नमस्ते अस्त्वायते नमो अस्तु परायते । नमस्ते रुद्र तिष्ठत आसीनायोत ते नमः
जो पुढे जातो त्याला नमस्कार, जो मागे हटतो त्याला नमस्कार. रुद्र, उभा असलेल्याला आणि बसलेल्याला आम्ही नमस्कार करतो.
नमः सायं नमः प्रातर्नमो रात्र्या नमो दिवा । भवाय च शर्वाय चोभाभ्यामकरं नमः
संध्याकाळी नमस्कार, सकाळी नमस्कार, रात्री नमस्कार, दिवसा नमस्कार; भव आणि शर्व, या दोघांना आम्ही वंदन करतो.
सहस्राक्षमतिपश्यं पुरस्ताद्रुद्रमस्यन्तं बहुधा विपश्चितम् । मोपाराम जिह्वयेयमानम्
हजार डोळ्यांचा, सर्वत्र पाहणारा रुद्र समोर उभा आहे, तो अनेक प्रकारे ज्ञानी आहे. माझ्या जिभेने त्याला दुखावू नये.
श्यावाश्वं कृष्णमसितं मृणन्तं भीमं रथं केशिनः पादयन्तम् । पूर्वे प्रतीमो नमो अस्त्वस्मै
काळा घोडा, कृष्ण, हट्टी, भयंकर रथ, केसाळ, पायाने तुडवणारा; प्राचीन आणि पश्चिम दिशेला आम्ही वंदन करतो.
मा नोऽभि स्रा मत्यं देवहेतिं मा नः क्रुधः पशुपते नमस्ते । अन्यत्रास्मद्दिव्यां शाखां वि धूनु
देवाचं शस्त्र आमच्यावर पडू नये, तुझा राग, पशुपती, आमच्यावर येऊ नये. तुझं दैवी फांदी दुसरीकडे वळव.
मा नो हिंसीरधि नो ब्रूहि परि णो वृङ्धि मा क्रुधः । मा त्वया समरामहि
तो आम्हाला इजा करू नये, आमच्याशी गोड बोल, आम्हाला वेढून घे, रागावू नकोस. आम्ही तुझ्याशी वाद घालू नये.
{६} मा नो गोषु पुरुषेषु मा गृधो नो अजाविषु । अन्यत्रोग्र वि वर्तय पियारूणां प्रजां जहि
गायींमध्ये किंवा माणसांमध्ये आमच्यावर लोभ करू नकोस, शेळी-मेंढ्यांमध्येही आमच्यावर इच्छा धरू नकोस. हे उग्र, तुझं लक्ष दुसरीकडे वळव आणि तुझ्या आवडत्या लोकांची संतती नष्ट कर.
यस्य तक्मा कासिका हेतिरेकमश्वस्येव वृषणः क्रन्द एति । अभिपूर्वं निर्णयते नमो अस्त्वस्मै
ज्याला ताप, खोकला आणि शस्त्र, जणू काही अश्वाच्या हंबरासारखे, ओरडतात — तो ते आपल्या पुढून दूर करतो; त्याला नमस्कार असो.
योऽन्तरिक्षे तिष्ठति विष्टभितोऽयज्वनः प्रमृणन् देवपीयून् । तस्मै नमो दशभिः शक्वरीभिः
जो आकाशात ठामपणे उभा आहे, यज्ञ न करणाऱ्यांची देवांसाठी ठेवलेली पेयं नष्ट करतो, त्याला दहा स्तोत्रांनी नमस्कार असो.
तुभ्यमारण्याः पशवो मृगा वने हिता हंसाः सुपर्णाः शकुना वयांसि । तव यक्षं पशुपते अप्स्वन्तस्तुभ्यं क्षरन्ति दिव्या आपो वृधे
तुला वनातील सर्व पशू, रानात राहणारे मृग, हंस, गरुड, पक्षी आणि उडणारी सर्व जीवं यांची मालकी आहे. हे पशुपती, तुझं अद्भुत सामर्थ्य, दिव्य जलं पाण्यात तुझ्या वाढीसाठी ओततात.
शिंशुमारा अजगराः पुरीकया जषा मत्स्या रजसा येभ्यो अस्यसि । न ते दूरं न परिष्ठास्ति ते भव सद्यः सर्वां परि पश्यसि भूमिं पूर्वस्माद्धंस्युत्तरस्मिन्त्समुद्रे
शिंशुमार, अजगर, कवच असलेले मासे, पाण्यात राहणारे मासे आणि धुळीने ज्यांना तू घायाळ करतोस — तुझ्यासाठी काहीच दूर नाही, कुठेही तू पोहोचू शकतोस; तू साऱ्या पृथ्वीला एकाच वेळी पाहतोस, पूर्वेकडील समुद्रापासून पश्चिमेकडील समुद्रापर्यंत.
मा नो रुद्र तक्मना मा विषेण मा नः सं स्रा दिव्येनाग्निना । अन्यत्रास्मद्विद्युतं पातयैताम्
हे रुद्र, ताप, विष किंवा दिव्य अग्नीने आम्हाला त्रास देऊ नकोस. तुझी वीज आमच्यापासून दूर, दुसरीकडे टाक.
