ते त्वा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे । एको देवत्रा दयसे हि मर्तान् अस्मिन् छूर सवने मादयस्व
हे इंद्रा, हे आनंद देणारे पेये तुला आनंदित करो. तू पराक्रमी आणि गायकांसाठी मोठ्या देणग्या देणारा आहेस. देवांमध्ये फक्त तूच माणसांवर कृपा करतोस—या यज्ञात, वीर, आनंद मान.
एवेदिन्द्रं वृषणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । स न स्तुतो वीरवद्धातु गोमद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
वसिष्ठ लोक आपल्या स्तोत्रांनी वज्रधारी, बलवान इंद्राची पूजा करतात. आमच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन तो आम्हाला वीरशक्ती आणि गायी देवो, आणि नेहमीच आशीर्वादांनी आमचे रक्षण करो.
ऋजीषी वज्री वृषभस्तुराषाट्छुष्मी राजा वृत्रहा सोमपावा । युक्त्वा हरिभ्यामुप यासदर्वाङ्माध्यंदिने सवने मत्सदिन्द्रः
वेगवान, वज्रधारी, बलशाली, राजा, अडथळे नष्ट करणारा, सोमपान करणारा इंद्र—त्याने दोन पिवळ्या घोड्यांना जुळवून, या मध्यान्ह यज्ञात आनंद घेण्यासाठी येथे येवो.
वयमु त्वामपूर्व्य स्थूरं न कच्चिद्भरन्तोऽवस्यवः । वाजे चित्रं हवामहे
आम्ही तुला, अद्वितीय आणि बलवान, जणू काही जड ओझे वाहणाऱ्याप्रमाणे, आधार मानतो आणि हाक मारतो. बक्षिसाच्या स्पर्धेत, आम्ही तुला, अद्भुत इंद्रा, पुकारतो.
उप त्वा कर्मन्न् ऊतये स नो युवोग्रश्चक्राम यो धृषत्। त्वामिद्ध्यवितारं ववृमहे सखाय इन्द्र सानसिम्
आमच्या कार्यात मदतीसाठी आम्ही तुझ्याकडे येतो; तो बलवान आणि कठोर आमच्याकडे यावा. आम्ही तुलाच मदत करणारा आणि मित्र, हे इंद्रा, निवडले आहे—तू कधीही हरू न शकणारा आहेस.
यो न इदमिदं पुरा प्र वस्य आनिनाय तमु व स्तुषे । सखाय इन्द्रमूतये
जो पूर्वी आम्हाला ही सर्व समृद्धी देऊन गेला, त्याची मी आता स्तुती करतो; मदतीसाठी, मित्र इंद्राची मी प्रार्थना करतो.
हर्यश्वं सत्पतिं चर्षणीसहं स हि ष्मा यो अमन्दत । आ तु नः स वयति गव्यमश्व्यं स्तोतृभ्यो मघवा शतम्
तो उत्तम घोड्यांचा स्वामी, खरा मालक, लोकांमध्ये बलवान आणि नेहमीच ताजातवाना असणारा, आमच्यासाठी गायी आणि घोडे मिळवून देो. मगवान गायकांना शंभर भेटी देवो.
प्र मंहिष्ठाय बृहते बृहद्रये सत्यशुष्माय तवसे मतिं भरे । अपामिव प्रवणे यस्य दुर्धरं राधो विश्वायु शवसे अपावृतम्
मी सर्वात बलाढ्य, मोठ्या संपत्तीच्या, खरी ताकद आणि कीर्ती असणाऱ्या तुझ्यासाठी माझा विचार अर्पण करतो. ज्याच्या संपत्तीला धरून ठेवणे कठीण, जशी उतारावरून पाणी वाहते, तशी ती कष्ट करणाऱ्यांसाठी खुली आहे.
अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः । यत्पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः श्नथिता हिरण्ययः
तुझ्यासाठी सर्व इच्छित गोष्टी मिळतात, जशा यज्ञासाठी पाणी खाली वाहते. जेव्हा पर्वतावर इंद्राचा सोन्याचा वज्र, कोणाच्याही आवाक्याबाहेर, सोडण्यात आला आणि जे जिंकता येत नाही ते फोडले.
