ब्रह्मणाग्नी वावृधानौ ब्रह्मवृद्धौ ब्रह्माहुतौ । ब्रह्मेद्धावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
ब्रह्मामुळे अग्नी आणि ब्रह्म दोघेही वाढले, ब्रह्माने त्यांना पोसले, ब्रह्मात अर्पण केले. ब्रह्माने प्रज्वलित केलेला अग्नी, सूर्याचे ज्ञान असलेल्या रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो.
सत्ये अन्यः समाहितोऽप्स्वन्यः समिध्यते । ब्रह्मेद्धावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
एक जण सत्यात स्थिर आहे, दुसरा पाण्यात प्रज्वलित होतो. ब्रह्माने प्रज्वलित केलेला अग्नी, सूर्याचे ज्ञान असलेल्या रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो.
{५} यं वातः परिशुम्भति यं वेन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः । ब्रह्मेद्धावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
ज्याला वारा वेढतो, ज्याला इंद्र आणि ब्रह्मणस्पती आधार देतात, तो अग्नी ब्रह्माने प्रज्वलित होतो आणि सूर्याचे ज्ञान असलेल्या रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो.
वेदिं भूमिं कल्पयित्वा दिवं कृत्वा दक्षिणाम् । घ्रंसं तदग्निं कृत्वा चकार विश्वमात्मन्वद्वर्षेणाज्येन रोहितः
रोहिताने वेदी म्हणजे पृथ्वी तयार केली आणि आकाश दक्षिण दिशा बनवली. त्या घ्रंस अग्नीला, सर्वत्र व्यापणाऱ्या आत्म्याला, वर्षाच्या तुपाने प्रकट केले.
वर्षमाज्यं घ्रंसो अग्निर्वेदिर्भूमिरकल्पत । तत्रैतान् पर्वतान् अग्निर्गीर्भिरूर्ध्वामकल्पयत्
वर्षाचे तूप म्हणजे पाऊस, घ्रंस अग्नी वेदी आणि पृथ्वी बनला. तिथे अग्नीने आपल्या स्तोत्रांनी हे पर्वत उंच स्थानी स्थापन केले.
गीर्भिरूर्ध्वान् कल्पयित्वा रोहितो भूमिमब्रवीत्। त्वयीदं सर्वं जायतां यद्भूतं यच्च भाव्यम्
स्तोत्रांनी पर्वत उंच स्थानी स्थापन केल्यावर, रोहिताने पृथ्वीला म्हटले, 'तुझ्यात सर्व जे आहे आणि जे होईल ते जन्मो.'
स यज्ञः प्रथमो भूतो भव्यो अजायत । तस्माद्ध जज्ञ इदं सर्वं यत्किं चेदं विरोचते रोहितेन ऋषिणाभृतम्
तो यज्ञ पहिला झाला, जे झाले आणि जे होईल ते जन्मले. त्यातूनच हे सर्व निर्माण झाले, जे काही येथे तेजस्वी आहे, ते ऋषी रोहिताने धारण केले.
यश्च गां पदा स्फुरति प्रत्यङ्सूर्यं च मेहति । तस्य वृश्चामि ते मूलं न छायां करवोऽपरम्
जो कोणी पायाने पृथ्वीवर पाऊल टाकतो किंवा सूर्याच्या दिशेने लघुशंका करतो, त्याचे मूळ मी छाटतो, त्याची सावली नाही, दुसरी निर्माण करीत नाही.
यो माभिछायमत्येषि मां चाग्निं चान्तरा । तस्य वृश्चामि ते मूलं न छायां करवोऽपरम्
जो माझ्या आणि माझ्या सावलीच्या मध्ये किंवा माझ्या आणि अग्नीच्या मध्ये जातो, त्याचे मूळ मी छाटतो, त्याची सावली नाही, दुसरी निर्माण करीत नाही.
