमचं असो, आणि नेहमीच ते तुम्ही धरून ठेवा.
त्वमिन्द्र शर्मरिणा हव्यं पारावतेभ्यः । विप्राय स्तुवते वसुवनिं दुरश्रवसे वह
इंद्रा, तुझ्या संरक्षणाने, अर्पण दूर असणाऱ्यांपर्यंत पोहोचव; जो ऋषी स्तुती करतो त्याला संपत्ती आण, आणि वाईट कीर्ती असणाऱ्यापासून ती दूर ने.
त्वमिन्द्र कपोताय छिन्नपक्षाय वञ्चते । श्यामाकं पक्वं पीलु च वारस्मा अकृणोर्बहुः
इंद्रा, तुटलेल्या पंखाचा कपोत आणि फसवलेल्या साठी, तू दिवसा भरपूर श्यामाक आणि पीलू फळ तयार केलंस.
अरंगरो वावदीति त्रेधा बद्धो वरत्रया । इरामह प्रशंसत्यनिरामप सेधति
जो आवाज करत नाही तो 'वावदिति' म्हणतो, तीन पट्ट्यांनी तीनदा बांधलेला; तो अन्नाची स्तुती करतो, ज्याच्याकडे अन्न नाही तो ते दूर करतो.
यदस्या अंहुभेद्याः कृधु स्थूलमुपातसत्। मुष्काविदस्या एजतो गोशफे शकुलाविव
जेव्हा तिचे फोड फोडले जातात, तेव्हा जाड भागावर आदळतात आणि गायीच्या खुरात पक्ष्याची अंडी हलतात तशी थरथर कापतात.
यदा स्थूलेन पससाणौ मुष्का उपावधीत्। विष्वञ्चा वस्या वर्धतः सिकतास्वेव गर्दभौ
जेव्हा जाड दगडाने फोडांवर आदळले जाते, तेव्हा ते वाळूत गाढव डगमगत चालतात तसे डोलतात.
यदल्पिकास्वल्पिका कर्कधूकेवषद्यते । वासन्तिकमिव तेजनं यन्त्यवाताय वित्पति
जेव्हा लहान फोड लहान दगडात फिरतात, तेव्हा जणू काही ओखळीप्रमाणे फिरतात आणि वसंत ऋतूच्या सणासारखे वारा त्यांना उडवून नेतो.
यद्देवासो ललामगुं प्रविष्टीमिनमाविषुः । सकुला देदिश्यते नारी सत्यस्याक्षिभुवो यथा
जेव्हा देवांनी अलंकारात प्रवेश केला, तेव्हा त्यांनी ही स्त्री उघड केली; ती आपल्या सख्याांसह दाखवली जाते, जशी सत्याच्या डोळ्यांच्या जागा दाखवल्या जातात.
महानग्न्यतृप्नद्वि मोक्रददस्थानासरन् । शक्तिकानना स्वचमशकं सक्तु पद्यम
महान अग्नीने लोभीला तृप्त केले नाही; हाडे हलली नाहीत; धारदार दात असलेले स्वतःच्या तोंडाने पायाने सत्त्व खातात.
महानग्न्युलूखलमतिक्रामन्त्यब्रवीत्। यथा तव वनस्पते निरघ्नन्ति तथैवेति
महान अग्नी ओखळी ओलांडताना म्हणाला, 'जसे लोक तुझ्यावर आदळतात, हे वृक्ष, तसेच होवो.'
महानग्न्युप ब्रूते भ्रष्टोथाप्यभूभुवः । यथैव ते वनस्पते पिप्पति तथैवेति
महान अग्नी पडून पुन्हा उभा राहून म्हणतो, 'जसे तुझे फळ, हे वृक्ष, खाली पडते, तसेच होवो.'
महानग्न्युप ब्रूते भ्रष्टोथाप्यभूभुवः । यथा वयो विदाह्य स्वर्गे नमवदह्यते
महान अग्नी पडून पुन्हा उभा राहून म्हणतो, 'जसे पक्षी आकाशात जळतात, तसेच ते इथे जळू दे.'
महानग्न्युप ब्रूते स्वसावेशितं पसः । इत्थं फलस्य वृक्षस्य शूर्पे शूर्पं भजेमहि
महान अग्नी पिळलेल्या रसाबद्दल बोलतो, 'झाले, तर आपण झाडाच्या फळापासून सूपाने साले वेगळे करूया.'
महानग्नी कृकवाकं शम्यया परि धावति । अयं न विद्म यो मृगः शीर्ष्णा हरति धाणिकाम्
महान अग्नी काठीने कोंबड्याचा पाठलाग करतो; कोणते जनावर डोक्याने धान्य नेते, हे आपल्याला माहीत नाही.
