आ रभस्व जातवेदस्तेजस्वद्धरो अस्तु ते । शरीरमस्य सं दहाथैनं देहि सुकृतामु लोके
जातवेदास, तू पकड, तुझे तेज प्रखर असो. त्याचे शरीर पूर्णपणे जाळ, आणि त्याला पुण्यवानांच्या लोकात स्थान दे.
ये ते पूर्वे परागता अपरे पितरश्च ये । तेभ्यो घृतस्य कुल्यैतु शतधारा व्युन्दती
तुझे जे पूर्वज गेले आहेत आणि जे येणार आहेत, त्यांच्यासाठी तुपाची धारा, शंभर प्रवाहांनी ओघळणारी, वाहू दे.
एतदा रोह वय उन्मृजानः स्वा इह बृहदु दीदयन्ते । अभि प्रेहि मध्यतो माप हास्थाः पितॄनां लोकं प्रथमो यो अत्र
हा वारा चढ, शुद्ध होऊन, आपल्या घरी तेजाने उजळ. मध्येच जा, मागे वळू नकोस, जे येथे पहिले पितर आहेत त्या त्यांच्या लोकात पोहोच.
आ रोहत जनित्रीं जातवेदसः पितृयानैः सं व आ रोहयामि । अवाड्ढव्येषितो हव्यवाह ईजानं युक्ताः सुकृतां धत्त लोके
जातवेदास, पितरांच्या मार्गाने जननीकडे जा. मी तुला एकत्र त्या मार्गाने नेत आहे. हविर्दानाने पाठवलेल्या अग्नी, यज्ञ करणाऱ्याला, पुण्यवानांच्या लोकात ने.
देवा यज्ञमृतवः कल्पयन्ति हविः पुरोडाशं स्रुचो यज्ञायुधानि । तेभिर्याहि पथिभिर्देवयानैर्यैरीजानाः स्वर्गं यन्ति लोकम्
देवता यज्ञामुळे अमर झाले आहेत. त्यांनी आहुती, पुरोडाश, स्रुच आणि यज्ञाची साधने तयार केली आहेत. या सर्वांच्या सहाय्याने, ज्या मार्गाने यज्ञ करणारे स्वर्गात पोहोचतात, त्या देवमार्गांनी तू पुढे जा.
ऋतस्य पन्थामनु पश्य साध्वङ्गिरसः सुकृतो येन यन्ति । तेभिर्याहि पथिभिः स्वर्गं यत्रादित्या मधु भक्षयन्ति तृतीये नाके अधि वि श्रयस्व
ऋताचा मार्ग बघ, अङ्गिरसांनो, ज्या मार्गाने सत्कर्म करणारे जातात. त्या मार्गांनी तू स्वर्गात जा, जिथे आदित्य अमृताचा आस्वाद घेतात; तिसऱ्या आकाशात पोहोच आणि तिथे आपले स्थान घे.
त्रयः सुपर्णा उपरस्य मायू नाकस्य पृष्ठे अधि विष्टपि श्रिताः । स्वर्गा लोका अमृतेन विष्ठा इषमूर्जं यजमानाय दुह्राम्
तीन तेजस्वी पक्षी, वरच्या जगाचे रक्षक, आकाशाच्या कड्यावर, सर्वोच्च स्थानी आहेत. स्वर्गातील लोक अमृताने भरलेले आहेत; ते यजमानाला पोषण आणि बळ देतात.
संसं स्रवन्तु नद्यः सं वाताः सं पतत्रिणः । यज्ञमिमं वर्धयता गिरः संस्राव्येण हविषा जुहोमि
नद्या एकत्र वाहू देत, वारे एकत्र येऊ देत, पक्षी एकत्र जावोत. या यज्ञाची वाढ होवो; वाहणाऱ्या आहुतीने, मी शब्दांनी आहुती अर्पण करतो.
इमं होमा यज्ञमवतेमं संस्रावणा उत यज्ञमिमं वर्धयता गिरः संस्राव्येण हविषा जुहोमि
हा यज्ञ आपण जपू, हा यज्ञ वाहू देऊ; या यज्ञाची वाढ होवो; वाहणाऱ्या आहुतीने, मी शब्दांनी आहुती अर्पण करतो.
