अर्वाङेहि सोमकामं त्वाहुरयं सुतस्तस्य पिबा मदाय । उरुव्यचा जठर आ वृषस्व पितेव नः शृणुहि हूयमानः
हे सोमप्रिय, तुझ्या इच्छेनं इथे ये. लोकांनी तुला बोलावलं आहे. हा सोम रस तयार आहे, तो आनंदानं प्या. तुझं पोट मोठं कर, ताकदीनं तो स्वीकार. जसं वडील मुलाचं ऐकतात, तसंच आम्ही तुला हाक मारतोय, ती ऐक.
आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहा सेक्तेव कोशं सिषिचे पिबध्यै । समु प्रिया आववृत्रन् मदाय प्रदक्षिणिदभि सोमास इन्द्रम्
त्याच्यासाठी कलश पूर्ण भरला आहे — स्वाहा! जणू प्यायला प्याला भरतो तसं, हा रस गाळून ठेवला आहे. प्रियजन एकत्र आले आहेत, आनंदासाठी. सोमरस उजवीकडून फिरत इंद्राला वेढा घालतात.
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः । अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे
त्या अद्भुत, अजिंक्य, बळकट आणि आनंद देणाऱ्या इंद्राला, जसा वासराला त्याच्या गोठ्यात गायींनी वेढावं, तसं आम्ही नवीन स्तोत्रांनी गातो.
द्युक्षं सुदानुं तविषीभिरावृतं गिरिं न पुरुभोजसम् । क्षुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे
आम्ही त्या तेजस्वी, उदार, सामर्थ्याने भरलेल्या, अनेक दान देणाऱ्या पर्वतासारख्या इंद्राला शोधतो. तो अन्नाने संपन्न, विजयी, हजारो गोमंत, आणि लवकरच गायी देणारा आहे.
तत्त्वा यामि सुवीर्यं तद्ब्रह्म पूर्वचित्तये । येना यतिभ्यो भृगवे धने हिते येन प्रस्कण्वमाविथ
मी तुझ्या त्या पराक्रमी सामर्थ्याजवळ येतो, त्या प्राचीन ज्ञानाजवळ, ज्यामुळे तू भृगू लोकांना धन मिळवून दिलंस, आणि प्रस्कण्वालाही मदत केलीस.
येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे
हे बलाढ्य इंद्रा, ज्यामुळे तू मोठ्या नद्या वाहू दिल्यास, तेच तुझं सामर्थ्य आहे. ज्याला पृथ्वीनेही मागे टाकलं नाही, त्याचं मोठेपण कधीच कमी होत नाही.
उदु ते मधुमत्तमा गिर स्तोमास ईरते । सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव
इंद्रा, तुझ्या मधुर स्तुती आकाशात पोहोचतात. धन जिंकणाऱ्यासाठी अखंड वाहणाऱ्या स्तोत्रांच्या धारा, जणू विजयासाठी धावणाऱ्या रथांसारख्या आहेत.
कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन्
कण्वांसारखे, भृगूसारखे, सूर्यांसारखे तेजस्वी, उत्साही लोक स्तोत्रांनी इंद्राची महती गातात. प्रियमेधांनी आनंदाने गाणं गायले.
तु. ऋग्वेदः [https://sa.wikisource.org/s/13j5 ३.३४]इन्द्रः पूर्भिदातिरद्दासमर्कैर्विदद्वसुर्दयमानो वि शत्रून् । ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधानो भूरिदात्र आपृणद्रोदसी उभे
इंद्र, किल्ले फोडणारा, आपल्या सामर्थ्याने दासांना दूर लोटतो, दया दाखवतो, शत्रूंना पांगवतो. प्रार्थनेने प्रेरित होऊन, स्वतःला वाढवत, त्याने पृथ्वी आणि आकाश दोन्ही दानांनी भरले.
मखस्य ते तविषस्य प्र जूतिमियर्मि वाचममृताय भूषन् । इन्द्र क्षितीनामसि मानुषीणां विशां दैवीनामुत पूर्वयावा
तुझ्या सामर्थ्यशाली यज्ञासाठी मी अमरत्वाने सजवलेली ही वाणी पाठवतो. इंद्रा, तू मानवांच्या, देवांच्या आणि पूर्वजांच्या जमातींचा स्वामी आहेस.
इन्द्रो वृत्रमवृणोच्छर्धनीतिः प्र मायिनाममिनाद्वर्पणीतिः । अहन् व्यंसमुशधग्वनेष्वाविर्धेना अकृणोद्राम्याणाम्
इंद्राने वृत्राचा वध केला, त्याची कपटयोजना मोडली; त्याने मायावी शत्रूंना नष्ट केले. त्याने गुहा फोडून गायी सोडवल्या आणि लपलेल्यांना प्रकट केले.
