ऐनमिन्द्रियं गच्छतीन्द्रियवान् भवति
इंद्र त्याच्याकडे येतो; तो सामर्थ्यवान होतो.
य आदित्यं क्षत्रं दिवमिन्द्रं वेद
जो सूर्याला क्षत्रिय आणि आकाशाला इंद्र म्हणून ओळखतो—
तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्योऽतिथिर्गृहान् आगच्छेत्
जो माणूस हे जाणतो असा व्रात्य जर पाहुणा म्हणून घरी आला—
स्वयमेनमभ्युदेत्य ब्रूयाद्व्रात्य क्वावात्सीर्व्रात्योदकं व्रात्य तर्पयन्तु व्रात्य यथा ते प्रियं तथास्तु व्रात्य यथा ते वशस्तथास्तु व्रात्य यथा ते निकामस्तथास्त्विति
मालकाने स्वतः त्याच्याकडे जाऊन विचारावे, 'व्रात्य, तू कुठून आला आहेस?' व्रात्याला पाणी द्यावे; व्रात्याचे समाधान करावे. व्रात्य, तुझ्या मनासारखे होवो; व्रात्य, तुझ्या इच्छेप्रमाणे होवो; व्रात्य, तुझ्या मनाप्रमाणे होवो.'
यदेनमाह व्रात्य क्वावात्सीरिति पथ एव तेन देवयानान् अव रुन्धे
कोणी जर त्याला विचारलं, 'व्रात्य, तू कुठे होतास?'—तर अशा बोलण्याने त्याच्यासाठी देवांचा मार्ग अडवला जातो.
यदेनमाह व्रात्योदकमित्यप एव तेनाव रुन्धे
कोणी जर त्याला म्हणालं, 'व्रात्य, पाणी!'—तर अशा बोलण्याने त्याच्यासाठी पाणी अडवलं जातं.
यदेनमाह व्रात्य तर्पयन्त्विति प्राणमेव तेन वर्षीयांसं कुरुते
कोणी जर त्याला म्हणालं, 'व्रात्य, लोकांनी तुला तृप्त करावं!'—तर अशा बोलण्याने त्याचा श्वास अधिक बलवान होतो.
यदेनमाह व्रात्य यथा ते प्रियं तथास्त्विति प्रियमेव तेनाव रुन्धे
कोणी जर त्याला म्हणालं, 'व्रात्य, जसं तुला आवडेल तसं होवो!'—तर अशा बोलण्याने त्याला प्रिय गोष्ट मिळते.
ऐनं प्रियं गच्छति प्रियः प्रियस्य भवति य एवं वेद
जो असं जाणतो, तो प्रिय गोष्टीला पोहोचतो; तो प्रिय व्यक्तींमध्ये प्रिय होतो.
यदेनमाह व्रात्य यथा ते वशस्तथास्त्विति वशमेव तेनाव रुन्धे
कोणी जर त्याला म्हणालं, 'व्रात्य, जसं तुला हवं तसं होवो!'—तर अशा बोलण्याने त्याला अधिकार मिळतो.
ऐनं वशो गच्छति वशी वशिनां भवति य एवं वेद
जो असं जाणतो, तो अधिकार मिळवतो; तो अधिकार असणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ होतो.
यदेनमाह व्रात्य यथा ते निकामस्तथास्त्विति निकाममेव तेनाव रुन्धे
कोणी जर त्याला म्हणालं, 'व्रात्य, जसं तुझं मन आहे तसं होवो!'—तर अशा बोलण्याने त्याला इच्छा मिळते.
ऐनं निकामो गच्छति निकामे निकामस्य भवति य एवं वेद
जो असं जाणतो, तो इच्छेला मिळवतो; तो इच्छित लोकांमध्ये इच्छित होतो.
तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्य उद्धृतेष्वग्निष्वधिश्रितेऽग्निहोत्रेऽतिथिर्गृहान् आगच्छेत्
म्हणून जो जाणकार आहे, त्याने अग्नी प्रज्वलित केलेला असताना आणि अग्निहोत्र चालू असताना, व्रात्याला पाहुणा म्हणून घरात घेतलं—
स्वयमेनमभ्युदेत्य ब्रूयाद्व्रात्याति सृज होष्यामीति
त्याने स्वतः जाऊन त्याला सांगावं, 'व्रात्य, मला परवानगी दे; मी होम करतो.'