भवो दिवो भव ईशे पृथिव्या भव आ पप्र उर्वन्तरिक्षम् । तस्यै नमो यतमस्यां दिशीतः
तू स्वर्गात भव आहेस, पृथ्वीवर अधिपती आहेस, आणि विस्तीर्ण आकाश व्यापले आहेस. जिथे तुझं सामर्थ्य पोहोचतं, तिथे नमस्कार असो.
भव राजन् यजमानाय मृड पशूनां हि पशुपतिर्बभूथ । यः श्रद्दधाति सन्ति देवा इति चतुष्पदे द्विपदेऽस्य मृड
हे भव राजांनो, यज्ञ करणाऱ्यांवर कृपा कर, कारण तू पशूंचा स्वामी झाला आहेस. जो देव आहेत असं श्रद्धेने मानतो, त्याच्या चारपायांच्या आणि दोनपायांच्या जीवांवर कृपा कर.
मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा नो वहन्तमुत मा नो वक्ष्यतः । मा नो हिंसीः पितरं मातरं च स्वां तन्वं रुद्र मा रीरिषो नः
आमच्या मोठ्या माणसाला किंवा लहान मुलाला, गरोदर असलेल्या किंवा होणाऱ्या स्त्रीला त्रास देऊ नकोस. आमच्या वडिलांना, आईला किंवा स्वतःच्या शरीरालाही दुखावू नकोस, हे रुद्र, आम्हाला काहीही वाईट करू नकोस.
रुद्रस्यैलबकारेभ्योऽसंसूक्तगिलेभ्यः । इदं महास्येभ्यः श्वभ्यो अकरं नमः
रुद्राच्या डरकाळ्या फोडणाऱ्या रूपांना, उच्चारले न गेलेल्या स्तोत्रांना गिळणाऱ्यांना, मोठ्या तोंडाच्या आणि कुत्र्यांना मी नमस्कार करतो.
नमस्ते घोषिणीभ्यो नमस्ते केशिनीभ्यः । नमो नमस्कृताभ्यो नमः संभुञ्जतीभ्यः । नमस्ते देव सेनाभ्यः स्वस्ति नो अभयं च नः
गोंगाट करणाऱ्यांना नमस्कार, लांब केस असणाऱ्यांना नमस्कार, वंदन केलेल्यांना नमस्कार, एकत्र जेवणाऱ्यांना नमस्कार. देवांच्या सैन्यांना नमस्कार; आमच्यासाठी कल्याण आणि सुरक्षितता असो.
तस्यौदनस्य बृहस्पतिः शिरो ब्रह्म मुखम्
त्या यज्ञातील पेजेचं डोकं बृहस्पती आहे, तोंड ब्रह्मा आहे.
द्यावापृथिवी श्रोत्रे सूर्याचन्द्रमसावक्षिणी सप्तऋषयः प्राणापानाः
आकाश आणि पृथ्वी त्याची कानं आहेत, सूर्य आणि चंद्र त्याची डोळे आहेत, सप्तर्षी त्याचा श्वास आणि उसासा आहेत.
चक्षुर्मुसलं काम उलूखलम्
त्याचं डोळं म्हणजे मुसळ, इच्छा म्हणजे उखळ.
दितिः शूर्पमदितिः शूर्पग्राही वातोऽपाविनक्
दिती म्हणजे सुप, अदिती म्हणजे सुप धरून ठेवणारी, वारा म्हणजे फुंकर घालणारा.
अश्वाः कणा गावस्तण्डुला मशकास्तुषाः
घोडे म्हणजे कण, गायी म्हणजे तांदूळ, डास म्हणजे तुसं.
कब्रु फलीकरणाः शरोऽभ्रम्
कब्रू म्हणजे शेंगा करणारे, बाण म्हणजे मेघ.
श्याममयोऽस्य मांसानि लोहितमस्य लोहितम्
त्याचं मांस काळ्या धातूचं आहे, रक्त लाल आहे.
त्रपु भस्म हरितं वर्णः पुष्करमस्य गन्धः
टिन, राख, हिरवा रंग, कमळाचा सुगंध.
खलः पात्रं स्फ्यावंसावीषे अनूक्ये
ओसरी, भांडे, मुसळ आणि उखळ, बैल बांधायची जागा.
आन्त्राणि जत्रवो गुदा वरत्राः
आतडी, जबड्यांची हाडं, गुदद्वार, स्नायू.
इयमेव पृथिवी कुम्भी भवति राध्यमानस्यौदनस्य द्यौरपिधानम्
हीच पृथ्वी भात शिजवण्यासाठी कुंडी होते; आकाश त्याचं झाकण असतं.
सीताः पर्शवः सिकता ऊबध्यम्
नांगराच्या ओळी, कडेला बाजू, वाळू, दोन कडांची सीमा.
ऋतं हस्तावनेजनं कुल्योपसेचनम्
सत्य म्हणजे हात धुणं, कालवा म्हणजे पाणी शिंपडणं.