द्यौश्च म इदं पृथिवी चान्तरिक्षं च मे व्यचः । अग्निः सूर्य आपो मेधां विश्वे देवाश्च सं ददुः
आकाश, पृथ्वी आणि आकाशमधील जागा यांनी मला आपली प्रशंसा दिली; अग्नी, सूर्य, पाणी, बुध्दी आणि सर्व देवांनी मिळून हे दिले.
अहमस्मि सहमान उत्तरो नाम भूम्याम् । अभीषाडस्मि विश्वाषाडाशामाशां विषासहिः
मी सहन करणारा आहे, पृथ्वीवर श्रेष्ठ नावाने ओळखला जातो; मी विजयी आहे, सर्वांवर विजय मिळवणारा, इच्छा पूर्ण करणारा, आशा मोडणारा आहे.
अदो यद्देवि प्रथमाना पुरस्ताद्देवैरुक्ता व्यसर्पो महित्वम् । आ त्वा सुभूतमविशत्तदानीमकल्पयथाः प्रदिशश्चतस्रः
हे देवी, ते मोठेपण जे देवांनी प्रथम सांगितले आणि पसरवले — जेव्हा तू शुभ जन्म घेऊन आलीस, तेव्हा तू चार दिशा स्थिर केल्या.
ये ग्रामा यदरण्यं याः सभा अधि भूम्याम् । ये संग्रामाः समितयस्तेषु चारु वदेम ते
जे गाव, ते जंगल, त्या सभा पृथ्वीवर आहेत; ते युद्ध, त्या मेळावे — त्यात आम्ही चांगले बोलू दे.
अश्व इव रजो दुधुवे वि तान् जनान् य आक्षियन् पृथिवीं यादजायत । मन्द्राग्रेत्वरी भुवनस्य गोपा वनस्पतीनां गृभिरोषधीनाम्
घोड्यासारखी धूळ उडते; ज्यांनी पृथ्वी मोजली, ते लोक जन्मले; जगाची रक्षण करणारी, आनंददायी, झाडांची पकड, औषधींचा आधार.
यद्वदामि मधुमत्तद्वदामि यदीक्षे तद्वनन्ति मा । त्विषीमान् अस्मि जूतिमान् अवान्यान् हन्मि दोधतः
मी जे बोलतो ते मधुर आहे, मी जे बोलतो ते विजयी आहे; मी जे पाहतो ते माझे ऐकते; मी तेजस्वी आहे, सामर्थ्यवान आहे, विरोध करणाऱ्यांना मी हरवतो.
शन्तिवा सुरभिः स्योना कीलालोध्नी पयस्वती । भूमिरधि ब्रवीतु मे पृथिवी पयसा सह
शांत, सुगंधी, सुखद, दूधाने भरपूर, पोषणदायी — अशी पृथ्वी माझ्यासाठी बोले, पृथ्वी माझ्यासोबत राहो, तिच्या दूधासह.
यामन्वैच्छद्धविषा विश्वकर्मान्तरर्णवे रजसि प्रविष्टाम् । भुजिष्यं पात्रं निहितं गुहा यदाविर्भोगे अभवन् मातृमद्भ्यः
जिला विश्वकर्म्याने हवनाने शोधले, जी अंतराळाच्या समुद्रात, धुळीत प्रवेशली; जी गुप्तपणे ठेवलेली आनंदाची पात्र होती, ती मातांमध्ये उघडपणे प्रकट झाली.
त्वमस्यावपनी जनानामदितिः कामदुघा पप्रथाना । यत्त ऊनं तत्त आ पूरयाति प्रजापतिः प्रथमजा ऋतस्य
तू लोकांची आधार आहेस, अदिती, इच्छा पूर्ण करणारी, सर्वत्र पसरलेली; जे काही कमी आहे, ते तू भरून काढतेस; प्रजापती, सत्याची प्रथमजन्मा.
उपस्थास्ते अनमीवा अयक्ष्मा अस्मभ्यं सन्तु पृथिवि प्रसूताः । दीर्घं न आयुः प्रतिबुध्यमाना वयं तुभ्यं बलिहृतः स्याम
तुझे कुशीत आम्हाला रोगरहित, निरोगी संतती मिळो, हे पृथ्वी; आम्ही दीर्घायुष्यासाठी जागृत होऊ, तुझे यथायोग्य पूजन करणारे होऊ.
