यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः । यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत्सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु
जिच्यावर समुद्र, नद्या आणि पाणी टिकून आहे, जिच्यावर अन्न आणि लोक निर्माण झाले, जिच्यावर हे जग चालते आणि श्वास घेते — तीच पृथ्वी आपल्याला सर्वांत उत्तम स्थान मिळवून दे.
यस्याश्चतस्रः प्रदिशः पृथिव्या यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः । या बिभर्ति बहुधा प्राणदेजत्सा नो भूमिर्गोष्वप्यन्ने दधातु
जिच्या चार दिशा पृथ्वी आहेत, जिच्यावर अन्न आणि लोक निर्माण झाले, जी अनेक प्रकारे जीवन धारण करते — तीच पृथ्वी आपल्याला गायी आणि अन्नामध्ये स्थान दे.
यस्यां पूर्वे पूर्वजना विचक्रिरे यस्यां देवा असुरान् अभ्यवर्तयन् । गवामश्वानां वयसश्च विष्ठा भगं वर्चः पृथिवी नो दधातु
जिच्यावर पूर्वीचे लोक आपली कृत्ये करत, जिच्यावर देवांनी असुरांवर विजय मिळवला, ती पृथ्वी आपल्याला गायी, घोडे आणि संततीचे धन, सामर्थ्य आणि कीर्ती देवो.
विश्वंभरा वसुधानी प्रतिष्ठा हिरण्यवक्षा जगतो निवेशनी । वैश्वानरं बिभ्रती भूमिरग्निमिन्द्रऋषभा द्रविणे नो दधातु
सर्वांचे पालन करणारी, संपत्तीने भरलेली, स्थिर पाया असलेली, सोन्यासारखी छाती असलेली, जगाचे निवासस्थान, वैश्वानर अग्नी धारण करणारी पृथ्वी, इंद्र आणि देवांमधील वृषभासह आपल्याला धन देवो.
यां रक्षन्त्यस्वप्ना विश्वदानीं देवा भूमिं पृथिवीमप्रमादम् । सा नो मधु प्रियं दुहामथो उक्षतु वर्चसा
जिला जागरण करणारे देवता राखतात, सर्वांना देणारी, कधीही न चुकणारी पृथ्वी — तीच पृथ्वी गोड आणि प्रिय दूध देऊन, आपल्याला तेजाने पोसू दे.
यार्णवेऽधि सलिलमग्र आसीत्यां मायाभिरन्वचरन् मनीषिणः । यस्या हृदयं परमे व्योमन्त्सत्येनावृतममृतं पृथिव्याः । सा नो भूमिस्त्विषिं बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे
जिच्यावर आरंभी समुद्रातील पाणी होते, जिचा शोध ज्ञानी लोकांनी आपल्या विचारांनी घेतला, जिचे हृदय उच्च आकाशात सत्य आणि अमरत्वाने वेढलेले आहे — तीच पृथ्वी आपल्याला सर्वोच्च राज्यात बळ आणि सामर्थ्य देवो.
यस्यामापः परिचराः समानीरहोरात्रे अप्रमादं क्षरन्ति । सा नो भूमिर्भूरिधारा पयो दुहामथो उक्षतु वर्चसा
जिच्यावर पाणी, सदैव वाहणारे, एकत्र येते, दिवस आणि रात्र कधीही न थांबता वाहते — ती पृथ्वी, भरपूर प्रवाहांनी युक्त, आपल्यासाठी दूध देऊ दे आणि आपल्याला तेजाने पोसू दे.
यामश्विनावमिमातां विष्णुर्यस्यां विचक्रमे । इन्द्रो यां चक्र आत्मनेऽनमित्रां शचीपतिः । सा नो भूमिर्वि सृजतां माता पुत्राय मे पयः
जिला अश्विनीकुमारांनी मोजले, जिच्यावर विष्णूने त्रिविक्रम केले, जिचे इंद्राने स्वतःसाठी अजिंक्य केले, तो सामर्थ्याचा स्वामी — ती पृथ्वी, आपली आई, आपल्या लेकरासाठी दूध ओतू दे.