स चातिसृजेज्जुहुयान् न चातिसृजेन् न जुहुयात्
तो जर परवानगी देईल, तर होम करावा; जर परवानगी दिली नाही, तर होम करू नये.
स य एवं विदुषा व्रात्येनातिसृष्टो जुहोति
जो जाणकार व्रात्याने परवानगी दिल्यावर होम करतो—
प्र पितृयाणं पन्थां जानाति प्र देवयानम्
तो पितरांचा मार्ग जाणतो, देवांचा मार्गही जाणतो.
न देवेष्वा वृश्चते हुतमस्य भवति
देवतांमध्ये त्याचं अर्पण कधीही तुटत नाही.
पर्यस्यास्मिंल्लोक आयतनं शिष्यते य एवं विदुषा व्रात्येनातिसृष्टो जुहोति
या जगात, जो जाणकार व्रात्याने परवानगी दिल्यावर होम करतो, त्याला स्थिर आधार मिळतो.
अथ य एवं विदुषा व्रात्येनानतिसृष्टो जुहोति
पण जो जाणकार व्रात्याने परवानगी न देता होम करतो—
न पितृयाणं पन्थां जानाति न देवयानम्
तो ना पितरांचा मार्ग जाणतो, ना देवांचा मार्ग.
आ देवेषु वृश्चते अहुतमस्य भवति
देवतांमध्ये, जो अर्घ्य न दिलेल्यांमध्ये आहे, तो सर्वांत सामर्थ्यवान होतो.
नास्यास्मिंल्लोक आयतनं शिष्यते य एवं विदुषा व्रात्येनानतिसृष्टो जुहोति
जो मनुष्य अशा जाणकार व्रात्याने योग्य रीतीने मुक्त न करता यज्ञ करतो, त्याला या जगात कुठेच निवास मिळत नाही.
तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्य एकां रात्रिमतिथिर्गृहे वसति । [१] ये पृथिव्यां पुण्या लोकास्तान् एव तेनाव रुन्धे
जो अशा प्रकारे जाणतो आणि व्रात्याला एक रात्र पाहुणा म्हणून आपल्या घरी ठेवतो, तो पृथ्वीवरील सर्व पुण्यवान लोक मिळवतो.
[२] तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्यो द्वितीयां रात्रिमतिथिर्गृहे वसति । [३] येऽन्तरिक्षे पुण्या लोकास्तान् एव तेनाव रुन्धे
जो अशा प्रकारे जाणतो आणि व्रात्याला दुसरी रात्र पाहुणा म्हणून ठेवतो, तो आकाशातील सर्व पुण्यवान लोक मिळवतो.
[४] तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्यस्तृतीयां रात्रिमतिथिर्गृहे वसति । [५] ये दिवि पुण्या लोकास्तान् एव तेनाव रुन्धे
जो अशा प्रकारे जाणतो आणि व्रात्याला तिसरी रात्र पाहुणा म्हणून ठेवतो, तो स्वर्गातील सर्व पुण्यवान लोक मिळवतो.
[६] तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्यश्चतुर्थीं रात्रिमतिथिर्गृहे वसति । [७] ये पुण्यानां पुण्या लोकास्तान् एव तेनाव रुन्धे
जो अशा प्रकारे जाणतो आणि व्रात्याला चौथी रात्र पाहुणा म्हणून ठेवतो, तो सर्व पुण्यांमध्ये श्रेष्ठ असे लोक मिळवतो.
[८] तद्यस्यैवं विद्वान् व्रात्योऽपरिमिता रात्रीरतिथिर्गृहे वसति । [९] य एवापरिमिताः पुण्या लोकास्तान् एव तेनाव रुन्धे
जो अशा प्रकारे जाणतो आणि व्रात्याला अगणित रात्री पाहुणा म्हणून ठेवतो, तो अगणित पुण्यवान लोक मिळवतो.
[१०] अथ यस्याव्रात्यो व्रात्यब्रुवो नामबिभ्रत्यतिथिर्गृहान् आगछेत्
जर व्रात्य नसलेला, पण 'व्रात्यबृव' नाव घेऊन पाहुणा म्हणून घरी आला—