हन्त्वेनान् प्र दहत्वरिर्यो नः पृतन्यति । क्रव्यादाग्निना वयं सपत्नान् प्र दहामसि
तो शत्रूंना ठार करो, जो आमच्याशी संघर्ष करतो त्याला जाळो. मांसभक्षी अग्नीने आम्ही आमचे शत्रू जाळतो.
अवाचीनान् अव जहीन्द्र वज्रेण बाहुमान् । अधा सपत्नान् मामकान् अग्नेस्तेजोभिरादिषि
जे खाली वळले आहेत त्यांना, इंद्रा, तुझ्या वज्राने मार; मग अग्नीच्या तेजाने माझे शत्रू दूर कर.
{३} अग्ने सपत्नान् अधरान् पादयास्मद्व्यथया सजातमुत्पिपानं बृहस्पते । इन्द्राग्नी मित्रावरुणावधरे पद्यन्तामप्रतिमन्यूयमानाः
अग्ने, आमचे शत्रू आमच्या पायाखाली दाबून टाक. आमच्यातले जे आपल्याच जातीचे पण वैर धरतात, त्यांना दुःख दे, बृहस्पती. इंद्र, अग्नी, मित्र आणि वरुण, जे द्वेष करतात त्यांना पायाखाली तुडवून, त्यांची शक्ती मोडो.
उद्यंस्त्वं देव सूर्य सपत्नान् अव मे जहि । अवैनान् अश्मना जहि ते यन्त्वधमं तमः
देवा सूर्य, तू उगव आणि माझ्या शत्रूंना माझ्यासाठी नष्ट कर. त्यांना दगडाने ठेचून टाक; ते सगळ्यात खोल अंधारात जाऊ देत.
वत्सो विराजो वृषभो मतीनामा रुरोह शुक्रपृष्ठोऽन्तरिक्षम् । घृतेनार्कमभ्यर्चन्ति वत्सं ब्रह्म सन्तं ब्रह्मणा वर्धयन्ति
विचारांमध्ये तेजस्वी वासरू, बैलासारखा, तेजाने झळकणाऱ्या आकाशात पोहोचला आहे. तूप घालून लोक त्या सूर्यरूप वासराची पूजा करतात; तो ब्रह्मस्वरूप असल्याने, ब्रह्माने त्याचे पोषण करतात.
दिवं च रोह पृथिवीं च रोह राष्ट्रं च रोह द्रविणं च रोह । प्रजां च रोहामृतं च रोह रोहितेन तन्वं सं स्पृषस्व
आकाशावर चढ, पृथ्वीवर चढ, राज्यावर चढ, संपत्तीवर चढ. संततीवर चढ, अमरत्वावर चढ; तुझ्या लाल अंगाने स्वतःला स्पर्श कर.
ये देवा राष्ट्रभृतोऽभितो यन्ति सूर्यम् । तैष्टे रोहितः सम्विदानो राष्ट्रं दधातु सुमनस्यमानः
जे देव राज्याचे रक्षण करतात आणि सूर्याभोवती फिरतात, त्या सर्वांसोबत रोहित एकरूप होऊन, चांगल्या मनाने हे राज्य स्थिर करो.
उत्त्वा यज्ञा ब्रह्मपूता वहन्त्यध्वगतो हरयस्त्वा वहन्ति । तिरः समुद्रमति रोचसेऽर्णवम्
तुझ्यासाठी, ब्रह्माने शुद्ध केलेली यज्ञे आणली जातात; मार्गावर घोडे तुला नेतात. तू समुद्राच्या पलीकडे, अथांग पाण्याच्या पलीकडे प्रकाशतोस.
रोहिते द्यावापृथिवी अधि श्रिते वसुजिति गोजिति संधनाजिति । सहस्रं यस्य जनिमानि सप्त च वोचेयं ते नाभिं भुवनस्याधि मज्मनि
रोहितावर आकाश आणि पृथ्वी स्थिर आहेत, संपत्तीतील विजय, गायींतील विजय, एकत्र येण्यातला विजय. त्याच्या हजार जन्मांचा आणि सात जन्मांचा उल्लेख मी करतो; जगाच्या मध्यभागी तुझ्या नाभीचे वर्णन करतो.
