शितिपदी सं पतत्वमित्राणाममूः सिचः । मुह्यन्त्वद्यामूः सेना अमित्राणां न्यर्बुदे
ती तीक्ष्णपावल असो, शत्रूंच्या अंगावर कोसळो दे, आणि त्यांच्यावर गोंधळ ओतू दे. आज शत्रूंच्या त्या सैन्यांना खोल गर्तेत गोंधळून जाऊ दे.
{२९} मूढा अमित्रा न्यर्बुदे जह्येषां वरंवरम् । अनया जहि सेनया
शत्रू गर्तेत गोंधळून जाऊ देत. त्यांचे निवडक लोक पुन्हा पुन्हा नष्ट होऊ देत. या आपल्या सैन्याने त्यांना ठार मार.
यश्च कवची यश्चाकवचोऽमित्रो यश्चाज्मनि । ज्यापाशैः कवचपाशैरज्मनाभिहतः शयाम्
शत्रू कवच घातलेला असो वा नसलेला, रथावर असो वा नसो, त्याला कवचधारकांच्या आणि रथाच्या फासांनी बांधून, पराभूत करून खाली पाड.
ये वर्मिणो येऽवर्माणो अमित्रा ये च वर्मिणः । सर्वांस्तामर्बुदे हतां छ्वानोऽदन्तु भूम्याम्
जे शत्रू कवचधारी आहेत, जे नाहीत, आणि जे अर्धवट कवच घालतात, ते सर्व खोल गर्तेत मारले जाऊन, पृथ्वीवर कुत्र्यांनी खाऊन टाकले जावोत.
ये रथिनो ये अरथा असादा ये च सादिनः । सर्वान् अदन्तु तान् हतान् गृध्राः श्येनाः पतत्रिणः
जे रथावर आहेत, जे नाहीत, जे घोड्यावर आहेत, आणि जे नाहीत, असे सर्व मारले गेलेले शत्रू गिधाडे, शिकाऱ्यांचे पक्षी आणि इतर मांसाहारी पक्ष्यांनी खाऊन टाकले जावोत.
सहस्रकुणपा शेतामामित्री सेना समरे वधानाम् । विविद्धा ककजाकृता
समरभूमीत मारले गेलेली शत्रूंची सेना, हजारो प्रेतांचा ढीग होऊन, कोल्ह्यांनी फाडून फेकलेली पडू दे.
मर्माविधं रोरुवतं सुपर्णैरदन्तु दुश्चितं मृदितं शयानम् । य इमां प्रतीचीमाहुतिममित्रो नो युयुत्सति
ज्यांचे मर्मस्थळ जखमी झाले, जे आक्रोश करत आहेत, जे मारले जाऊन पडले आहेत, त्यांना मोठ्या पक्ष्यांनी खाऊन टाकू दे. आमच्या या पश्चिम दिशेच्या यज्ञाला जो शत्रू विरोध करतो, त्याचे असेच होऊ दे.
यां देवा अनुतिष्ठन्ति यस्या नास्ति विराधनम् । तयेन्द्रो हन्तु वृत्रहा वज्रेण त्रिषन्धिना
ज्या यज्ञाचे देवता पालन करतात, ज्याला कोणी थांबवू शकत नाही, त्या यज्ञाला, वज्रधारी, वृत्राचा संहार करणारा इंद्र, आपल्या त्रिधारी वज्राने विजय मिळवू दे.
12.1 सत्यं बृहदृतमुग्रं दीक्षा तपो ब्रह्म यज्ञः पृथिवीं धारयन्ति । सा नो भूतस्य भव्यस्य पत्न्युरुं लोकं पृथिवी नः कृणोतु
सत्य, महानता, नीती, पराक्रम, दीक्षा, तप, वेदज्ञान आणि यज्ञ यांनी पृथ्वी टिकून आहे. तीच पृथ्वी, जी भूतकाळ आणि भविष्यकाळात आपली सोबती आहे, आपल्यासाठी विशाल जग निर्माण करो.