अस्मै भीमाय नमसा समध्वर उषो न शुभ्र आ भरा पनीयसे । यस्य धाम श्रवसे नामेन्द्रियं ज्योतिरकारि हरितो नायसे
त्या भयंकर शक्तिमानाला आम्ही नम्रतेने पूजा करतो, जशी तेजस्वी उषा प्रवासासाठी प्रकाश आणते. ज्याच्या सामर्थ्यामुळे आणि कीर्तीमुळे हिरव्यांना मार्गदर्शन करणारे तेज निर्माण झाले.
इमे त इन्द्र ते वयं पुरुष्टुत ये त्वारभ्य चरामसि प्रभूवसो । नहि त्वदन्यो गिर्वणो गिरः सधत्क्षोणीरिव प्रति नो हर्य तद्वचः
हे इंद्रा, आम्हीच ते, जे तुझ्यावर विश्वास ठेवून भरपूर संपत्तीने वावरतो आणि अनेकांनी स्तुती केलेले आहोत. तुझ्याशिवाय दुसरा कोणीही आमच्या शब्दांना आधार देत नाही—जशी पृथ्वी सर्वांना धरते, तशीच तू आमच्या या वचनात आनंद मानतोस.
भूरि त इन्द्र वीर्यं तव स्मस्यस्य स्तोतुर्मघवन् काममा पृण । अनु ते द्यौर्बृहती वीर्यं मम इयं च ते पृथिवी नेम ओजसे
हे इंद्रा, तुझी शौर्यशक्ती खूप मोठी आहे. मगवान, या गायकाची इच्छा पूर्ण कर. तुझ्या सामर्थ्याचा पाठपुरावा आकाश करते आणि ही पृथ्वीही तुझ्या बळापुढे वाकते.
त्वं तमिन्द्र पर्वतं महामुरुं वज्रेण वज्रिन् पर्वशश्चकर्तिथ । अवासृजो निवृताः सर्तवा अपः सत्रा विश्वं दधिषे केवलं सहः
इंद्रा, तुझ्या वज्राने तू तो मोठा, विशाल पर्वत फोडलास. तू अडवलेली पाणी सोडून दिलीस आणि तुझ्या एकट्याच्या बळावर सर्व काही स्थिर केलेस.
उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन्
जशी पक्षी उडताना स्वतःचे रक्षण करतात आणि ढगातून मोठा आवाज येतो, तसेच पर्वतात जन्मलेले, बळकट आणि आनंदी, बृहस्पतीकडे आपल्या स्तोत्रांनी येतात.
सं गोभिरङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणं निनाय । जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूंरिवाजौ
गायींसह प्रयत्न करणाऱ्या अंगिरसांनी भगासारखे आर्यमनाला नेले. लोकांमध्ये मित्र जसे दांपत्याला एकत्र आणतो, तसे बृहस्पती, आम्हाला स्पर्धेत जलद बळ दे.
साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः । बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर्गा ऊपे यवमिव स्थिविभ्यः
यज्ञातील आहुती, पाहुणे, ऋषी हे सर्व मौल्यवान, सुवर्णासारखे आणि निर्दोष रूपाचे आहेत. बृहस्पतीने पर्वत फोडून, जसे गव्हाच्या कणसातून दाणे काढतात, तसे गायी बाहेर काढल्या.
आप्रुषायन् मधुना ऋतस्य योनिमवक्षिपन्न् अर्क उल्कामिव द्योः । बृहस्पतिरुद्धरन्न् अश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचं बिभेद
त्याने मधासारखे अमृत शिंपडले, सत्याच्या गर्भात स्तोत्र टाकले, जसे आकाशातून उल्का पडते. बृहस्पतीने दगडातून गायी उचलून, पृथ्वी फोडली, जशी एखाद्याने वासराच्या थनाची कात फोडते.
अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षदुद्नः शीपालमिव वात आजत्। बृहस्पतिरनुमृश्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्र आ गाः
त्याने प्रकाशाने अंतराळातील अंधार दूर केला, जसा वारा थनावरील लोकर उडवतो. बृहस्पतीने शोधून वळाचा ढग विखुरला, जसा वारा गायी पांगवतो.
यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधींरकृणोदुस्रियाणाम्
जेव्हा बृहस्पतीने अग्नी आणि स्तोत्रांनी वळाचा किल्ला फोडला, तेव्हा त्याने लपवलेला खजिना जिभेने उचलावा तसा घेतला आणि गायींचे गुप्त धन उघड केले.
