बृहस्पतिराङ्गिरस ऋषयो ब्रह्मसंशिताः । असुरक्षयणं वधं त्रिषन्धिं दिव्याश्रयन्
बृहस्पती, अंगिरस ऋषी, आणि वेदज्ञ ऋषी, त्रिसंधीचा असुरांचा नाश करणारा वज्र शस्त्र म्हणून घेतात.
{२८} येनासौ गुप्त आदित्य उभाविन्द्रश्च तिष्ठतः । त्रिषन्धिं देवा अभजन्तौजसे च बलाय च
ज्यामुळे तो सूर्य आणि इंद्र दोघेही सुरक्षित उभे राहतात — त्रिसंधीला देवांनी बळ आणि सामर्थ्यासाठी वाटून दिले आहे.
सर्वांल्लोकान्त्समजयन् देवा आहुत्यानया । बृहस्पतिराङ्गिरसो वज्रं यमसिञ्चतासुरक्षयणं वधम्
या आहुतीने देवांनी सर्व लोक जिंकले; बृहस्पती आणि अंगिरसांनी असुरांचा नाश करणारा त्रिसंधीचा वज्र शस्त्र म्हणून ओतला.
बृहस्पतिराङ्गिरसो वज्रं यमसिञ्चतासुरक्षयणं वधम् । तेनाहममूं सेनां नि लिम्पामि बृहस्पतेऽमित्रान् हन्म्योजसा
बृहस्पती आणि अंगिरसांनी असुरांचा नाश करणारा त्रिसंधीचा वज्र ओतला; त्या वज्राने, बृहस्पती, मी ही सेना अभिषेक करतो, आणि सामर्थ्याने शत्रूंचा नाश करतो.
सर्वे देवा अत्यायन्ति ये अश्नन्ति वषट्कृतम् । इमां जुषध्वमाहुतिमितो जयत मामुतः
सर्व देव येवोत, जे वषट् म्हणत आहुती घेतात; ही आहुती स्वीकारा, येथे आणि पुढे माझ्यासाठी विजय मिळवा.
सर्वे देवा अत्यायन्तु त्रिषन्धेराहुतिः प्रिया । संधां महतीं रक्षत ययाग्रे असुरा जिताः
सर्व देव येवोत, त्रिसंधीची प्रिय आहुती; ज्याने सुरुवातीला असुरांचा पराभव केला, ती मोठी मैत्री जपा.
वायुरमित्राणामिष्वग्राण्याञ्चतु । इन्द्र एषां बाहून् प्रति भनक्तु मा शकन् प्रतिधामिषुम् । आदित्य एषामस्त्रं वि नाशयतु चन्द्रमा युतामगतस्य पन्थाम्
वारा शत्रूंचे बाण परत वळवो; इंद्र त्यांच्या हातांना मोडो, ते आपल्यावर बाण सोडू नयेत; आदित्य त्यांच्या शस्त्रांचा नाश करो आणि चंद्र त्यांना परत न येणारा मार्ग दाखवो.
यदि प्रेयुर्देवपुरा ब्रह्म वर्माणि चक्रिरे । तनूपानं परिपाणं कृण्वाना यदुपोचिरे सर्वं तदरसं कृधि
पूर्वीचे देव प्रार्थना हेच कवच करून, आपले शरीर ढाल व रक्षण करून पुढे गेले असतील, तर त्यांनी जिथे जिथे पाऊल टाकले, ते सर्व शक्तिहीन कर.
क्रव्यादानुवर्तयन् मृत्युना च पुरोहितम् । त्रिषन्धे प्रेहि सेनया जयामित्रान् प्र पद्यस्व
मांसभक्षकांचा पाठलाग करत आणि मृत्यूला पुरोहित मानून, त्रिसंधी, सेनासह पुढे जा; शत्रूंना जिंक आणि पुढे वाटचाल कर.
त्रिषन्धे तमसा त्वममित्रान् परि वारय । पृषदाज्यप्रणुत्तानां मामीषां मोचि कश्चन
त्रिसंधी, अंधाराने शत्रूंना वेढून टाक; जे तुपाची आहुती देत नाहीत, त्यांपैकी एकही माझ्याजवळ पोहोचू नये.
शितिपदी सं पतत्वमित्राणाममूः सिचः । मुह्यन्त्वद्यामूः सेना अमित्राणां न्यर्बुदे
ती तीक्ष्णपावल असो, शत्रूंच्या अंगावर कोसळो दे, आणि त्यांच्यावर गोंधळ ओतू दे. आज शत्रूंच्या त्या सैन्यांना खोल गर्तेत गोंधळून जाऊ दे.
{२९} मूढा अमित्रा न्यर्बुदे जह्येषां वरंवरम् । अनया जहि सेनया
शत्रू गर्तेत गोंधळून जाऊ देत. त्यांचे निवडक लोक पुन्हा पुन्हा नष्ट होऊ देत. या आपल्या सैन्याने त्यांना ठार मार.