असंबाधं मध्यतो मानवानां यस्या उद्वतः प्रवतः समं बहु । नानावीर्या ओषधीर्या बिभर्ति पृथिवी नः प्रथतां राध्यतां नः
जिच्या मध्यभागी माणसांसाठी मोकळीक आहे, जिचे उतार आणि दरे सम आणि भरपूर आहेत, जी अनेक प्रकारच्या औषधी धारण करते — ती पृथ्वी आपल्यासाठी विस्तारू दे आणि आपल्याला समृद्धी लाभू दे.
यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः । यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत्सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु
जिच्यावर समुद्र, नद्या आणि पाणी टिकून आहे, जिच्यावर अन्न आणि लोक निर्माण झाले, जिच्यावर हे जग चालते आणि श्वास घेते — तीच पृथ्वी आपल्याला सर्वांत उत्तम स्थान मिळवून दे.
यस्याश्चतस्रः प्रदिशः पृथिव्या यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः । या बिभर्ति बहुधा प्राणदेजत्सा नो भूमिर्गोष्वप्यन्ने दधातु
जिच्या चार दिशा पृथ्वी आहेत, जिच्यावर अन्न आणि लोक निर्माण झाले, जी अनेक प्रकारे जीवन धारण करते — तीच पृथ्वी आपल्याला गायी आणि अन्नामध्ये स्थान दे.
यस्यां पूर्वे पूर्वजना विचक्रिरे यस्यां देवा असुरान् अभ्यवर्तयन् । गवामश्वानां वयसश्च विष्ठा भगं वर्चः पृथिवी नो दधातु
जिच्यावर पूर्वीचे लोक आपली कृत्ये करत, जिच्यावर देवांनी असुरांवर विजय मिळवला, ती पृथ्वी आपल्याला गायी, घोडे आणि संततीचे धन, सामर्थ्य आणि कीर्ती देवो.
विश्वंभरा वसुधानी प्रतिष्ठा हिरण्यवक्षा जगतो निवेशनी । वैश्वानरं बिभ्रती भूमिरग्निमिन्द्रऋषभा द्रविणे नो दधातु
सर्वांचे पालन करणारी, संपत्तीने भरलेली, स्थिर पाया असलेली, सोन्यासारखी छाती असलेली, जगाचे निवासस्थान, वैश्वानर अग्नी धारण करणारी पृथ्वी, इंद्र आणि देवांमधील वृषभासह आपल्याला धन देवो.
यां रक्षन्त्यस्वप्ना विश्वदानीं देवा भूमिं पृथिवीमप्रमादम् । सा नो मधु प्रियं दुहामथो उक्षतु वर्चसा
जिला जागरण करणारे देवता राखतात, सर्वांना देणारी, कधीही न चुकणारी पृथ्वी — तीच पृथ्वी गोड आणि प्रिय दूध देऊन, आपल्याला तेजाने पोसू दे.
यार्णवेऽधि सलिलमग्र आसीत्यां मायाभिरन्वचरन् मनीषिणः । यस्या हृदयं परमे व्योमन्त्सत्येनावृतममृतं पृथिव्याः । सा नो भूमिस्त्विषिं बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे
जिच्यावर आरंभी समुद्रातील पाणी होते, जिचा शोध ज्ञानी लोकांनी आपल्या विचारांनी घेतला, जिचे हृदय उच्च आकाशात सत्य आणि अमरत्वाने वेढलेले आहे — तीच पृथ्वी आपल्याला सर्वोच्च राज्यात बळ आणि सामर्थ्य देवो.
यस्यामापः परिचराः समानीरहोरात्रे अप्रमादं क्षरन्ति । सा नो भूमिर्भूरिधारा पयो दुहामथो उक्षतु वर्चसा
जिच्यावर पाणी, सदैव वाहणारे, एकत्र येते, दिवस आणि रात्र कधीही न थांबता वाहते — ती पृथ्वी, भरपूर प्रवाहांनी युक्त, आपल्यासाठी दूध देऊ दे आणि आपल्याला तेजाने पोसू दे.
