{१८} विवस्वान् नो अभयं कृणोतु यः सुत्रामा जीरदानुः सुदानुः । इहेमे वीरा बहवो भवन्तु गोमदश्ववन् मय्यस्तु पुष्टम्
विवस्वान, जो सर्वज्ञ, दीर्घायुषी, उदार आणि दयाळू आहे, तो आम्हाला सुरक्षितता देवो. येथे अनेक वीर, गायी आणि घोड्यांनी समृद्ध असोत, आणि माझ्या ठिकाणी भरभराट नांदो.
विवस्वान् नो अमृतत्वे दधातु परैतु मृत्युरमृतं न ऐतु । इमान् रक्षतु पुरुषान् आ जरिम्णो मो स्वेषामसवो यमं गुः
विवस्वान आम्हाला अमरत्वात स्थिर करो. मृत्यू दूर जावो, अमरत्व दूर जाऊ नये. तो या पुरुषांचे वार्धक्यापासून रक्षण करो. त्यांचे प्राण यमाकडे जाऊ नयेत.
यो दध्रे अन्तरिक्षे न मह्ना पितॄणां कविः प्रमतिर्मतीनाम् । तमर्चत विश्वमित्रा हविर्भिः स नो यमः प्रतरं जीवसे धात्
जो आपल्या महानतेने आकाश धारण करतो, पितरांमध्ये ज्ञानी आणि बुद्धिमान आहे, त्याचा, विश्वामित्रांच्या वंशजांनो, यज्ञाने सन्मान करा. तो यम आम्हाला जीवनाच्या प्रवासात सुरक्षित मार्ग देवो.
आ रोहत दिवमुत्तमामृषयो मा बिभीतन । सोमपाः सोमपायिन इदं वः क्रियते हविरगन्म ज्योतिरुत्तमम्
ऋषींनो, त्या सर्वोच्च स्वर्गात जा, घाबरू नका. सोमपान करणाऱ्यांनो, हे हविर्दान तुमच्यासाठी केले आहे. आम्ही त्या श्रेष्ठ प्रकाशाला पोहोचलो आहोत.
प्र केतुना बृहता भात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्तादुपमामुदानडपामुपस्थे महिषो ववर्ध
महान तेजाने अग्नी चमकत आहे, तो वृषभ आकाश आणि पृथ्वी यांच्यामध्ये गर्जतो. तो आकाशाच्या टोकालाही उगवतो, जलाच्या कुशीत तो महाबळवान महिष वाढतो.
नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तं ह्र्दा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा । हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरन्युम्
आकाशात सुंदर पंख असलेला पक्षी उडताना, मनाने शोधणाऱ्यांनी तुला पाहिले आहे. तू वरुणाचा सुवर्णपंखी दूत, यमाच्या स्थानी वेगवान पक्षी आहेस.
इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा । शिक्षा णो अस्मिन् पुरुहूत यामनि जीवा ज्योतिरशीमहि
इंद्रा, जशी वडील मुलांना बळ देतात, तशी आम्हाला शक्ती दे. अनेकदा आह्वान केलेल्या, या मार्गावर आम्हाला शिकव, जेणेकरून आम्ही जिवंत प्रकाश मिळवू.
अपूपापिहितान् कुम्भान् यांस्ते देवा अधारयन् । ते ते सन्तु स्वधावन्तो मधुमन्तो घृतश्चुतः
देवतांनी तुझ्यासाठी ठेवलेले जे पिठाचे झाकलेले कुंभ आहेत, ते हविर्दानाने भरलेले, मधुर आणि तुपाने ओसंडून वाहणारे असोत.
यास्ते धाना अनुकिरामि तिलमिश्रा स्वधावतीः । तास्ते सन्तु विभ्वीः प्रभ्वीस्तास्ते यमो राजानु मन्यताम्
मी तुझ्यासाठी जी धान्ये, तीळ मिसळून, हविर्दानाने भरलेली विखुरली आहेत, ती भरपूर आणि सामर्थ्यवान होवोत. राजा यम ती स्वीकारो.
पुनर्देहि वनस्पते य एष निहितस्त्वयि । यथा यमस्य सादन आसातौ विदथा वदन्
हे वृक्षा, तुझ्यात ठेवलेले ते पुन्हा परत दे. जसे यमाच्या आसनावर बसतात, तसे तो सभेत बोलत बसो.