यशा यासि प्रदिशो दिशश्च यशाः पशूनामुत चर्षणीनाम् । यशाः पृथिव्या अदित्या उपस्थेऽहं भूयासं सवितेव चारुः
तू कीर्तीने सर्व दिशांना आणि कोपऱ्यांना जातोस, पशूंमध्ये आणि लोकांमध्येही तुझी कीर्ती आहे. पृथ्वीच्या कुशीत, अदिती, मीही तुझ्यासारखी कीर्तीमान आणि सावित्रीसारखी सुंदर होऊ दे.
अमुत्र सन्न् इह वेत्थेतः संस्तानि पश्यसि । इतः पश्यन्ति रोचनं दिवि सूर्यं विपश्चितम्
तू तिथे असला तरी, इथे सगळं जाणतोस; सर्व एकत्र येणाऱ्या जागा पाहतोस. इथून लोक आकाशात तेजस्वी, ज्ञानी सूर्याला पाहतात.
देवो देवान् मर्चयस्यन्तश्चरस्यर्णवे । समानमग्निमिन्धते तं विदुः कवयः परे
देवतांमध्ये देव म्हणून तू त्यांची पूजा करतोस, समुद्रात फिरतोस. सर्वजण तोच अग्नी पेटवतात; पलीकडचे ज्ञानी त्याला ओळखतात.
{४} अवः परेण पर एनावरेण पदा वत्सं बिब्रती गौरुदस्थात्। सा कद्रीची कं स्विदर्धं परागात्क्व स्वित्सूते नहि यूथे अस्मिन्
गायीने वासरू पोटाशी धरून, एक पाय पुढे आणि एक पाय खाली ठेवून उभी राहिली. ती पिवळी गाय काही भाग घेऊन निघून गेली; ती कुठे वासरू जन्माला घालते, ते या कळपात नाही.
एकपदी द्विपदी सा चतुष्पद्यष्टापदी नवपदी बभूवुषी । सहस्राक्षरा भुवनस्य पङ्क्तिस्तस्याः समुद्रा अधि वि क्षरन्ति
ती एक पायाची, दोन पायांची, चार पायांची, आठ पायांची, नऊ पायांची झाली. जगाची हजार अक्षरांची ओळ तिच्यापासून निघाली, तिच्यापासून समुद्र वाहू लागले.
आरोहन् द्याममृतः प्राव मे वचः । उत्त्वा यज्ञा ब्रह्मपूता वहन्त्यध्वगतो हरयस्त्वा वहन्ति
अमरत्वाने तू आकाशावर पोहोचला आहेस; माझे वचन पुढे गेले आहे. तुझ्यासाठी, ब्रह्माने शुद्ध केलेली यज्ञे आणली जातात; मार्गावर घोडे तुला नेतात.
वेद तत्ते अमर्त्य यत्त आक्रमणं दिवि । यत्ते सधस्थं परमे व्योमन्
अमर असलेला तो तुझा आकाशातील पाऊल आणि तुझं सर्वोच्च आसन जाणतो.
सूर्यो द्यां सूर्यः पृठिवीं सूर्य आपोऽति पश्यति । सूर्यो भूतस्यैकं चक्षुरा रुरोह दिवं महीम्
सूर्य आकाश पाहतो, सूर्य पृथ्वी पाहतो, सूर्य पाण्यांना पाहतो. सूर्य, सगळ्या सृष्टीचं एक डोळं, आकाशावर आणि पृथ्वीवर पोहोचला आहे.
उर्वीरासन् परिधयो वेदिर्भूमिरकल्पत । तत्रैतावग्नी आधत्त हिमं घ्रंसं च रोहितः
रुंद चौफेर बांध घातले गेले, वेदी तयार झाली. तिथे अग्नीने हिम आणि गारठा ठेवला, आणि रोहितही.
हिमं घ्रंसं चाधाय यूपान् कृत्वा पर्वतान् । वर्षाज्यावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
हिम आणि गारठा ठेवून, पर्वतासारखे यूप उभे करून, रोहिताच्या तेज जाणणाऱ्यांनी तूप आणि मधाने अग्नी प्रज्वलित केला.
स्वर्विदो रोहितस्य ब्रह्मणाग्निः समिध्यते । तस्माद्घ्रंसस्तस्माद्धिमस्तस्माद्यज्ञोऽजायत
रोहिताच्या ब्रह्माने, तेज जाणणारा अग्नी प्रज्वलित होतो. त्याच्यापासून गारठा, त्याच्यापासून हिम, त्याच्यापासून यज्ञ उत्पन्न झाला.
