बृहस्पते या परमा परावदत आ ते ऋतस्पृशो नि षेदुः । तुभ्यं खाता अवता अद्रिदुग्धा मध्व श्चोतन्त्यभितो विरप्शम्
हे बृहस्पती, जे सर्वांत उंच आणि दूर बोलतात, जे धर्मप्रिय आहेत, ते तुझ्याजवळ बसले आहेत. तुझ्यासाठी, जे पोकळ केलेले आहेत, जे डोंगरातून दूध काढतात, ते सर्वत्र मधासारखं ओघळवतात.
बृहस्पतिः प्रथमं जायमानो महो ज्योतिषः परमे व्योमन् । सप्तास्यस्तुविजातो रवेण वि सप्तरश्मिरधमत्तमांसि
बृहस्पती, जेव्हा तो प्रथम जन्मला, तेव्हा तो महान तेजाच्या सर्वोच्च आकाशात होता. सात तोंडांनी, स्तोत्रातून जन्मलेला, गर्जनेने, त्याने सात किरणांनी अंधार दूर केला.
स सुष्टुभा स ऋक्वता गणेन वलं रुरोज फलिगं रवेण । बृहस्पतिरुस्रिया हव्यसूदः कनिक्रदद्वावशतीरुदाजत्
सुश्टुभ आणि ऋचांसह, आपल्या गणासोबत, बृहस्पतीने गर्जनेने वल नावाच्या अडथळ्याला फोडले. हव्य स्वीकारणारा बृहस्पती, मोठ्याने हाका मारत, गायींना बाहेर काढतो.
एवा पित्रे विश्वदेवाय वृष्णे यज्ञैर्विधेम नमसा हविर्भिः । बृहस्पते सुप्रजा वीरवन्तो वयं स्याम पतयो रयीणाम्
म्हणून आपण पित्याला, सर्व देवांना आणि बलवानाला यज्ञ, नमस्कार आणि हव्य अर्पण करू. हे बृहस्पती, आम्हाला उत्तम संतती, शूरपणा आणि संपत्तीचे स्वामित्व लाभू दे.
अस्तेव सु प्रतरं लायमस्यन् भूषन्न् इव प्र भरा स्तोममस्मै । वाचा विप्रास्तरत वाचमर्यो नि रामय जरितः सोम इन्द्रम्
जसा कुशल धनुर्धारी लक्ष्य साधतो किंवा शोभा धारण करणारा सजतो, तसा तू तुझा स्तोत्र त्याच्यासाठी सादर कर. हे ज्ञानीजनांनो, वाणीने उत्तम स्तुती गा आणि गायकाने सोम व इन्द्राला बोलवा.
दोहेन गामुप शिक्षा सखायं प्र बोधय जरितर्जारमिन्द्रम् । कोशं न पूर्णं वसुना न्यृष्टमा च्यावय मघदेयाय शूरम्
दूध काढून, गायीसारखा मित्र मिळव, गायकाने प्राचीन इन्द्राला जागं कर. संपत्तीने भरलेली, ओतप्रोत भांडी जशी असतात, तसा हा शूर संपत्ती द्यायला जागृत होऊ दे.
किमङ्ग त्वा मघवन् भोजमाहुः शिशीहि मा शिशयं त्वा शृणोमि । अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र वसुविदं भगमिन्द्रा भरा नः
हे दानशूरा, लोक काय म्हणतात की तू उपभोग घेतोस? स्वतःला थांबव, कारण मी ऐकतो की तुला थांबवता येत नाही. माझी प्रार्थना, हे शक्रा, आम्हाला संपत्तीचा भाग मिळवून दे, हे इन्द्रा, खजिन्याचा जाणकार वाटा आम्हाला दे.
त्वां जना ममसत्येष्विन्द्र संतस्थाना वि ह्वयन्ते समीके । अत्रा युजं कृणुते यो हविष्मान् नासुन्वता सख्यं वष्टि शूरः
हे इन्द्रा, लोक त्यांच्या खरी गरजांमध्ये, एकत्र येऊन, तुला हाक मारतात. इथे, जो हव्य अर्पण करतो, तो तुला आपला मित्र बनवतो; जो सोम न काढतो त्याच्याशी शूर मैत्री करत नाही.
धनं न स्पन्द्रं बहुलं यो अस्मै तीव्रान्त्सोमामासुनोति प्रयस्वान् । तस्मै शत्रून्त्सुतुकान् प्रातरह्नो नि स्वष्ट्रान् युवति हन्ति वृत्रम्
जो मनापासून तुला तीव्र, शुद्ध सोम अर्पण करतो, त्याला तू कधीही न संपणारी संपत्ती देतोस. त्याच्यासाठी तू शत्रू, स्पर्धक आणि विरोधकांचा नाश करतोस आणि सकाळी त्याच्यासाठी वृत्राचा वध करतोस.