यश्च कवची यश्चाकवचोऽमित्रो यश्चाज्मनि । ज्यापाशैः कवचपाशैरज्मनाभिहतः शयाम्
शत्रू कवच घातलेला असो वा नसलेला, रथावर असो वा नसो, त्याला कवचधारकांच्या आणि रथाच्या फासांनी बांधून, पराभूत करून खाली पाड.
ये वर्मिणो येऽवर्माणो अमित्रा ये च वर्मिणः । सर्वांस्तामर्बुदे हतां छ्वानोऽदन्तु भूम्याम्
जे शत्रू कवचधारी आहेत, जे नाहीत, आणि जे अर्धवट कवच घालतात, ते सर्व खोल गर्तेत मारले जाऊन, पृथ्वीवर कुत्र्यांनी खाऊन टाकले जावोत.
ये रथिनो ये अरथा असादा ये च सादिनः । सर्वान् अदन्तु तान् हतान् गृध्राः श्येनाः पतत्रिणः
जे रथावर आहेत, जे नाहीत, जे घोड्यावर आहेत, आणि जे नाहीत, असे सर्व मारले गेलेले शत्रू गिधाडे, शिकाऱ्यांचे पक्षी आणि इतर मांसाहारी पक्ष्यांनी खाऊन टाकले जावोत.
सहस्रकुणपा शेतामामित्री सेना समरे वधानाम् । विविद्धा ककजाकृता
समरभूमीत मारले गेलेली शत्रूंची सेना, हजारो प्रेतांचा ढीग होऊन, कोल्ह्यांनी फाडून फेकलेली पडू दे.
मर्माविधं रोरुवतं सुपर्णैरदन्तु दुश्चितं मृदितं शयानम् । य इमां प्रतीचीमाहुतिममित्रो नो युयुत्सति
ज्यांचे मर्मस्थळ जखमी झाले, जे आक्रोश करत आहेत, जे मारले जाऊन पडले आहेत, त्यांना मोठ्या पक्ष्यांनी खाऊन टाकू दे. आमच्या या पश्चिम दिशेच्या यज्ञाला जो शत्रू विरोध करतो, त्याचे असेच होऊ दे.
यां देवा अनुतिष्ठन्ति यस्या नास्ति विराधनम् । तयेन्द्रो हन्तु वृत्रहा वज्रेण त्रिषन्धिना
ज्या यज्ञाचे देवता पालन करतात, ज्याला कोणी थांबवू शकत नाही, त्या यज्ञाला, वज्रधारी, वृत्राचा संहार करणारा इंद्र, आपल्या त्रिधारी वज्राने विजय मिळवू दे.
12.1 सत्यं बृहदृतमुग्रं दीक्षा तपो ब्रह्म यज्ञः पृथिवीं धारयन्ति । सा नो भूतस्य भव्यस्य पत्न्युरुं लोकं पृथिवी नः कृणोतु
सत्य, महानता, नीती, पराक्रम, दीक्षा, तप, वेदज्ञान आणि यज्ञ यांनी पृथ्वी टिकून आहे. तीच पृथ्वी, जी भूतकाळ आणि भविष्यकाळात आपली सोबती आहे, आपल्यासाठी विशाल जग निर्माण करो.
असंबाधं मध्यतो मानवानां यस्या उद्वतः प्रवतः समं बहु । नानावीर्या ओषधीर्या बिभर्ति पृथिवी नः प्रथतां राध्यतां नः
जिच्या मध्यभागी माणसांसाठी मोकळीक आहे, जिचे उतार आणि दरे सम आणि भरपूर आहेत, जी अनेक प्रकारच्या औषधी धारण करते — ती पृथ्वी आपल्यासाठी विस्तारू दे आणि आपल्याला समृद्धी लाभू दे.
यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः । यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत्सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु
जिच्यावर समुद्र, नद्या आणि पाणी टिकून आहे, जिच्यावर अन्न आणि लोक निर्माण झाले, जिच्यावर हे जग चालते आणि श्वास घेते — तीच पृथ्वी आपल्याला सर्वांत उत्तम स्थान मिळवून दे.
यस्याश्चतस्रः प्रदिशः पृथिव्या यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः । या बिभर्ति बहुधा प्राणदेजत्सा नो भूमिर्गोष्वप्यन्ने दधातु
जिच्या चार दिशा पृथ्वी आहेत, जिच्यावर अन्न आणि लोक निर्माण झाले, जी अनेक प्रकारे जीवन धारण करते — तीच पृथ्वी आपल्याला गायी आणि अन्नामध्ये स्थान दे.
