अघायतामपि नह्या मुखानि सपत्नेषु वज्रमर्पयैतम् । इन्द्रेण दत्ता प्रथमा शतौदना भ्रातृव्यघ्नी यजमानस्य गातुः
आपल्या तोंडातून वाईट शब्द बाहेर पडू नयेत; आपला वज्र शत्रूंवरच वळू दे. इंद्राने दिलेली, शंभरांना पोसणारी, शत्रूंचा नाश करणारी ही पहिलीच यज्ञाची वाट आहे.
वेदिष्टे चर्म भवतु बर्हिर्लोमानि यानि ते । एषा त्वा रशनाग्रभीद्ग्रावा त्वैषोऽधि नृत्यतु
तुझे कातडे वेदी होवो, तुझे केस कुशांसारखे असोत. ही दोरी मी तुला बांधतो; हा दगड तुझ्यावर नाचू दे.
बालास्ते प्रोक्षणीः सन्तु जिह्वा सं मार्ष्टु अघ्न्ये । शुद्धा त्वं यज्ञिया भूत्वा दिवं प्रेहि शतौदने
तुझे वासरू पवित्र पाणी शिंपडणारे होवोत; तुझी जीभ स्वच्छता करील, हे अहिंसनीये. तू शुद्ध आणि यज्ञासाठी योग्य होऊन, शंभरांना पोसणारी, स्वर्गात जा.
यः शतौदनां पचति कामप्रेण स कल्पते । प्रीता ह्यस्य ऋत्विजः सर्वे यन्ति यथायथम्
जो शंभरांना पोसणारी गाय इच्छेने शिजवतो, तोच यज्ञासाठी योग्य ठरतो; त्याच्यासाठी सर्व ऋत्विज आनंदी होतात आणि आपापल्या कामात लागतात.
स स्वर्गमा रोहति यत्रादस्त्रिदिवं दिवः । अपूपनाभिं कृत्वा यो ददाति शतौदनाम्
जो शंभरांना पोसणारी गाय यथाविधी अर्पण करतो, तो स्वर्गात, देवांच्या निर्मळ लोकात पोहोचतो.
स तांल्लोकान्त्समाप्नोति ये दिव्या ये च पार्थिवाः । हिरण्यज्योतिषं कृत्वा यो ददाति शतौदनाम्
जो सुवर्णप्रकाशाने युक्त अशी शंभरांना पोसणारी गाय अर्पण करतो, तो स्वर्गातील आणि पृथ्वीवरील सर्व लोकांना प्राप्त करतो.
ये ते देवि शमितारः पक्तारो ये च ते जनाः । ते त्वा सर्वे गोप्स्यन्ति मैभ्यो भैषीः शतौदने
हे देवी, तुझे कसाई, तुझे स्वयंपाकी आणि तुझे लोक — हे सर्व तुला राखतील; आम्हाला तू घाबरू नको, हे शंभरांना पोसणारी.
वसवस्त्वा दक्षिणत उत्तरान् मरुतस्त्वा । आदित्याः पश्चाद्गोप्स्यन्ति साग्निष्टोममति द्रव
वसू तुला दक्षिणेला, मरुत्स उत्तरेला, आणि आदित्य मागून राखतील. अग्निष्टोमासह पुढे जाऊन यश मिळव.
देवाः पितरो मनुष्या गन्धर्वाप्सरसश्च ये । ते त्वा सर्वे गोप्स्यन्ति सातिरात्रमति द्रव
देव, पितर, माणसे, गंधर्व आणि अप्सरा — हे सर्व तुला राखतील. सातिरात्रासह पुढे जाऊन यश मिळव.
अन्तरिक्षं दिवं भूमिमादित्यान् मरुतो दिशः । लोकान्त्स सर्वान् आप्नोति यो ददाति शतौदनाम्
जो शंभरांना पोसणारी गाय अर्पण करतो, तो आकाश, स्वर्ग, पृथ्वी, आदित्य, मरुत्स आणि सर्व दिशा — हे सर्व लोक प्राप्त करतो.
{३०} घृतं प्रोक्षन्ती सुभगा देवी देवान् गमिष्यति । पक्तारमघ्न्ये मा हिंसीर्दिवं प्रेहि शतौदने
तुपाने शिंपडत, ही शुभेच्छा असलेली देवी देवांकडे जाईल. हे अहिंसनीये, स्वयंपाक्याला इजा करू नकोस; शंभरांना पोसणारी, स्वर्गात जा.
ये देवा दिविषदो अन्तरिक्षसदश्च ये ये चेमे भूम्यामधि । तेभ्यस्त्वं धुक्ष्व सर्वदा क्षीरं सर्पिरथो मधु
स्वर्गात, आकाशात आणि पृथ्वीवर जे जे देव आहेत, त्यांना तू नेहमी दूध, तूप आणि मध दे.