{१} गिरयस्ते पर्वता हिमवन्तोऽरण्यं ते पृथिवि स्योनमस्तु । बभ्रुं कृष्णां रोहिणीं विश्वरूपां ध्रुवां भूमिं पृथिवीमिन्द्रगुप्ताम् । अजीतोऽहतो अक्षतोऽध्यष्ठां पृथिवीमहम्
हे पृथ्वी, तुझे डोंगर म्हणजे पर्वत, हिमवंत म्हणजे बर्फाच्छादित शिखरे, तुझे अरण्य म्हणजे घनदाट जंगल. ही पृथ्वी आमच्यासाठी सुखदायक असो. ही पृथ्वी कधी तांबडी, कधी काळी, कधी विविध रंगांची, सर्व रूपांची, अढळ, आणि इंद्राच्या संरक्षणाखाली असलेली आहे. ही पृथ्वी अजिंक्य, अयशस्वी, अखंड आहे—मी या पृथ्वीवर उभा राहतो.
यत्ते मध्यं पृथिवि यच्च नभ्यं यास्त ऊर्जस्तन्वः संबभूवुः । तासु नो धेह्यभि नः पवस्व माता भूमिः पुत्रो अहं पृथिव्याः पर्जन्यः पिता स उ नः पिपर्तु
हे पृथ्वी, तुझ्या मध्यभागी, तुझ्या नाभीमध्ये, आणि तुझ्या शरीरातून निर्माण झालेल्या सर्व सामर्थ्यात आम्हाला स्थान दे. आम्हावर तुझं कृपाप्रसाद बरसू दे. पृथ्वी ही आई आहे, मी पृथ्वीचा मुलगा आहे; पर्जन्य हा वडील आहेत—ते आम्हाला परिपूर्ण करू देत.
यस्यां वेदिं परिगृह्णन्ति भूम्यां यस्यां यज्ञं तन्वते विश्वकर्माणः । यस्यां मीयन्ते स्वरवः पृथिव्यामूर्ध्वाः शुक्रा आहुत्याः पुरस्तात्। सा नो भूमिर्वर्धयद्वर्धमाना
ज्या पृथ्वीवर वेदी उभारली जाते, ज्या पृथ्वीवर सर्व कर्म करणारे यज्ञ करतात, ज्या पृथ्वीवर गायक आपली स्तोत्रे मोजतात, जिथे तेजस्वी आहुती वर जातात—ती वाढणारी पृथ्वी आम्हाला वाढवो.
यो नो द्वेषत्पृथिवि यः पृतन्याद्योऽभिदासान् मनसा यो वधेन । तं नो भूमे रन्धय पूर्वकृत्वरि
हे पृथ्वी, जो कोणी आमच्यावर द्वेष करतो, जो आमच्याशी लढतो, जो मनाने किंवा हिंसेने आमच्यावर आक्रमण करतो—त्या शत्रूला तू आमच्यासाठी बांधून ठेव, जसे पूर्वी केले होतेस.
त्वज्जातास्त्वयि चरन्ति मर्त्यास्त्वं बिभर्षि द्विपदस्त्वं चतुष्पदः । तवेमे पृथिवि पञ्च मानवा येभ्यो ज्योतिरमृतं मर्त्येभ्य उद्यन्त्सूर्यो रश्मिभिरातनोति
तुझ्यापासून जन्मलेले माणसं तुझ्यावर वावरतात; तू दोन पायांचे आणि चार पायांचे सर्व प्राणी पोटात धरतेस. हे पृथ्वी, हे पाच मानवजाती तुझ्याच आहेत, ज्यांच्यासाठी अमर तेज, सूर्य, मर्त्यांमध्ये आपले किरण पसरतो.
ता नः प्रजाः सं दुह्रतां समग्रा वाचो मधु पृथिवि धेहि मह्यम्
आमची संतती एकत्र आणि पूर्ण राहो; हे पृथ्वी, माझ्या वाणीमध्ये गोडवा ठेव.