रूपंरूपं वयोवयः संरभ्यैनं परि ष्वजे । यज्ञमिमं चतस्रः प्रदिशो वर्धयन्तु संस्राव्येण हविषा जुहोमि
प्रत्येक रूप, प्रत्येक वय, एकत्र येऊन या यज्ञाला आलिंगन देऊ देत. चारही दिशा हा यज्ञ वाढवोत; वाहणाऱ्या आहुतीने, मी शब्दांनी आहुती अर्पण करतो.
19.2 शं त आपो हैमवतीः शमु ते सन्तूत्स्याः । शं ते सनिष्यदा आपः शमु ते सन्तु वर्ष्याः
हिमालयातील पाण्याने तुला कल्याण लाभो, तळ्यांतील पाण्यानेही तुला कल्याण लाभो. स्थिर पाण्याने तुला कल्याण लाभो, पावसाच्या पाण्यानेही तुला कल्याण लाभो.
शं त आपो धन्वन्याः शं ते सन्त्वनूप्याः । शं ते खनित्रिमा आपः शं याः कुम्भेभिराभृताः
वाळवंटातील पाण्याने तुला कल्याण लाभो, दलदलीतील पाण्यानेही तुला कल्याण लाभो. खणून काढलेल्या पाण्याने तुला कल्याण लाभो, आणि घड्यांमध्ये आणलेल्या पाण्यानेही.
अनभ्रयः खनमाना विप्रा गम्भीरे अपसः । भिषग्भ्यो भिषक्तरा आपो अछा वदामसि
मेघरहित, खोल पाणी, जे खणून काढले जाते, ते अत्यंत गूढ आहे. वैद्यांमध्ये या पाण्याला सर्वात जास्त औषधी गुण आहेत; चला आपण या पाण्याचे आवाहन करू.
अपामह दिव्यानामपां स्रोतस्यानाम् । अपामह प्रणेजनेऽश्वा भवथ वाजिनः
आपण दिव्य पाणी प्यायलो, प्रवाहातील पाणी प्यायलो. आपण एकत्र झालो आणि प्यायलो; तुम्ही वेगवान घोडे व्हा.
ता अपः शिवा अपोऽयक्ष्मंकरणीरपः । यथैव तृप्यते मयस्तास्त आ दत्त भेषजीः
हे पाणी शुभ आहे, रोग दूर करणारे आहे. जसे समाधान मिळते, तसे तुम्ही आम्हाला औषधी गुण द्या.
दिवस्पृथिव्याः पर्यन्तरिक्षाद्वनस्पतिभ्यो अध्योषधीभ्यः । यत्रयत्र विभृतो जातवेदास्तत स्तुतो जुषमाणो न एहि
आकाश आणि पृथ्वी, मध्य आकाश, झाडे आणि औषधी, जिथे जिथे जाठवेदाचा विस्तार आहे, जिथे त्याचे स्तुती आणि स्वागत होते, तिथून तू आमच्याकडे ये.
यस्ते अप्सु महिमा यो वनेषु य ओषधीषु पशुष्वप्स्वन्तः । अग्ने सर्वास्तन्वः सं रभस्व ताभिर्न एहि द्रविणोदा अजस्रः
पाण्यात, जंगलात, औषधीत, प्राण्यांत, आणि आतल्या पाण्यात तुझी महती आहे, अग्ने. त्या सर्व रूपांना एकत्र कर आणि त्या रूपांनी आमच्याकडे ये, धनदायक आणि नेहमी देणारा.
यस्ते देवेषु महिमा स्वर्गो या ते तनुः पितृष्वाविवेश । पुष्टिर्या ते मनुष्येषु पप्रथेऽग्ने तया रयिमस्मासु धेहि
देवतांमध्ये तुझी महती स्वर्गीय आहे, तुझं रूप पितरांमध्ये गेले आहे. माणसांमध्ये जी समृद्धी तू पसरवलीस, अग्ने, त्याच्याने आम्हाला धन दे.
श्रुत्कर्णाय कवये वेद्याय वचोभिर्वाकैरुप यामि रातिम् । यतो भयमभयं तन् नो अस्त्वव देवानां यज हेडो अग्ने
ज्याचे कान सतर्क आहेत, जो ज्ञानी आहे, त्याच्याजवळ मी शब्दांनी आणि वाणीने कृपा मागतो. जिथे भीती आहे, तिथे आम्हाला सुरक्षितता मिळो; अग्ने, देवांची पूजा कर आणि संकट दूर कर.