यामश्विनावमिमातां विष्णुर्यस्यां विचक्रमे । इन्द्रो यां चक्र आत्मनेऽनमित्रां शचीपतिः । सा नो भूमिर्वि सृजतां माता पुत्राय मे पयः
जिला अश्विनीकुमारांनी मोजले, जिच्यावर विष्णूने त्रिविक्रम केले, जिचे इंद्राने स्वतःसाठी अजिंक्य केले, तो सामर्थ्याचा स्वामी — ती पृथ्वी, आपली आई, आपल्या लेकरासाठी दूध ओतू दे.
{१} गिरयस्ते पर्वता हिमवन्तोऽरण्यं ते पृथिवि स्योनमस्तु । बभ्रुं कृष्णां रोहिणीं विश्वरूपां ध्रुवां भूमिं पृथिवीमिन्द्रगुप्ताम् । अजीतोऽहतो अक्षतोऽध्यष्ठां पृथिवीमहम्
हे पृथ्वी, तुझे डोंगर म्हणजे पर्वत, हिमवंत म्हणजे बर्फाच्छादित शिखरे, तुझे अरण्य म्हणजे घनदाट जंगल. ही पृथ्वी आमच्यासाठी सुखदायक असो. ही पृथ्वी कधी तांबडी, कधी काळी, कधी विविध रंगांची, सर्व रूपांची, अढळ, आणि इंद्राच्या संरक्षणाखाली असलेली आहे. ही पृथ्वी अजिंक्य, अयशस्वी, अखंड आहे—मी या पृथ्वीवर उभा राहतो.
यत्ते मध्यं पृथिवि यच्च नभ्यं यास्त ऊर्जस्तन्वः संबभूवुः । तासु नो धेह्यभि नः पवस्व माता भूमिः पुत्रो अहं पृथिव्याः पर्जन्यः पिता स उ नः पिपर्तु
हे पृथ्वी, तुझ्या मध्यभागी, तुझ्या नाभीमध्ये, आणि तुझ्या शरीरातून निर्माण झालेल्या सर्व सामर्थ्यात आम्हाला स्थान दे. आम्हावर तुझं कृपाप्रसाद बरसू दे. पृथ्वी ही आई आहे, मी पृथ्वीचा मुलगा आहे; पर्जन्य हा वडील आहेत—ते आम्हाला परिपूर्ण करू देत.
यस्यां वेदिं परिगृह्णन्ति भूम्यां यस्यां यज्ञं तन्वते विश्वकर्माणः । यस्यां मीयन्ते स्वरवः पृथिव्यामूर्ध्वाः शुक्रा आहुत्याः पुरस्तात्। सा नो भूमिर्वर्धयद्वर्धमाना
ज्या पृथ्वीवर वेदी उभारली जाते, ज्या पृथ्वीवर सर्व कर्म करणारे यज्ञ करतात, ज्या पृथ्वीवर गायक आपली स्तोत्रे मोजतात, जिथे तेजस्वी आहुती वर जातात—ती वाढणारी पृथ्वी आम्हाला वाढवो.
यो नो द्वेषत्पृथिवि यः पृतन्याद्योऽभिदासान् मनसा यो वधेन । तं नो भूमे रन्धय पूर्वकृत्वरि
हे पृथ्वी, जो कोणी आमच्यावर द्वेष करतो, जो आमच्याशी लढतो, जो मनाने किंवा हिंसेने आमच्यावर आक्रमण करतो—त्या शत्रूला तू आमच्यासाठी बांधून ठेव, जसे पूर्वी केले होतेस.