ब्रह्मणाग्नी वावृधानौ ब्रह्मवृद्धौ ब्रह्माहुतौ । ब्रह्मेद्धावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
ब्रह्मामुळे अग्नी आणि ब्रह्म दोघेही वाढले, ब्रह्माने त्यांना पोसले, ब्रह्मात अर्पण केले. ब्रह्माने प्रज्वलित केलेला अग्नी, सूर्याचे ज्ञान असलेल्या रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो.
सत्ये अन्यः समाहितोऽप्स्वन्यः समिध्यते । ब्रह्मेद्धावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
एक जण सत्यात स्थिर आहे, दुसरा पाण्यात प्रज्वलित होतो. ब्रह्माने प्रज्वलित केलेला अग्नी, सूर्याचे ज्ञान असलेल्या रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो.
{५} यं वातः परिशुम्भति यं वेन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः । ब्रह्मेद्धावग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः
ज्याला वारा वेढतो, ज्याला इंद्र आणि ब्रह्मणस्पती आधार देतात, तो अग्नी ब्रह्माने प्रज्वलित होतो आणि सूर्याचे ज्ञान असलेल्या रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो.
वेदिं भूमिं कल्पयित्वा दिवं कृत्वा दक्षिणाम् । घ्रंसं तदग्निं कृत्वा चकार विश्वमात्मन्वद्वर्षेणाज्येन रोहितः
रोहिताने वेदी म्हणजे पृथ्वी तयार केली आणि आकाश दक्षिण दिशा बनवली. त्या घ्रंस अग्नीला, सर्वत्र व्यापणाऱ्या आत्म्याला, वर्षाच्या तुपाने प्रकट केले.
वर्षमाज्यं घ्रंसो अग्निर्वेदिर्भूमिरकल्पत । तत्रैतान् पर्वतान् अग्निर्गीर्भिरूर्ध्वामकल्पयत्
वर्षाचे तूप म्हणजे पाऊस, घ्रंस अग्नी वेदी आणि पृथ्वी बनला. तिथे अग्नीने आपल्या स्तोत्रांनी हे पर्वत उंच स्थानी स्थापन केले.
गीर्भिरूर्ध्वान् कल्पयित्वा रोहितो भूमिमब्रवीत्। त्वयीदं सर्वं जायतां यद्भूतं यच्च भाव्यम्
स्तोत्रांनी पर्वत उंच स्थानी स्थापन केल्यावर, रोहिताने पृथ्वीला म्हटले, 'तुझ्यात सर्व जे आहे आणि जे होईल ते जन्मो.'
स यज्ञः प्रथमो भूतो भव्यो अजायत । तस्माद्ध जज्ञ इदं सर्वं यत्किं चेदं विरोचते रोहितेन ऋषिणाभृतम्
तो यज्ञ पहिला झाला, जे झाले आणि जे होईल ते जन्मले. त्यातूनच हे सर्व निर्माण झाले, जे काही येथे तेजस्वी आहे, ते ऋषी रोहिताने धारण केले.
यश्च गां पदा स्फुरति प्रत्यङ्सूर्यं च मेहति । तस्य वृश्चामि ते मूलं न छायां करवोऽपरम्
जो कोणी पायाने पृथ्वीवर पाऊल टाकतो किंवा सूर्याच्या दिशेने लघुशंका करतो, त्याचे मूळ मी छाटतो, त्याची सावली नाही, दुसरी निर्माण करीत नाही.
यो माभिछायमत्येषि मां चाग्निं चान्तरा । तस्य वृश्चामि ते मूलं न छायां करवोऽपरम्
जो माझ्या आणि माझ्या सावलीच्या मध्ये किंवा माझ्या आणि अग्नीच्या मध्ये जातो, त्याचे मूळ मी छाटतो, त्याची सावली नाही, दुसरी निर्माण करीत नाही.
यो अद्य देव सूर्य त्वां च मां चान्तरायति । दुष्वप्न्यं तस्मिं छमलं दुरितानि च मृज्महे
हे देव सूर्य, आज जो तुझ्या आणि माझ्या मध्ये येतो, त्याच्याकडून आम्ही वाईट स्वप्ने, अपवित्रता आणि दुःख दूर करतो.