यो अद्य देव सूर्य त्वां च मां चान्तरायति । दुष्वप्न्यं तस्मिं छमलं दुरितानि च मृज्महे
हे देव सूर्य, आज जो तुझ्या आणि माझ्या मध्ये येतो, त्याच्याकडून आम्ही वाईट स्वप्ने, अपवित्रता आणि दुःख दूर करतो.
मा प्र गाम पथो वयं मा यज्ञादिन्द्र सोमिनः । मान्त स्थुर्नो अरातयः
आपण मार्गापासून किंवा यज्ञापासून दूर जाऊ नये, हे इंद्र, हे सोम. शत्रू आपल्यात राहू नयेत.
यो यज्ञस्य प्रसाधनस्तन्तुर्देवेष्वाततः । तमाहुतमशीमहि
जो यज्ञाची तयारी करणारा आहे, देवांमध्ये ताणलेला धागा आहे, ती आहुती आपण ग्रहण करू.
13.2 उदस्य केतवो दिवि शुक्रा भ्राजन्त ईरते । आदित्यस्य नृचक्षसो महिव्रतस्य मीढुषः
त्याचे तेजस्वी ध्वज आकाशात चमकत उगवतात. सर्व लोकांना पाहणाऱ्या, महान व्रत असलेल्या, दयाळू सूर्याचे ते आहेत.
दिशां प्रज्ञानां स्वरयन्तमर्चिषा सुपक्षमाशुं पतयन्तमर्णवे । स्तवाम सूर्यं भुवनस्य गोपां यो रश्मिभिर्दिश आभाति सर्वाः
आपण जगाचा रक्षक असलेल्या सूर्याचे स्तवन करतो, जो दिशांना आपल्या किरणांनी प्रकाशित करतो, जलद पंखांनी आकाशात उडतो, आणि सर्व दिशांना प्रकाश देतो.
यत्प्राङ्प्रत्यङ्स्वधया यासि शीभं नानारूपे अहनी कर्षि मायया । तदादित्य महि तत्ते महि श्रवो यदेको विश्वं परि भूम जायसे
तू पूर्वेकडे आणि पश्चिमेकडे आपल्या नियमाने जातो, विविध दिवस आपल्या शक्तीने ओढतो, हे आदित्य, तुझे हे मोठेपण मोठे आहे, तुझे यश मोठे आहे, कारण तू एकटाच सर्व व्यापून जन्मतोस.
विपश्चितं तरणिं भ्राजमानं वहन्ति यं हरितः सप्त बह्वीः । स्रुताद्यमत्त्रिर्दिवमुन्निनाय तं त्वा पश्यन्ति परियान्तमाजिम्
सात हिरव्या, अनेक, त्या ज्ञानी, जलद, तेजस्वी सूर्याला नेतात. अत्रिने त्या प्रवाही सूर्याला आकाशात नेले. लोक तुला मार्गावर फिरताना पाहतात.
मा त्वा दभन् परियान्तमाजिं स्वस्ति दुर्गामति याहि शीभम् । दिवं च सूर्य पृथिवीं च देवीमहोरात्रे विमिमानो यदेषि
तू मार्गावर फिरताना तुला कोणी इजा करू नये. शुभेच्छांसह, तू आपल्या मंगल मार्गावर जा. हे सूर्य, आकाश आणि दिव्य पृथ्वी, दिवस आणि रात्र मोजत तू पुढे जातोस.
स्वस्ति ते सूर्य चरसे रथाय येनोभावन्तौ परियासि सद्यः । यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः
तुला शुभेच्छा असो, हे सूर्य, जेव्हा तू आपल्या रथावरून प्रवास करतोस, ज्याने तू वेगाने फिरतोस. तुझे उत्तम हिरवे घोडे, शंभर असोत किंवा सात, अनेक असोत, तुला नेतात.
सुखं सूर्य रथमंशुमन्तं स्योनं सुवह्निमधि तिष्ठ वाजिनम् । यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः
सूर्या, तू तेजस्वी आणि सुखद रथावर बस, उत्तम जुळवलेला आणि वेगवान घोडा पेटव. तुझे हिरवे, तेजस्वी घोडे, ते असोत शंभर, सात किंवा कितीही, तुला ओढत आहेत.