इन्द्रः स्वर्षा जनयन्न् अहानि जिगायोशिग्भिः पृतना अभिष्टिः । प्रारोचयन् मनवे [https://vedastudy.yolasite.com/ketu1.php केतु उपरि टिप्पणी], [http://puranastudy.000space.com/pur_index15/nachiketa.htm आरुणकेतुक उपरि टिप्पणी]। बृहद्दैवज्ञरञ्जने [https://sa.wikisource.org/s/2xff ३२.६] कथनमस्ति यत् केतुग्रहस्य पूर्णरूपः मीनावतारः अस्ति - केतोर्मीनावतारश्च ये चान्ये तेपि खेटजाः । पुराणेषु मत्स्यावतारस्य एकं वैशिष्ट्यं जलप्रलयतः मनोः रक्षणमस्ति। केतुमह्नामविन्दज्ज्योतिर्बृहते रणाय
इंद्र, प्रकाश देणारा, त्याने दिवस निर्माण केले, आपल्या शस्त्रांनी सैन्यांचा पराभव केला. त्याने मनूसाठी चिन्ह निर्माण केले, आणि मोठ्या युद्धासाठी ज्योत सापडली.
इन्द्रस्तुजो बर्हणा आ विवेश नृवद्दधानो नर्या पुरूणि । अचेतयद्धिय इमा जरित्रे प्रेमं वर्णमतिरच्छुक्रमासाम्
स्तोत्रांनी वंदिलेला इंद्र सामर्थ्याच्या आसनात प्रवेशला, वीरशक्ती आणि अनेक दान दिली. त्याने गायकासाठी हे विचार जागृत केले, त्यांना तेजस्वी आणि निर्मळ बुद्धी दिली.
महो महानि पनयन्त्यस्येन्द्रस्य कर्म सुकृता पुरूणि । वृजनेन वृजिनान्त्सं पिपेष मायाभिर्दस्यूंरभिभूत्योजाः
महान इंद्राची मोठी कृत्ये कितीतरी आणि प्रसिद्ध आहेत. त्याने आपल्या सामर्थ्याने दुष्टांचा नाश केला, आणि मायांनी दस्यूंना हरवले.
युधेन्द्रो मह्ना वरिवश्चकार देवेभ्यः सत्पतिश्चर्षणिप्राः । विवस्वतः सदने अस्य तानि विप्रा उक्थेभिः कवयो गृणन्ति
इंद्राने आपल्या महानतेने देवांसाठी मोठा मार्ग तयार केला, तो खरा स्वामी आणि मानवांचा रक्षक आहे. विवस्वताच्या घरात, ज्ञानी लोक या कृत्यांची स्तुती करतात.
सत्रासाहं वरेण्यं सहोदां ससवांसं स्वरपश्च देवीः । ससान यः पृथिवीं द्यामुतेमामिन्द्रं मदन्त्यनु धीरणासः
सर्वांवर विजय मिळवणारा, वंदनीय, बलशाली इंद्र, शक्ती देणारा, आणि तेजस्वी देवता — त्याने पृथ्वी आणि हे आकाश स्थिर केले; ज्ञानी लोक इंद्रात आनंद मानतात.
ससानात्यामुत सूर्यं ससानेन्द्रः ससान पुरुभोजसं गाम् । हिरण्ययमुत भोगं ससान हत्वी दस्यून् प्रार्यं वर्णमावत्
त्याने पाणी, सूर्य आणि पृथ्वी स्थिर केली; इंद्राने विपुल गायी, सोन्याचं धन मिळवलं, दस्यूंचा वध करून आर्यांचा तेज वाढवला.
इन्द्र ओषधीरसनोदहानि वनस्पतींरसनोदन्तरिक्षम् । बिभेद बलं नुनुदे विवाचोऽथाभवद्दमिताभिक्रतूनाम्
इंद्राने औषधी, पाणी, झाडं आणि आकाश चालू केलं; त्याने शत्रूंची ताकद मोडली, त्यांची वाणी थांबवली, आणि गर्विष्ठांना वश केले.
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन् भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम्
या स्पर्धेत, बळ आणि संपत्ती मिळवण्यासाठी, आम्ही उदार देणारा, वीरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला इंद्राला हाक मारतो. तो आमच्या हाकेला नेहमीच ऐकतो, रणांगणात कठोर आणि पराक्रमी आहे, अडथळे दूर करणारा आणि धनात नेहमी जिंकणारा आहे.
उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि
वैभवासाठी स्तोत्रे उचलली गेली आहेत; वसिष्ठा, सभेत इंद्राची स्तुती कर. ज्याने आपल्या सामर्थ्याने सर्वत्र व्यापले आहे, तो आमच्या शब्दांना ऐकतो आणि आमच्या बोलण्याची आतुरतेने वाट पाहतो.