त्वज्जातास्त्वयि चरन्ति मर्त्यास्त्वं बिभर्षि द्विपदस्त्वं चतुष्पदः । तवेमे पृथिवि पञ्च मानवा येभ्यो ज्योतिरमृतं मर्त्येभ्य उद्यन्त्सूर्यो रश्मिभिरातनोति
तुझ्यापासून जन्मलेले माणसं तुझ्यावर वावरतात; तू दोन पायांचे आणि चार पायांचे सर्व प्राणी पोटात धरतेस. हे पृथ्वी, हे पाच मानवजाती तुझ्याच आहेत, ज्यांच्यासाठी अमर तेज, सूर्य, मर्त्यांमध्ये आपले किरण पसरतो.
ता नः प्रजाः सं दुह्रतां समग्रा वाचो मधु पृथिवि धेहि मह्यम्
आमची संतती एकत्र आणि पूर्ण राहो; हे पृथ्वी, माझ्या वाणीमध्ये गोडवा ठेव.
विश्वस्वं मातरमोषधीनां ध्रुवां भूमिं पृथिवीं धर्मणा धृताम् । शिवां स्योनामनु चरेम विश्वहा
तू सर्व औषधींची माता आहेस, अढळ पृथ्वी, धर्माने धरलेली. हे सर्वांचा आधार असणाऱ्या, आम्ही तुझ्यावर सुखाने आणि सुरक्षितपणे वावरू दे.
महत्सधस्थं महती बभूविथ महान् वेग एजथुर्वेपथुष्टे । महांस्त्वेन्द्रो रक्षत्यप्रमादम् । सा नो भूमे प्र रोचय हिरण्यस्येव संदृशि मा नो द्विक्षत कश्चन
तू आपल्या विशाल निवासात मोठी झाली आहेस, तू महान आहेस, तू मोठ्या वेगाने हालचाल करतेस, कधी कधी थरथरतेस; महान इंद्र तुझं रक्षण करतो. हे पृथ्वी, तू आमच्यासाठी सोन्यासारखी चमक दाखव; कोणीही आम्हाला इजा करू नये.
अग्निर्भूम्यामोषधीष्वग्निमापो बिभ्रत्यग्निरश्मसु । अग्निरन्तः पुरुषेषु गोष्वश्वेष्वग्नयः
अग्नी पृथ्वीमध्ये आहे, औषधींमध्ये आहे; पाणी अग्नीला धरते, अग्नी किरणांत आहे; अग्नी माणसांमध्ये, गायींमध्ये, घोड्यांमध्ये आहे—अग्नी सर्वत्र आहे.
अग्निर्दिव आ तपत्यग्नेर्देवस्योर्वन्तरिक्षम् । अग्निं मर्तास इन्धते हव्यवाहं घृतप्रियम्
अग्नी आकाशातून प्रज्वलित होतो; अग्नीमुळे, त्या देवामुळे, आकाशमध्यभाग मोठा आहे. माणसं अग्नी पेटवतात, जो हव्य वाहणारा आणि तुपाला प्रिय आहे.
{२} अग्निवासाः पृथिव्यसितज्ञूस्त्विषीमन्तं संशितं मा कृणोतु
अग्नीचे वस्त्र परिधान केलेली, पृथ्वीच्या काळ्या रंगाची जाण असलेली ही पृथ्वी, तिच्या तेजाने आम्हाला त्रासदायक होऊ नये.
भूम्यां देवेभ्यो ददति यज्ञं हव्यमरंकृतम् । भूम्यां मनुष्या जीवन्ति स्वधयान्नेन मर्त्याः । सा नो भूमिः प्राणमायुर्दधातु जरदष्टिं मा पृथिवी कृणोतु
पृथ्वीवर देवांसाठी यज्ञ केले जातात, शुद्ध आहुती अर्पण केली जाते; पृथ्वीवर माणसं जगतात, मर्त्य स्वतःच्या अन्नावर जगतात. ही पृथ्वी आम्हाला श्वास आणि आयुष्य देवो; ती आम्हाला वृद्ध, अशक्त करू नये.