यस्मिन् वयं दधिमा शंसमिन्द्रे यः शिश्राय मघवा काममस्मे । आराच्चित्सन् भयतामस्य शत्रुर्न्यस्मै द्युम्ना जन्या नमन्ताम्
ज्याच्यात आपण आपली स्तुती ठेवतो, त्या इन्द्रात—तो दानशूर आमच्यावर कृपा करतो; अगदी दूर असला तरी शत्रू त्याला घाबरावा, आणि सर्व कीर्ती आमच्यासाठी त्याच्यासमोर नतमस्तक व्हावी.
आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम्
शत्रूला दूर लोट, त्याला लांब ठेव, हे पराक्रमी, हे अनेकदा आळवलेला. आम्हाला, हे इन्द्रा, जव, गायी आणि गायकाला बुद्धी व विजयी बळ दे.
प्र यमन्तर्वृषसवासो अज्मन् तीव्राः सोमा बहुलान्तास इन्द्रम् । नाह दामानं मघवा नि यंसन् नि सुन्वते वहति भूरि वामम्
जे आतून बळकट आहेत, जे वेगवान व भरपूर सोम घेऊन इन्द्राच्या मार्गावर येतात, दानशूर कधीही त्याला थांबवत नाहीत; जो सोम काढतो त्याला तो भरपूर संपत्ती देतो.
उत प्रहामतिदीवा जयति कृतमिव श्वघ्नी वि चिनोति काले । यो देवकामो न धनं रुणद्धि समित्तं रायः सृजति स्वधाभिः
जो देवांची इच्छा धरतो आणि धन लपवत नाही, तर योग्य वेळी ते दान करतो, जणू काही ते शस्त्रासारखे आहे, तो दिवसा जिंकतो आणि आपले कार्य पूर्ण केल्यासारखे धन वाटतो. स्वतःच्या सामर्थ्याने तो संपत्तीचा प्रवाह निर्माण करतो.
गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन वा क्षुधं पुरुहूत विश्वे । वयं राजसु प्रथमा धनान्यरिष्टासो वृजनीभिर्जयेम
गायी, ज्वारी किंवा धान्य यांच्या सहाय्याने, हे अनेकदा आळवलेले देव, आमच्यापासून उपासमारी आणि वाईट विचार दूर कर. आम्ही राजांमध्ये धनाने पुढे राहू, आमच्या संघटनेने जिंकू आणि कोणतीही बाधा न येवो.
बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघयोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरीयः कृणोतु
बृहस्पती आमचे मागून, वरून आणि खाली, सर्व संकटांपासून रक्षण करो. इंद्र आमच्या पुढे आणि मध्ये राहो, आणि आमच्या मित्रांमध्ये आम्हाला श्रेष्ठत्व मिळवून देवो.
यो अद्रिभित्प्रथमजा ऋतावा बृहस्पतिराङ्गिरसो हविष्मान् । द्विबर्हज्मा प्राघर्मसत्पिता न आ रोदसी वृषभो रोरवीति
जो पर्वत फोडणारा, पहिला जन्मलेला, सत्याचा आधार, बृहस्पती, अङ्गिरसांचा पुत्र, यज्ञांनी समृद्ध, दुहेरी आसनावर बसणारा, जणू वडिलांसारखा आहे—तो वृषभ आकाश आणि पृथ्वी यामध्ये गर्जतो.
जनाय चिद्य ईवते उ लोकं बृहस्पतिर्देवहूतौ चकार । घ्नन् वृत्राणि वि पुरो दर्दरीति जयं छत्रूंरमित्रान् पृत्सु साहन्
ज्यांनी त्याला हाक मारली, त्या लोकांसाठी बृहस्पतीने देवांच्या आळवणीने जग निर्माण केले. शत्रूंचा नाश करून, तो किल्ले फोडतो आणि युद्धात शत्रू व विरोधकांवर विजय मिळवतो.
बृहस्पतिः समजयद्वसूनि महो व्रजान् गोमते देव एषः । अपः सिषासन्त्स्वरप्रतीतो बृहस्पतिर्हन्त्यमित्रमर्कैः
बृहस्पतीने मोठ्या संपत्तीचे, गायींच्या मालकीचे धन जिंकले. तो पाणी शोधताना, सूर्याच्या प्रेरणेने, आपल्या स्तोत्रांनी शत्रूंचा नाश करतो.
इमां धियं सप्तशीर्ष्णीं पिता न ऋतप्रजातां बृहतीमविन्दत्। तुरीयं स्विज्जनयद्विश्वजन्योऽयास्य उक्थमिन्द्राय शंसन्
वडिलांनी सत्यातून जन्मलेली, सात डोकी असलेली ही महान कल्पना शोधली. त्यांनी चौथी, सर्वत्र पसरणारी संतती निर्माण केली; त्याच्यापासून इंद्राच्या स्तुतीसाठी स्तोत्र तयार झाले.