अयामि घोष इन्द्र देवजामिरिरज्यन्त यच्छुरुधो विवाचि । नहि स्वमायुश्चिकिते जनेषु तानीदंहांस्यति पर्ष्यस्मान्
हे देवांचा पुत्र इंद्रा, मी या गजरासह येतो, जसे ज्ञानी लोक मोठ्याने गातात. माणसांमध्ये कोणालाही आपले आयुष्य किती आहे हे माहित नाही—तू आम्हाला या संकटांतून सुरक्षित ने.
युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप ब्रह्माणि जुजुषाणमस्थुः । वि बाधिष्ट स्य रोदसी महित्वेन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघन्वान्
त्याने आपल्या दोन पिवळ्या घोड्यांना जुळवून शोध घेणारे रथ तयार केले, आणि स्तोत्रांकडे आनंदाने गेला. बलवान इंद्राने पृथ्वी आणि आकाश वेगळे केले, अडथळ्यांवर विजय मिळवला आणि कधीही हरला नाही.
आपश्चित्पिप्यु स्तर्यो न गावो नक्षन्न् ऋतं जरितारस्त इन्द्र । याहि वायुर्न नियुतो नो अच्छा त्वं हि धीभिर्दयसे वि वाजान्
पाण्याही गायींसारख्या भरून वाहू लागल्या, सत्यापासून कधीच दूर गेल्या नाहीत, कारण गायक तुझी स्तुती करतात, इंद्रा. वाऱ्यासारखा आपल्या संघासह आमच्याकडे ये, कारण तुझ्या बुध्दीने तू आम्हाला भरपूर बक्षिसे देतोस.
ते त्वा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे । एको देवत्रा दयसे हि मर्तान् अस्मिन् छूर सवने मादयस्व
हे इंद्रा, हे आनंद देणारे पेये तुला आनंदित करो. तू पराक्रमी आणि गायकांसाठी मोठ्या देणग्या देणारा आहेस. देवांमध्ये फक्त तूच माणसांवर कृपा करतोस—या यज्ञात, वीर, आनंद मान.
एवेदिन्द्रं वृषणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । स न स्तुतो वीरवद्धातु गोमद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
वसिष्ठ लोक आपल्या स्तोत्रांनी वज्रधारी, बलवान इंद्राची पूजा करतात. आमच्या स्तुतीने प्रसन्न होऊन तो आम्हाला वीरशक्ती आणि गायी देवो, आणि नेहमीच आशीर्वादांनी आमचे रक्षण करो.
ऋजीषी वज्री वृषभस्तुराषाट्छुष्मी राजा वृत्रहा सोमपावा । युक्त्वा हरिभ्यामुप यासदर्वाङ्माध्यंदिने सवने मत्सदिन्द्रः
वेगवान, वज्रधारी, बलशाली, राजा, अडथळे नष्ट करणारा, सोमपान करणारा इंद्र—त्याने दोन पिवळ्या घोड्यांना जुळवून, या मध्यान्ह यज्ञात आनंद घेण्यासाठी येथे येवो.
उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि
वैभवासाठी स्तोत्रे उचलली गेली आहेत; वसिष्ठा, सभेत इंद्राची स्तुती कर. ज्याने आपल्या सामर्थ्याने सर्वत्र व्यापले आहे, तो आमच्या शब्दांना ऐकतो आणि आमच्या बोलण्याची आतुरतेने वाट पाहतो.
अयामि घोष इन्द्र देवजामिरिरज्यन्त यच्छुरुधो विवाचि । नहि स्वमायुश्चिकिते जनेषु तानीदंहांस्यति पर्ष्यस्मान्
हे देवांचा पुत्र इंद्रा, मी या गजरासह येतो, जसे ज्ञानी लोक मोठ्याने गातात. माणसांमध्ये कोणालाही आपले आयुष्य किती आहे हे माहित नाही—तू आम्हाला या संकटांतून सुरक्षित ने.
युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप ब्रह्माणि जुजुषाणमस्थुः । वि बाधिष्ट स्य रोदसी महित्वेन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघन्वान्
त्याने आपल्या दोन पिवळ्या घोड्यांना जुळवून शोध घेणारे रथ तयार केले, आणि स्तोत्रांकडे आनंदाने गेला. बलवान इंद्राने पृथ्वी आणि आकाश वेगळे केले, अडथळ्यांवर विजय मिळवला आणि कधीही हरला नाही.
आपश्चित्पिप्यु स्तर्यो न गावो नक्षन्न् ऋतं जरितारस्त इन्द्र । याहि वायुर्न नियुतो नो अछा त्वं हि धीभिर्दयसे वि वाजान्
पाण्याही गायींसारख्या भरून वाहू लागल्या, सत्यापासून कधीच दूर गेल्या नाहीत, कारण गायक तुझी स्तुती करतात, इंद्रा. वाऱ्यासारखा आपल्या संघासह आमच्याकडे ये, कारण तुझ्या बुध्दीने तू आम्हाला भरपूर बक्षिसे देतोस.