विश्वस्वं मातरमोषधीनां ध्रुवां भूमिं पृथिवीं धर्मणा धृताम् । शिवां स्योनामनु चरेम विश्वहा
तू सर्व औषधींची माता आहेस, अढळ पृथ्वी, धर्माने धरलेली. हे सर्वांचा आधार असणाऱ्या, आम्ही तुझ्यावर सुखाने आणि सुरक्षितपणे वावरू दे.
महत्सधस्थं महती बभूविथ महान् वेग एजथुर्वेपथुष्टे । महांस्त्वेन्द्रो रक्षत्यप्रमादम् । सा नो भूमे प्र रोचय हिरण्यस्येव संदृशि मा नो द्विक्षत कश्चन
तू आपल्या विशाल निवासात मोठी झाली आहेस, तू महान आहेस, तू मोठ्या वेगाने हालचाल करतेस, कधी कधी थरथरतेस; महान इंद्र तुझं रक्षण करतो. हे पृथ्वी, तू आमच्यासाठी सोन्यासारखी चमक दाखव; कोणीही आम्हाला इजा करू नये.
अग्निर्भूम्यामोषधीष्वग्निमापो बिभ्रत्यग्निरश्मसु । अग्निरन्तः पुरुषेषु गोष्वश्वेष्वग्नयः
अग्नी पृथ्वीमध्ये आहे, औषधींमध्ये आहे; पाणी अग्नीला धरते, अग्नी किरणांत आहे; अग्नी माणसांमध्ये, गायींमध्ये, घोड्यांमध्ये आहे—अग्नी सर्वत्र आहे.
अग्निर्दिव आ तपत्यग्नेर्देवस्योर्वन्तरिक्षम् । अग्निं मर्तास इन्धते हव्यवाहं घृतप्रियम्
अग्नी आकाशातून प्रज्वलित होतो; अग्नीमुळे, त्या देवामुळे, आकाशमध्यभाग मोठा आहे. माणसं अग्नी पेटवतात, जो हव्य वाहणारा आणि तुपाला प्रिय आहे.
{२} अग्निवासाः पृथिव्यसितज्ञूस्त्विषीमन्तं संशितं मा कृणोतु
अग्नीचे वस्त्र परिधान केलेली, पृथ्वीच्या काळ्या रंगाची जाण असलेली ही पृथ्वी, तिच्या तेजाने आम्हाला त्रासदायक होऊ नये.
भूम्यां देवेभ्यो ददति यज्ञं हव्यमरंकृतम् । भूम्यां मनुष्या जीवन्ति स्वधयान्नेन मर्त्याः । सा नो भूमिः प्राणमायुर्दधातु जरदष्टिं मा पृथिवी कृणोतु
पृथ्वीवर देवांसाठी यज्ञ केले जातात, शुद्ध आहुती अर्पण केली जाते; पृथ्वीवर माणसं जगतात, मर्त्य स्वतःच्या अन्नावर जगतात. ही पृथ्वी आम्हाला श्वास आणि आयुष्य देवो; ती आम्हाला वृद्ध, अशक्त करू नये.
यस्ते गन्धः पृथिवि संबभूव यं बिभ्रत्योषधयो यमापः । यं गन्धर्वा अप्सरसश्च भेजिरे तेन मा सुरभिं कृणु मा नो द्विक्षत कश्चन
हे पृथ्वी, तुझा जो सुगंध निर्माण झाला आहे, जो औषधींमध्ये, पाण्यात, गंधर्व आणि अप्सरांनी वाटून घेतला आहे—त्या सुगंधाने मला सुगंधित कर, आणि कोणीही आम्हाला इजा करू नये.
यस्ते गन्धः पुष्करमाविवेश यं संजभ्रुः सूर्याया विवाहे । अमर्त्याः पृथिवि गन्धमग्रे तेन मा सुरभिं कृणु मा नो द्विक्षत कश्चन
तुझा जो सुगंध कमळात गेला, जो सूर्येच्या विवाहावेळी गोळा केला, तो अमर सुगंध—त्या सुगंधाने मला सुगंधित कर, आणि कोणीही आम्हाला इजा करू नये.