ऋतं शंसन्त ऋजु दीध्याना दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विप्रं पदमङ्गिरसो दधाना यज्ञस्य धाम प्रथमं मनन्त
सत्याचा उच्चार करणारे, सरळ तेजाने चमकणारे, आकाशपुत्र, असुरांचे वीर, अङ्गिरस, ज्ञानीचे स्थान धरून, यज्ञाच्या पहिल्या स्थानाचा विचार करतात.
हंसैरिव सखिभिर्वावदद्भिरश्मन्मयानि नहना व्यस्यन् । बृहस्पतिरभिकनिक्रदद्गा उत प्रास्तौदुच्च विद्वामगायत्
राजहंसांसारखे मित्रांसोबत बोलणारे, दगडी अडथळे फोडणारे, बृहस्पती मोठ्याने गर्जत गायींकडे गेला. ज्ञानी असलेला त्याने उंच स्तोत्र गायले.
अवो द्वाभ्यां पर एकया गा गुहा तिष्ठन्तीरनृतस्य सेतौ । बृहस्पतिस्तमसि ज्योतिरिच्छन् उदुस्रा आकर्वि हि तिस्र आवः
दोन दोन आणि एक वेगळी, गायी असत्याच्या कडेला लपून उभ्या होत्या. अंधारात प्रकाश शोधताना, बृहस्पतीने त्यांच्या बंदिस्त जागेतून तीन तेजस्वी गायी बाहेर काढल्या.
विभिद्या पुरं शयथेमपाचीं निस्त्रीणि साकमुदधेरकृन्तत्। बृहस्पतिरुषसं सूर्यं गामर्कं विवेद स्तनयन्न् इव द्यौः
पश्चिमेला असलेला किल्ला फोडून, त्याने तीन एकत्र आणि समुद्रासह छेदले. बृहस्पती आकाशासारखा गर्जत, उषा, सूर्य, गायी आणि तेज शोधून काढतो.
इन्द्रो वलं रक्षितारं दुघानां करेणेव वि चकर्ता रवेण । स्वेदाञ्जिभिराशिरमिच्छमानोऽरोदयत्पणिमा गा अमुष्णात्
इंद्राने आपल्या गर्जनेने वळा, गायींचा रक्षक, हाताने कापल्यासारखा फोडला. लोण्याने माखलेल्या धनाची इच्छा करत, त्याने पणींना रडवले आणि गायी सोडवल्या.
स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं वि धनसैरदर्दः । ब्रह्मणस्पतिर्वृषभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं व्यानट्
सत्य आणि तेजस्वी मित्रांसह, त्याने लोखंडी किल्ला आपल्या संपत्तीने फोडला. बृहस्पतीने उत्तम सामर्थ्याच्या वृषभांसह, परिश्रमाच्या घामाने, धन वाटले.
ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्त धीभिः । बृहस्पतिर्मिथोअवद्यपेभिरुदुस्रिया असृजत स्वयुग्भिः
सत्य मनाने, त्यांनी गायींच्या मालकाला शोधले, प्रेरित विचारांनी पुढे गेले. बृहस्पतीने परस्पर स्तुतींनी, स्वतःच्या संघासह तेजस्वी गायी सोडवल्या.
तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंहमिव नानदतं सधस्थे । बृहस्पतिं वृषणं शूरसातौ भरेभरे अनु मदेम जिष्णुम्
शुभ विचारांनी त्याची स्तुती करत, सभेत सिंहासारखा गर्जणारा, आम्ही बृहस्पती या पराक्रमी, प्रत्येक स्पर्धेत विजयी असणाऱ्याचा आनंद साजरा करु.
यदा वाजमसनद्विश्वरूपमा द्यामरुक्षदुत्तराणि सद्म । बृहस्पतिं वृषणं वर्धयन्तो नाना सन्तो बिभ्रतो ज्योतिरासा
जेव्हा त्याने सर्व रूपांचे बक्षीस जिंकले, तेव्हा त्याने आकाशाचे वरील भाग दुमदुमले. बृहस्पती या पराक्रमीची स्तुती करत, विविध रूपांनी त्यांनी प्रकाश ध्वजासारखा उचलला.
सत्यमाशिषं कृणुता वयोधै कीरिं चिद्ध्यवथ स्वेभिरेवैः । पश्चा मृधो अप भवन्तु विश्वास्तद्रोदसी शृणुतं विश्वमिन्वे
आम्हाला सत्य आशीर्वाद आणि दीर्घायुष्य द्या; गायकालाही तुम्ही स्वतःच्या सहाय्याने मदत करता. सर्व शत्रुत्व मागे राहो—हे आकाश आणि पृथ्वी, हे सर्व ऐका, सर्व बाजूंनी.
इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वि मूर्धानमभिनदर्बुदस्य । अहन्न् अहिमरिणात्सप्त सिन्धून् देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः
इंद्राने आपल्या सामर्थ्याने मोठ्या सर्पाच्या शिखरावर गर्जना केली; त्याने सर्पाचा वध केला, सात नद्या सोडवल्या, आणि देवांसह, आकाश व पृथ्वीने आमचे रक्षण केले.