भूमे मातर्नि धेहि मा भद्रया सुप्रतिष्ठितम् । संविदाना दिवा कवे श्रियां मा धेहि भूत्याम्
माते पृथ्वी, मला शुभतेने, दृढपणे स्थापन कर; आकाशाशी एकरूप होऊन, हे ज्ञानी, मला समृद्धीत कीर्ती दे.
नडमा रोह न ते अत्र लोक इदं सीसं भागधेयं त एहि । यो गोषु यक्ष्मः पुरुषेषु यक्ष्मस्तेन त्वं साकमधराङ्परेहि
काट्या, वाढ, वाढ; तुझे ठिकाण इथे नाही; हे शिसे तुझा भाग आहे, ते घे. जो रोग गायींमध्ये, जो रोग माणसांत आहे — त्यासह तू खोल खाली निघून जा.
अघशंसदुःशंसाभ्यां करेणानुकरेण च । यक्ष्मं च सर्वं तेनेतो मृत्युं च निरजामसि
शाप आणि वाईट शाप यांच्या दोन हातांनी, तसेच अनुकरण करणाऱ्या हाताने, आपण या सर्व आजार आणि मृत्यू दूर लोटतो.
निरितो मृत्युं निर्ऋतिं निररातिमजामसि । यो नो द्वेष्टि तमद्ध्यग्ने अक्रव्याद्यमु द्विष्मस्तमु ते प्र सुवामसि
आपण मृत्यू, विनाश आणि वैर दूर करतो; जो आपल्यावर द्वेष करतो, अग्ने, त्याने मृतांचे मांस खावे—आणि ज्याच्यावर आपण रागावलो, त्याला तुझ्याकडे सोपवतो.
यद्यग्निः क्रव्याद्यदि वा व्याघ्र इमं गोष्ठं प्रविवेशान्योकाः । तं माषाज्यं कृत्वा प्र हिणोमि दूरं स गच्छत्वप्सुषदोऽप्यग्नीन्
जर मांसभक्षक अग्नी, वाघ किंवा दुसरे कुणी या गोठ्यात आले असेल, तर मी माश आणि तुपाचा नैवेद्य देऊन त्यांना दूर पाठवतो; ते पाण्यात किंवा दुसऱ्या अग्नीकडे जावोत.
यत्त्वा क्रुद्धाः प्रचक्रुर्मन्युना पुरुषे मृते । सुकल्पमग्ने तत्त्वया पुनस्त्वोद्दीपयामसि
अग्ने, रागाने कोणी मृत माणसावर तुझ्याशी जे काही केले असेल, ते तुझ्या कृपेने आम्ही पुन्हा सुधारतो, तुला पुन्हा प्रज्वलित करतो.
पुनस्त्वादित्या रुद्रा वसवः पुनर्ब्रह्मा वसुनीतिरग्ने । पुनस्त्वा ब्रह्मणस्पतिराधाद्दीर्घायुत्वाय शतशारदाय
आदित्य, रुद्र, वसु, ब्रह्मा आणि धन देणारे, हे अग्ने, पुन्हा पुन्हा तुला दीर्घायुष्य, शंभर शरदांचे आयुष्य मिळो, अशी बृहस्पतीची कृपा होवो.
यो अग्निः क्रव्यात्प्रविवेश नो गृहमिमं पश्यन्न् इतरं जातवेदसम् । तं हरामि पितृयज्ञाय दूरं स घर्ममिन्धां परमे सधस्थे
जर मांसभक्षक अग्नी आमच्या घरात आला असेल आणि दुसरा जातवेद पाहिला असेल, तर मी त्याला पितरांच्या यज्ञासाठी दूर नेतो; तो परमत उच्च स्थानात घर्म प्रज्वलित करो.
क्रव्यादमग्निं प्र हिणोमि दूरं यमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः । इहायमितरो जातवेदा देवो देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन्
मी मांसभक्षक अग्नी दूर पाठवतो; शत्रूंचा प्रवाह यमराजाकडे जावो. येथे दुसरा जातवेद, देव, देवांसाठी हव्य वाहो.
क्रव्यादमग्निमिषितो हरामि जनान् दृंहन्तं वज्रेण मृत्युम् । नि तं शास्मि गार्हपत्येन विद्वान् पितॄणां लोकेऽपि भागो अस्तु
मी प्रेरित मांसभक्षक अग्नी, जो वज्रासारख्या मृत्यूने लोकांचा नाश करतो, त्याला दूर करतो. मी गार्हपत्य अग्नीने त्याला आदेश देतो; त्याचा वाटा पितरांच्या लोकात असो.