आ रभस्व जातवेदस्तेजस्वद्धरो अस्तु ते । शरीरमस्य सं दहाथैनं देहि सुकृतामु लोके
जातवेदास, तू पकड, तुझे तेज प्रखर असो. त्याचे शरीर पूर्णपणे जाळ, आणि त्याला पुण्यवानांच्या लोकात स्थान दे.
ये ते पूर्वे परागता अपरे पितरश्च ये । तेभ्यो घृतस्य कुल्यैतु शतधारा व्युन्दती
तुझे जे पूर्वज गेले आहेत आणि जे येणार आहेत, त्यांच्यासाठी तुपाची धारा, शंभर प्रवाहांनी ओघळणारी, वाहू दे.
एतदा रोह वय उन्मृजानः स्वा इह बृहदु दीदयन्ते । अभि प्रेहि मध्यतो माप हास्थाः पितॄनां लोकं प्रथमो यो अत्र
हा वारा चढ, शुद्ध होऊन, आपल्या घरी तेजाने उजळ. मध्येच जा, मागे वळू नकोस, जे येथे पहिले पितर आहेत त्या त्यांच्या लोकात पोहोच.
आ रोहत जनित्रीं जातवेदसः पितृयानैः सं व आ रोहयामि । अवाड्ढव्येषितो हव्यवाह ईजानं युक्ताः सुकृतां धत्त लोके
जातवेदास, पितरांच्या मार्गाने जननीकडे जा. मी तुला एकत्र त्या मार्गाने नेत आहे. हविर्दानाने पाठवलेल्या अग्नी, यज्ञ करणाऱ्याला, पुण्यवानांच्या लोकात ने.
देवा यज्ञमृतवः कल्पयन्ति हविः पुरोडाशं स्रुचो यज्ञायुधानि । तेभिर्याहि पथिभिर्देवयानैर्यैरीजानाः स्वर्गं यन्ति लोकम्
देवता यज्ञामुळे अमर झाले आहेत. त्यांनी आहुती, पुरोडाश, स्रुच आणि यज्ञाची साधने तयार केली आहेत. या सर्वांच्या सहाय्याने, ज्या मार्गाने यज्ञ करणारे स्वर्गात पोहोचतात, त्या देवमार्गांनी तू पुढे जा.
ऋतस्य पन्थामनु पश्य साध्वङ्गिरसः सुकृतो येन यन्ति । तेभिर्याहि पथिभिः स्वर्गं यत्रादित्या मधु भक्षयन्ति तृतीये नाके अधि वि श्रयस्व
ऋताचा मार्ग बघ, अङ्गिरसांनो, ज्या मार्गाने सत्कर्म करणारे जातात. त्या मार्गांनी तू स्वर्गात जा, जिथे आदित्य अमृताचा आस्वाद घेतात; तिसऱ्या आकाशात पोहोच आणि तिथे आपले स्थान घे.
त्रयः सुपर्णा उपरस्य मायू नाकस्य पृष्ठे अधि विष्टपि श्रिताः । स्वर्गा लोका अमृतेन विष्ठा इषमूर्जं यजमानाय दुह्राम्
तीन तेजस्वी पक्षी, वरच्या जगाचे रक्षक, आकाशाच्या कड्यावर, सर्वोच्च स्थानी आहेत. स्वर्गातील लोक अमृताने भरलेले आहेत; ते यजमानाला पोषण आणि बळ देतात.
संसं स्रवन्तु नद्यः सं वाताः सं पतत्रिणः । यज्ञमिमं वर्धयता गिरः संस्राव्येण हविषा जुहोमि
नद्या एकत्र वाहू देत, वारे एकत्र येऊ देत, पक्षी एकत्र जावोत. या यज्ञाची वाढ होवो; वाहणाऱ्या आहुतीने, मी शब्दांनी आहुती अर्पण करतो.
इमं होमा यज्ञमवतेमं संस्रावणा उत यज्ञमिमं वर्धयता गिरः संस्राव्येण हविषा जुहोमि
हा यज्ञ आपण जपू, हा यज्ञ वाहू देऊ; या यज्ञाची वाढ होवो; वाहणाऱ्या आहुतीने, मी शब्दांनी आहुती अर्पण करतो.
रूपंरूपं वयोवयः संरभ्यैनं परि ष्वजे । यज्ञमिमं चतस्रः प्रदिशो वर्धयन्तु संस्राव्येण हविषा जुहोमि
प्रत्येक रूप, प्रत्येक वय, एकत्र येऊन या यज्ञाला आलिंगन देऊ देत. चारही दिशा हा यज्ञ वाढवोत; वाहणाऱ्या आहुतीने, मी शब्दांनी आहुती अर्पण करतो.