बृहस्पतिरमत हि त्यदासां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत्। आण्डेव भित्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत्
बृहस्पतीने त्यांची नावे जाणून, गुप्त ठेवलेल्या गायकांचे निवासस्थान शोधले. जसे पक्ष्याच्या अंड्याचा कवच फोडतो, तसे त्याने पर्वताच्या आतून गायी सोडवल्या.
अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन् मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् । निष्टज्जभार चमसं न वृक्षाद्बृहस्पतिर्विरवेणा विकृत्य
त्यांनी घट्ट बंद मध पाहिले, जसे पाण्यात राहणारी दुर्बल मासळी. बृहस्पतीने झाडातून चमसा हलवून, आपल्या गर्जनेने तो फोडला.
सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार
त्याने सूर्य सापडला, अग्नी मिळवला आणि आपल्या स्तोत्राने अंधार दूर केला. बृहस्पतीने वळाच्या गायींच्या रूपातून लपलेला भाग सांधातून उचलावा तसा घेतला.
हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद्वलो गाः । अनानुकृत्यमपुनश्चकार यात्सूर्यामासा मिथ उच्चरातः
जशी गारठ्याने पाने गळतात, तशी बृहस्पतीने वळाला गायी सोडायला लावल्या. जे पुन्हा निर्माण करता येत नाही ते त्याने पुन्हा घडवले आणि एकत्र आलेल्यांनी सूर्य प्रकट केला.
अभि श्यावं न कृशनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्यामपिंशन् । रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन् बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः
जसा काळा घोडा सडपातळ घोड्यांमध्ये वेगळा दिसतो, तसे पितरांनी आकाश ताऱ्यांनी सजवले. रात्री अंधार ठेवला, दिवसा प्रकाश; बृहस्पतीने पर्वत फोडून गायी सोडवल्या.
इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति । बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर्नो वयो धात्
हे कर्म आम्ही त्या अजानी, न दुखावलेल्या देवतेसाठी, नम्रतेने अर्पण करतो — जो प्राचीन मार्ग पुन्हा नव्याने चालतो. बृहस्पती, गायींनी, घोड्यांनी, वीरांनी आणि माणसांनी आम्हाला दीर्घायुष्य देवो.
अच्छा म इन्द्रं मतयः स्वर्विदः सध्रीचीर्विश्वा उशतीरनूषत । परि ष्वजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यं न शुन्ध्युं मघवानमूतये
इंद्राकडे आमच्या सर्व तेजस्वी आणि प्रकाश जाणणाऱ्या भावना एकत्र येतात, जणू काही सर्वजणी आपल्या पतीला जवळ घेतात तशी प्रजाजने मदतीसाठी उदार इंद्राजवळ येतात.
न घा त्वद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत्कामं पुरुहूत शिश्रय । राजेव दस्म नि षदोऽधि बर्हिष्यस्मिन्त्सु सोमेऽवपानमस्तु ते
हे पुरोहूत इंद्रा, माझे मन तुझ्यापासून कधीच दूर जात नाही; माझी सर्व इच्छा तुझ्यातच आहे. तू बलाढ्य राजासारखा या पवित्र कुशावर बस, आणि आमच्यासोबत सोमपान कर.
विषूवृदिन्द्रो अमतेरुत क्षुधः स इद्रायो मघवा वस्व ईशते । तस्येदिमे प्रवणे सप्त सिन्धवो वयो वर्धन्ति वृषभस्य शुष्मिणः
इंद्र, जो सर्वांना बळ देतो, तो दारिद्र्य आणि भूक दूर करतो; तोच उदार सर्व संपत्तीचा स्वामी आहे. त्याच्यासाठी या डोंगर उतारांमध्ये सात नद्या वाहतात; त्या बलाढ्य वृषभाचे पंख अधिक बळकट होतात.
वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्त्सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः । प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतद्विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम्
जसे पक्षी पानांनी भरलेल्या झाडावर बसतात, तसे आनंदी सोमपान करणारे वीर इंद्राजवळ येतात. त्याचे तेजस्वी मुख प्रकट होते; तो उपासकासाठी प्रकाश शोधतो.
कृतं न श्वघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन् मघवा सूर्यं जयत्। न तत्ते अन्यो अनु वीर्यं शकन् न पुराणो मघवन् नोत नूतनः
कुत्रा मारणारे शस्त्र देवतेचे धन विखुरत नाही, जेव्हा उदार इंद्र सूर्य जिंकतो. तुझ्या सामर्थ्याशी कुणीही तुलना करू शकत नाही, ना जुने ना नवे, हे उदार इंद्रा.