यस्ते गन्धः पुरुषेषु स्त्रीषु पुंसु भगो रुचिः । यो अश्वेषु वीरेषु यो मृगेषूत हस्तिषु । कन्यायां वर्चो यद्भूमे तेनास्माँ अपि सं सृज मा नो द्विक्षत कश्चन
तुझा जो सुगंध पुरुषांमध्ये, स्त्रियांमध्ये, पुरुषत्वात, भाग्य आणि तेज आहे; जो घोड्यांमध्ये, वीरांमध्ये, वन्य प्राण्यांमध्ये, हत्तीमध्ये आहे; कन्येमधील तेज—त्या पृथ्वीच्या तेजाने ते आमच्यात येऊ दे, आणि कोणीही आम्हाला इजा करू नये.
शिला भूमिरश्मा पांसुः सा भूमिः संधृता धृता । तस्यै हिरण्यवक्षसे पृथिव्या अकरं नमः
शिळा म्हणजे पृथ्वी, दगड, माती—ती पृथ्वी एकत्र धरली आहे, स्थिर आहे. त्या सोन्यासारख्या वक्षस्थळी असलेल्या पृथ्वीला मी नमस्कार करतो.
यस्यां वृक्षा वानस्पत्या ध्रुवास्तिष्ठन्ति विश्वहा । पृथिवीं विश्वधायसं धृतामछावदामसि
ज्या पृथ्वीवर वृक्ष, वनस्पती, नेहमी अढळपणे उभे राहतात, ती सर्वांचा आधार असलेली, स्थिर पृथ्वी—तिच्याकडे आम्ही आदराने जातो.
उदीराणा उतासीनास्तिष्ठन्तः प्रक्रामन्तः । पद्भ्यां दक्षिणसव्याभ्यां मा व्यथिष्महि भूम्याम्
उठताना, बसताना, उभे राहताना, पुढे चालताना—आपल्या उजव्या किंवा डाव्या पायाने पृथ्वीवर आम्ही कधीही ठेचकाळू नये.
विमृग्वरीं पृथिवीमा वदामि क्षमां भूमिं ब्रह्मणा वावृधानाम् । ऊर्जं पुष्टं बिभ्रतीमन्नभागं घृतं त्वाभि नि षीदेम भूमे
मी या पृथ्वीचे वर्णन करतो — ही सर्वदूर पसरलेली, सहनशील, आणि ब्रह्माच्या सामर्थ्याने वाढलेली आहे. ही पृथ्वी पोषण आणि अन्नाचा भाग आपल्याकडे ठेवते. गायीच्या तुपासारखी समृद्ध असलेल्या या भूमीवर आम्ही सुखाने व सुरक्षितपणे वसावे, अशी माझी प्रार्थना आहे.
शुद्धा न आपस्तन्वे क्षरन्तु यो नः सेदुरप्रिये तं नि दध्मः । पवित्रेण पृथिवि मोत्पुनामि
शुद्ध पाणी माझ्या अंगावर वाहू दे. जे काही आपल्याला अप्रिय किंवा हानिकारक आहे, ते बाजूला ठेवू. शुद्धतेने, हे पृथ्वीमाते, मी तुला शुद्ध करतो.
{३} यास्ते प्राचीः प्रदिशो या उदीचीर्यास्ते भूमे अधराद्याश्च पश्चात्। स्योनास्ता मह्यं चरते भवन्तु मा नि पप्तं भुवने शिश्रियाणः
तुझे पूर्वेकडील, उत्तरेकडील, खालच्या आणि पश्चिमेकडील दिशाही, हे पृथ्वीमाते, माझ्यासाठी सुखद असू देत. आम्ही या जगावर राहतो तेव्हा कधीही खाली पडू नये.
मा नः पश्चान् मा पुरस्तान् नुदिष्ठा मोत्तरादधरादुत । स्वस्ति भूमे नो भव मा विदन् परिपन्थिनो वरीयो यावया वधम्
आम्हाला मागून किंवा पुढून, वरून किंवा खाली, दूर लोटू नकोस. हे पृथ्वीमाते, आमच्यासाठी शुभ हो. जे वाटेत अडथळा आणतात, त्यांनी आम्हाला इजा करू नये; संकट दूर कर.