19.2 शं त आपो हैमवतीः शमु ते सन्तूत्स्याः । शं ते सनिष्यदा आपः शमु ते सन्तु वर्ष्याः
हिमालयातील पाण्याने तुला कल्याण लाभो, तळ्यांतील पाण्यानेही तुला कल्याण लाभो. स्थिर पाण्याने तुला कल्याण लाभो, पावसाच्या पाण्यानेही तुला कल्याण लाभो.
शं त आपो धन्वन्याः शं ते सन्त्वनूप्याः । शं ते खनित्रिमा आपः शं याः कुम्भेभिराभृताः
वाळवंटातील पाण्याने तुला कल्याण लाभो, दलदलीतील पाण्यानेही तुला कल्याण लाभो. खणून काढलेल्या पाण्याने तुला कल्याण लाभो, आणि घड्यांमध्ये आणलेल्या पाण्यानेही.
अनभ्रयः खनमाना विप्रा गम्भीरे अपसः । भिषग्भ्यो भिषक्तरा आपो अछा वदामसि
मेघरहित, खोल पाणी, जे खणून काढले जाते, ते अत्यंत गूढ आहे. वैद्यांमध्ये या पाण्याला सर्वात जास्त औषधी गुण आहेत; चला आपण या पाण्याचे आवाहन करू.
अपामह दिव्यानामपां स्रोतस्यानाम् । अपामह प्रणेजनेऽश्वा भवथ वाजिनः
आपण दिव्य पाणी प्यायलो, प्रवाहातील पाणी प्यायलो. आपण एकत्र झालो आणि प्यायलो; तुम्ही वेगवान घोडे व्हा.
ता अपः शिवा अपोऽयक्ष्मंकरणीरपः । यथैव तृप्यते मयस्तास्त आ दत्त भेषजीः
हे पाणी शुभ आहे, रोग दूर करणारे आहे. जसे समाधान मिळते, तसे तुम्ही आम्हाला औषधी गुण द्या.
दिवस्पृथिव्याः पर्यन्तरिक्षाद्वनस्पतिभ्यो अध्योषधीभ्यः । यत्रयत्र विभृतो जातवेदास्तत स्तुतो जुषमाणो न एहि
आकाश आणि पृथ्वी, मध्य आकाश, झाडे आणि औषधी, जिथे जिथे जाठवेदाचा विस्तार आहे, जिथे त्याचे स्तुती आणि स्वागत होते, तिथून तू आमच्याकडे ये.
यस्ते अप्सु महिमा यो वनेषु य ओषधीषु पशुष्वप्स्वन्तः । अग्ने सर्वास्तन्वः सं रभस्व ताभिर्न एहि द्रविणोदा अजस्रः
पाण्यात, जंगलात, औषधीत, प्राण्यांत, आणि आतल्या पाण्यात तुझी महती आहे, अग्ने. त्या सर्व रूपांना एकत्र कर आणि त्या रूपांनी आमच्याकडे ये, धनदायक आणि नेहमी देणारा.
यस्ते देवेषु महिमा स्वर्गो या ते तनुः पितृष्वाविवेश । पुष्टिर्या ते मनुष्येषु पप्रथेऽग्ने तया रयिमस्मासु धेहि
देवतांमध्ये तुझी महती स्वर्गीय आहे, तुझं रूप पितरांमध्ये गेले आहे. माणसांमध्ये जी समृद्धी तू पसरवलीस, अग्ने, त्याच्याने आम्हाला धन दे.
श्रुत्कर्णाय कवये वेद्याय वचोभिर्वाकैरुप यामि रातिम् । यतो भयमभयं तन् नो अस्त्वव देवानां यज हेडो अग्ने
ज्याचे कान सतर्क आहेत, जो ज्ञानी आहे, त्याच्याजवळ मी शब्दांनी आणि वाणीने कृपा मागतो. जिथे भीती आहे, तिथे आम्हाला सुरक्षितता मिळो; अग्ने, देवांची पूजा कर आणि संकट दूर कर.
यामाहुतिं प्रथमामथर्वा या जाता या हव्यमकृणोज्जातवेदाः । तां त एतां प्रथमो जोहवीमि ताभिष्टुप्तो वहतु हव्यमग्निरग्नये स्वाहा
अथर्व्याने केलेली पहिली आहुती, जी जन्मली, जी जाठवेदाने हव्य म्हणून तयार केली, ती पहिली मी बोलावतो; या आहुत्यांच्या प्रेरणेने अग्नी हव्य पोहोचवो. स्वाहा.