क्रव्यादमग्निं शशमानमुक्थ्यं प्र हिणोमि पथिभिः पितृयाणैः । मा देवयानैः पुनरा गा अत्रैवैधि पितृषु जागृहि त्वम्
मी शांत झालेला आणि स्तुती केलेला मांसभक्षक अग्नी पितरांच्या मार्गाने दूर पाठवतो; तो देवांच्या मार्गाने परत येऊ नये. तू इथेच राहा, पितरांमध्ये जागृत रहा.
{७} समिन्धते संकसुकं स्वस्तये शुद्धा भवन्तः शुचयः पावकाः । जहाति रिप्रमत्येन एति समिद्धो अग्निः सुपुना पुनाति
ते तेजस्वी, शुद्ध, उजळ अग्नी एकत्र प्रज्वलित करतात, कल्याणासाठी; शुद्ध, प्रकाशमान, पवित्र करणारे. प्रज्वलित अग्नी शत्रू मागे टाकतो, पुढे जातो आणि पुन्हा उजेडाने शुद्ध करतो.
देवो अग्निः संकसुको दिवस्पृष्ठान्यारुहत्। मुच्यमानो निरेणसोऽमोगस्मामशस्त्याः
तेजस्वी देव अग्नी आकाशाच्या उंचीवर पोहोचला; अपवित्रतेपासून मुक्त होऊन, आपणही अनिष्ट आणि संकटांपासून मुक्त होवो.
अस्मिन् वयं संकसुके अग्नौ रिप्राणि मृज्महे । अभूम यज्ञियाः शुद्धाः प्र ण आयूंषि तारिषत्
या तेजस्वी अग्नीत आपण वैर धुऊन टाकतो; आपण यज्ञास पात्र, शुद्ध झालो आहोत; तो आपल्याला दीर्घायुष्यासाठी पुढे नेवो.
संकसुको विकसुको निर्ऋथो यश्च निस्वरः । ते ते यक्ष्मं सवेदसो दूराद्दूरमनीनशन्
ते तेजस्वी, प्रकाशमान, नाश करणारे आणि मूक—हे सर्व जाणून आजार दूर, फार दूर लोटतात.
यो नो अश्वेषु वीरेषु यो नो गोष्वजाविषु । क्रव्यादं निर्णुदामसि यो अग्निर्जनयोपनः
आपल्या घोड्यांमध्ये, वीरांमध्ये, गायींमध्ये किंवा मेंढ्यांमध्ये—जर मांसभक्षक अग्नी, माणसापासून जन्मलेला, असेल तर आपण त्याला दूर करतो.
अन्येभ्यस्त्वा पुरुषेभ्यो गोभ्यो अश्वेभ्यस्त्वा । निः क्रव्यादं नुदामसि यो अग्निर्जीवितयोपनः
इतर माणसांपासून, गायींपासून, घोड्यांपासून, आपण ज्या अग्नीचा जन्म जीवनासाठी झाला आहे, त्या मांसभक्षक अग्नीला दूर करतो.
यस्मिन् देवा अमृजत यस्मिन् मनुष्या उत । तस्मिन् घृतस्तावो मृष्ट्वा त्वमग्ने दिवं रुह
ज्यामध्ये देवांनी स्वतःला शुद्ध केले, ज्यामध्ये माणसांनीही तसे केले—त्याला तुपाने अभिषेक करून, अग्ने, तू आकाशात जा.
समिद्धो अग्न आहुत स नो माभ्यपक्रमीः । अत्रैव दीदिहि द्यवि ज्योक्च सूर्यं दृशे
प्रज्वलित आणि आहूत अग्ने, तू आमच्यापासून दूर जाऊ नकोस; इथेच तेज दे, जेणेकरून आपण दिवसा सूर्य पाहू शकू.
सीसे मृड्ढ्वं नडे मृड्ढ्वमग्नौ संकसुके च यत्। अथो अव्यां रामायां शीर्षक्तिमुपबर्हणे
सिसेमध्ये, नाडेमध्ये, अग्नीमध्ये आणि तेजस्वी अग्नीमध्ये तू कृपावंत हो; तसेच न कापलेल्या फांदीत, शिरोभागात आणि आधारातही.