यस्यां पूर्वे पूर्वजना विचक्रिरे यस्यां देवा असुरान् अभ्यवर्तयन् । गवामश्वानां वयसश्च विष्ठा भगं वर्चः पृथिवी नो दधातु
जिच्यावर पूर्वीचे लोक आपली कृत्ये करत, जिच्यावर देवांनी असुरांवर विजय मिळवला, ती पृथ्वी आपल्याला गायी, घोडे आणि संततीचे धन, सामर्थ्य आणि कीर्ती देवो.
विश्वंभरा वसुधानी प्रतिष्ठा हिरण्यवक्षा जगतो निवेशनी । वैश्वानरं बिभ्रती भूमिरग्निमिन्द्रऋषभा द्रविणे नो दधातु
सर्वांचे पालन करणारी, संपत्तीने भरलेली, स्थिर पाया असलेली, सोन्यासारखी छाती असलेली, जगाचे निवासस्थान, वैश्वानर अग्नी धारण करणारी पृथ्वी, इंद्र आणि देवांमधील वृषभासह आपल्याला धन देवो.
यां रक्षन्त्यस्वप्ना विश्वदानीं देवा भूमिं पृथिवीमप्रमादम् । सा नो मधु प्रियं दुहामथो उक्षतु वर्चसा
जिला जागरण करणारे देवता राखतात, सर्वांना देणारी, कधीही न चुकणारी पृथ्वी — तीच पृथ्वी गोड आणि प्रिय दूध देऊन, आपल्याला तेजाने पोसू दे.
यार्णवेऽधि सलिलमग्र आसीत्यां मायाभिरन्वचरन् मनीषिणः । यस्या हृदयं परमे व्योमन्त्सत्येनावृतममृतं पृथिव्याः । सा नो भूमिस्त्विषिं बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे
जिच्यावर आरंभी समुद्रातील पाणी होते, जिचा शोध ज्ञानी लोकांनी आपल्या विचारांनी घेतला, जिचे हृदय उच्च आकाशात सत्य आणि अमरत्वाने वेढलेले आहे — तीच पृथ्वी आपल्याला सर्वोच्च राज्यात बळ आणि सामर्थ्य देवो.
यस्यामापः परिचराः समानीरहोरात्रे अप्रमादं क्षरन्ति । सा नो भूमिर्भूरिधारा पयो दुहामथो उक्षतु वर्चसा
जिच्यावर पाणी, सदैव वाहणारे, एकत्र येते, दिवस आणि रात्र कधीही न थांबता वाहते — ती पृथ्वी, भरपूर प्रवाहांनी युक्त, आपल्यासाठी दूध देऊ दे आणि आपल्याला तेजाने पोसू दे.
यामश्विनावमिमातां विष्णुर्यस्यां विचक्रमे । इन्द्रो यां चक्र आत्मनेऽनमित्रां शचीपतिः । सा नो भूमिर्वि सृजतां माता पुत्राय मे पयः
जिला अश्विनीकुमारांनी मोजले, जिच्यावर विष्णूने त्रिविक्रम केले, जिचे इंद्राने स्वतःसाठी अजिंक्य केले, तो सामर्थ्याचा स्वामी — ती पृथ्वी, आपली आई, आपल्या लेकरासाठी दूध ओतू दे.
{१} गिरयस्ते पर्वता हिमवन्तोऽरण्यं ते पृथिवि स्योनमस्तु । बभ्रुं कृष्णां रोहिणीं विश्वरूपां ध्रुवां भूमिं पृथिवीमिन्द्रगुप्ताम् । अजीतोऽहतो अक्षतोऽध्यष्ठां पृथिवीमहम्
हे पृथ्वी, तुझे डोंगर म्हणजे पर्वत, हिमवंत म्हणजे बर्फाच्छादित शिखरे, तुझे अरण्य म्हणजे घनदाट जंगल. ही पृथ्वी आमच्यासाठी सुखदायक असो. ही पृथ्वी कधी तांबडी, कधी काळी, कधी विविध रंगांची, सर्व रूपांची, अढळ, आणि इंद्राच्या संरक्षणाखाली असलेली आहे. ही पृथ्वी अजिंक्य, अयशस्वी, अखंड आहे—मी या पृथ्वीवर उभा राहतो.
यत्ते मध्यं पृथिवि यच्च नभ्यं यास्त ऊर्जस्तन्वः संबभूवुः । तासु नो धेह्यभि नः पवस्व माता भूमिः पुत्रो अहं पृथिव्याः पर्जन्यः पिता स उ नः पिपर्तु
हे पृथ्वी, तुझ्या मध्यभागी, तुझ्या नाभीमध्ये, आणि तुझ्या शरीरातून निर्माण झालेल्या सर्व सामर्थ्यात आम्हाला स्थान दे. आम्हावर तुझं कृपाप्रसाद बरसू दे. पृथ्वी ही आई आहे, मी पृथ्वीचा मुलगा आहे; पर्जन्य हा वडील आहेत—ते आम्हाला परिपूर्ण करू देत.