यामाहुतिं प्रथमामथर्वा या जाता या हव्यमकृणोज्जातवेदाः । तां त एतां प्रथमो जोहवीमि ताभिष्टुप्तो वहतु हव्यमग्निरग्नये स्वाहा
अथर्व्याने केलेली पहिली आहुती, जी जन्मली, जी जाठवेदाने हव्य म्हणून तयार केली, ती पहिली मी बोलावतो; या आहुत्यांच्या प्रेरणेने अग्नी हव्य पोहोचवो. स्वाहा.
आकूतिं देवीं सुभगां पुरो दधे चित्तस्य माता सुहवा नो अस्तु । यामाशामेमि केवली सा मे अस्तु विदेयमेनां मनसि प्रविष्टाम्
मी माझ्यासमोर दिव्य प्रेरणा ठेवतो, शुभ आणि कृपाळू, जी विचारांची जननी आहे; ती आमच्यावर कृपावंत होवो. जी प्रेरणा मला हवी आहे, ती मला मिळो; ती माझ्या मनात प्रवेश करो.
आकूत्या नो बृहस्पत आकूत्या न उपा गहि । अथो भगस्य नो धेह्यथो नः सुहवो भव
प्रेरणेने, बृहस्पती, प्रेरणेने तू आमच्याजवळ ये. आणि आम्हाला भाग्याचा वाटा दे; आणि आमच्यावर कृपा कर.
बृहस्पतिर्म आकूतिमाङ्गिरसः प्रति जानातु वाचमेताम् । यस्य देवा देवताः संबभूवुः स सुप्रणीताः कामो अन्वेत्वस्मान्
अंगिरस वंशातील बृहस्पती माझ्या या वाणीला मान्यता देवो. ज्याच्यामुळे देवता देव झाले, अशा बृहस्पतीच्या कृपेमुळे आमच्यावर सदैव शुभ इच्छा येवोत.
इन्द्रो राजा जगतश्चर्षणीनामधि क्षमि विषुरूपं यदस्ति । ततो ददाति दाशुषे वसूनि चोदद्राध उपस्तुतश्चिदर्वाक्
इंद्र हा सर्व जगाचा आणि लोकांचा राजा आहे. पृथ्वीवर जिथे जिथे विविध रूपे आहेत, तिथून तो भक्ताला धन देतो. त्याचे गुणगान केल्यावर तो दूर असलेलेही धन जवळ आणतो.
सहस्रबाहुः पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्। स भूमिं विश्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम्
त्या पुरुषाला हजारो हात, हजारो डोळे आणि हजारो पाय आहेत. त्याने सर्व बाजूंनी पृथ्वी व्यापली आणि तिच्यापेक्षा दहा बोटांनी अधिक पसरला.
त्रिभिः पद्भिर्द्यामरोहत्पादस्येहाभवत्पुनः । तथा व्यक्रामद्विष्वङशनानशने अनु
त्याने तीन पावलांनी आकाश गाठले आणि चौथ्या पावलाने पुन्हा इथेच राहिला. अशा प्रकारे तो सर्वत्र पसरला, खाणाऱ्यांमध्ये आणि न खाणाऱ्यांमध्येही.
तावन्तो अस्य महिमानस्ततो ज्यायांश्च पूरुषः । पादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि
त्याची ही महती आहे, पण पुरुष त्याहूनही मोठा आहे. त्याचा एक चतुर्थांश सर्व भूतांना व्यापतो, आणि तीन चतुर्थांश अमरत्वाने आकाशात आहेत.
पुरुष एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यम् । उतामृतत्वस्येश्वरो यदन्येनाभवत्सह
हे सर्व जे काही आहे, जे झाले आणि जे होणार आहे, ते सर्व पुरुषच आहे. तोच अमरत्वाचा स्वामी आहे आणि त्याच्याबरोबर जे काही वाढते, त्याचाही तो अधिपती आहे.
यत्पुरुषं व्यदधुः कतिधा व्यकल्पयन् । मुखं किमस्य किं बाहू किमूरू पादा उच्यते
जेव्हा त्या पुरुषाचे विभाजन केले, तेव्हा त्याला किती भागांत वाटले? त्याचे मुख काय होते, हात काय होते, आणि त्याच्या मांड्या व पाय कोणते म्हणतात?
ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीद्बाहू राजन्योऽभवत्। मध्यं तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत
त्याचे मुख ब्राह्मण झाले, हात क्षत्रिय झाले. त्याचा मध्यभाग वैश्य झाला आणि त्याच्या पायांतून शूद्र जन्मला.