महानग्नी महानग्नं धावन्तमनु धावति । इमास्तदस्य गा रक्ष यभ मामद्ध्यौदनम्
महान अग्नी धावत असलेल्या महान अग्नीचा पाठलाग करतो; हे यभा, त्याच्या या गायींचे रक्षण कर, हे उदन, मला मारू नकोस.
सुदेवस्त्वा महानग्नीर्बबाधते महतः साधु खोदनम् । कुसं पीवरो नवत्
सद्गुणी देव, महान अग्नी, तुला त्रास देतो; मोठ्याचे कुटणे चांगले आहे; कुश गवत ताजे, भरपूर आहे.
वशा दग्धामिमाङ्गुरिं प्रसृजतोग्रतं परे । महान् वै भद्रो यभ मामद्ध्यौदनम्
यज्ञातील गाय जळून ही बोट पुढे सोडते; खरोखर यभा महान आणि शुभ आहे, हे उदन, मला मारू नकोस.
विदेवस्त्वा महानग्नीर्विबाधते महतः साधु खोदनम् । कुमारिका पिङ्गलिका कार्द भस्मा कु धावति
ज्ञानी देव, महान अग्नी, तुला त्रास देतो; मोठ्याचे कुटणे चांगले आहे; कुमारिका, पिंगळी, काळी, राखेकडे धावतात.
महान् वै भद्रो बिल्वो महान् भद्र उदुम्बरः । महामभिक्त बाधते महतः साधु खोदनम्
खरोखर बेल वृक्ष महान आणि शुभ आहे, खरोखर उडुंबरही महान आणि शुभ आहे; फार अभिषेक केलेला मोठ्याच्या कुटण्यावर दडपण आणतो.
यः कुमारी पिङ्गलिका वसन्तं पीवरी लभेत्। तैलकुण्डमिमाङ्गुष्ठं रोदन्तं शुदमुद्धरेत्
ती कुमारिका, पिंगळी, वसंतातील मेद मिळवते, तिने तेलाचा खड्डा, ही अंगठी आणि रडणारे शुद्ध वस्तू उचलावीत.
यद्ध प्राचीरजगन्तोरो मण्डूरधाणिकीः । हता इन्द्रस्य शत्रवः सर्वे बुद्बुदयाशवः
जेव्हा पूर्वेकडील लोक हलले, लोखंडी धान्य आणि धान्याचे कण, तेव्हा इंद्राचे सर्व शत्रू मारले गेले, सर्व फसफसणारे आणि वेगवान.
कपृन् नरः कपृथमुद्दधातन चोदयत खुदत वाजसातये । निष्टिग्र्यः पुत्रमा च्यावयोतय इन्द्रं सबाध इह सोमपीतये
माणसांनो, ओखळी उचला, ती चालवा, बक्षीस मिळवण्यासाठी खणून काढा; मुसळाने मुलाला हलवा, इंद्र आपल्या सोबत्यांसह येथे सोमपानासाठी येवो.
दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत्प्र ण आयूंषि तारिषत्
मी दधिक्रावण या विजयी, वेगवान घोड्याचं स्तुतीगीत तयार केलं आहे. त्याचं सुगंधी तोंड आमचं जीवन सुखकर करो, आणि तो आम्हाला दीर्घायुष्याच्या पार नेवो.
सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः । पवित्रवन्तो अक्षरन् देवान् गच्छन्तु वो मदाः
गोडगोड, इंद्राला प्रिय असलेले, पिळून काढलेले सोमरस गाळणीतून वाहतात, ते कधी थांबत नाहीत; त्यांचा आनंद देवांपर्यंत पोहोचो.
इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन् । वाचस्पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा
देवांनी म्हटलं: 'सोमरस इंद्रासाठी शुद्ध केला आहे.' वाणीचा स्वामी, तू यज्ञाचा आनंद आहेस, सर्व सामर्थ्याचा अधिपती आहेस.
सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे
हजारो धारांनी वाहणारा समुद्रासारखा सोमरस शुद्ध होत आहे, तो वाणीने फुललेला आहे; सोमरस हा धनाचा स्वामी, इंद्राचा मित्र, रोजच्या रोज आहे.
अव द्रप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कृष्णो दशभिः सहस्रैः । आवत्तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप स्नेहितीर्नृमणा अधत्त
काळा, तेजस्वी थेंब, दहा हजारांसह प्रवास करत, प्रकाशमानात उतरला; बलवान इंद्राने आपल्या सामर्थ्याने ते घोटणारे ठेवले आणि चिकटपणा दूर केला.
द्रप्समपश्यं विषुणे चरन्तमुपह्वरे नद्यो अंशुमत्याः । नभो न कृष्णमवतस्थिवांसमिष्यामि वो वृषणो युध्यताजौ
मी तो थेंब चमकत्या नदीच्या काठावर, जमावात फिरताना पाहिला; आकाशातील काळ्या मेघासारखा मी ठाम उभा राहिलो—हे बलवानांनो, तुम्ही या स्पर्धेत जिंका.