सप्त सूर्यो हरितो यातवे रथे हिरण्यत्वचसो बृहतीरयुक्त । अमोचि शुक्रो रजसः परस्ताद्विधूय देवस्तमो दिवमारुहत्
सूर्याने आपल्या प्रवासासाठी सात हिरवे घोडे रथाला जोडले, ते सोन्यासारखे तेजस्वी आणि मोठ्या शक्तीचे आहेत. तेजस्वी सूर्य अंधार मागे टाकून वर गेला आणि देवाने आकाश गाठले.
उत्केतुना बृहता देव आगन्न् अपावृक्तमोऽभि ज्योतिरश्रैत्। दिव्यः सुपर्णः स वीरो व्यख्यददितेः पुत्रो भुवनानि विश्वा
मोठ्या ध्वजासह देव आला, अंधार दूर केला आणि प्रकाश पाहिला. आकाशातील दिव्य पक्षी, तो वीर, अदितीचा पुत्र, त्याने सर्व जग उघड केले.
उद्यन् रश्मीन् आ तनुषे विश्वा रुपाणि पुष्यसि । उभा समुद्रौ क्रतुना वि भासि सर्वांल्लोकान् परिभूर्भ्राजमानः
उगवतांना, तू आपली किरणे पसरवतोस आणि सर्व रूपांना पोसतोस. आपल्या इच्छेने तू दोन्ही समुद्रांवर प्रकाश टाकतोस, सर्व लोकांना व्यापून तेजाने झळकतोस.
{७} पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीडन्तौ परि यातोऽर्णवम् । विश्वान्यो भुवना विचष्टे हैरण्यैरन्यं हरितो वहन्ति
आपल्या मायेमुळे हे दोन बालक पुढे-मागे फिरतात, खेळत समुद्राभोवती जातात. त्यातील एक सर्व जग पाहतो, दुसऱ्याला सोन्याचे घोडे ओढतात.
दिवि त्वात्त्रिरधारयत्सूर्या मासाय कर्तवे । स एषि सुधृतस्तपन् विश्वा भूतावचाकशत्
आकाशात, सूर्य, तुला तीन वेळा स्थापन केले जाते, महिन्याची रचना करण्यासाठी. तू चांगल्या आधाराने, तेजाने सर्व भूतांना जाहीर करत पुढे जातोस.
उभावन्तौ समर्षसि वत्सः संमातराविव । नन्वेतदितः पुरा ब्रह्म देवा अमी विदुः
तू दोघांनाही सहन करतोस, जणू वासरू आपल्या दोन मायांसोबत असतो. खरेच, यापूर्वीही देवांनी हे पवित्र ज्ञान ओळखले होते.
यत्समुद्रमनु श्रितं तत्सिषासति सूर्यः । अध्वास्य विततो महान् पूर्वश्चापरश्च यः
समुद्रानंतर जे स्थिर आहे, ते सूर्य जाणून घ्यायचा प्रयत्न करतो. त्याचा मार्ग विशाल आहे, दोन्ही पूर्वीचा आणि नंतरचा पसरलेला आहे.
तं समाप्नोति जूतिभिस्ततो नाप चिकित्सति । तेनामृतस्य भक्षं देवानां नाव रुन्धते
तो आपल्या प्रयत्नांनी ते साधतो, जिथून परत येता येत नाही. त्यामुळे तो देवांना अमृताचे अन्न रोखत नाही.
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम्
त्या जातवेदस, देव, सूर्याला किरणे वर नेतात, सर्वांना पाहण्यासाठी.
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः । सूराय विश्वचक्षसे
जसे पक्षी उडून जातात, तसे त्या किरणा रात्रींसह निघून जातात, सर्वांना पाहणाऱ्या सूर्याकरिता.
अदृश्रन्न् अस्य केतवो वि रश्मयो जनामनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा
त्याचे किरण लोकांनी पाहिले, त्याचे प्रकाश लोकांमध्ये पसरले, जसे अग्नी तेजाने झळकतो.