यत्ते शिरो यत्ते मुखं यौ कर्णौ ये च ते हनू । आमिक्षां दुह्रतां दात्रे क्षीरं सर्पिरथो मधु
तुझे डोके, तोंड, कान, जबडा — हे सर्व मिळून, अर्पण करणाऱ्याला दूध, तूप आणि मध मिळू दे.
यौ त ओष्ठौ ये नासिके ये शृङ्गे ये च तेऽक्षिणी । आमिक्षां दुह्रतां दात्रे क्षीरं सर्पिरथो मधु
तुझे ओठ, नाक, शिंगे आणि डोळे — हे सर्व मिळून, अर्पण करणाऱ्याला दूध, तूप आणि मध मिळू दे.
यत्ते क्लोमा यद्धृदयं पुरीतत्सहकण्ठिका । आमिक्षां दुह्रतां दात्रे क्षीरं सर्पिरथो मधु
तिली, हृदय, फुफ्फुसे आणि घसा — हे सर्व मिळून, अर्पण करणाऱ्याला दूध, तूप आणि मध मिळू दे.
नमस्ते जायमानायै जाताया उत ते नमः । बालेभ्यः शफेभ्यो रूपायाघ्न्ये ते नमः
जन्म घेणाऱ्या तुला नमस्कार, जन्मलेल्या तुला नमस्कार. तुझे वासरू, तुझे खुर, आणि तुझ्या रूपाला — हे अहिंसनीये, नमस्कार.
यो विद्यात्सप्त प्रवतः सप्त विद्यात्परावतः । शिरो यज्ञस्य यो विद्यात्स वशां प्रति गृह्णीयात्
जो सात प्रवाहांचे मार्ग जाणतो, जो सात बाहेर जाणारे मार्ग ओळखतो, आणि जो यज्ञाचे मुख्य स्थान जाणतो, तोच गायीला हात लावू शकतो.
वेदाहं सप्त प्रवतः सप्त वेद परावतः । शिरो यज्ञस्याहं वेद सोमं चास्यां विचक्षणम्
माझ्या माहितीत सात प्रवाहांचे मार्ग आहेत, सात बाहेर जाणारे मार्ग मला माहीत आहेत, यज्ञाचे मुख्य स्थान मी जाणतो, आणि तिच्यात ठेवलेला सोम मी स्पष्टपणे पाहतो.
यया द्यौर्यया पृथिवी ययापो गुपिता इमाः । वशां सहस्रधारां ब्रह्मणाच्छावदामसि
जिच्या द्वारे आकाश, पृथ्वी आणि या पाण्यांचे रक्षण होते, त्या हजार प्रवाहांची गायीला आम्ही ब्रह्माचा आशीर्वाद मागतो.
शतं कंसाः शतं दोग्धारः शतं गोप्तारो अधि पृष्ठे अस्याः । ये देवास्तस्यां प्राणन्ति ते वशां विदुरेकधा
शंभर भांडी, शंभर दुध काढणारे, शंभर राखणारे तिच्या पाठीवर आहेत; ज्या देवता तिच्यात श्वास घेतात, त्या गायीला एक म्हणून ओळखतात.
यज्ञपदीराक्षीरा स्वधाप्राणा महीलुका । वशा पर्जन्यपत्नी देवाँ अप्येति ब्रह्मणा
ती यज्ञाचा मार्ग आहे, तिच्या डोळ्यांत दूध आहे, स्वधा तिचा श्वास आहे, ती मोठ्या लोकांत राहते; पर्जन्याची पत्नी असलेली गाय देवांकडे ब्रह्मासह येते.
अनु त्वाग्निः प्राविशदनु सोमो वशे त्वा । ऊधस्ते भद्रे पर्जन्यो विद्युतस्ते स्तना वशे
अग्नी तुझ्यात प्रवेशला आहे, सोम तुझ्यात आहे, हे गायी; पर्जन्याने तुला उत्तम थन दिला आहे, आणि वीज हे तुझे स्तन आहेत.
अपस्त्वं धुक्षे प्रथमा उर्वरा अपरा वशे । तृतीयं राष्ट्रं धुक्षेऽन्नं क्षीरं वशे त्वम्
तू प्रथम पाणी काढलेस, नंतर सुपीक भूमी, तिसऱ्यांदा लोकांना—अन्न आणि दूध तुझ्यात आहे, हे गायी.
यदादित्यैर्हूयमानोपातिष्ठ ऋतवरि । इन्द्रः सहस्रं पात्रान्त्सोमं त्वापाययद्वशे
जेव्हा आदित्यांनी बोलावले असता, ऋतूंच्या जवळ तू उभी होतीस, तेव्हा इंद्राने तुला हजार भांड्यांतील सोम पाजला, हे गायी.
यदनूचीन्द्रमैरात्त्वा ऋषभोऽह्वयत्। तस्मात्ते वृत्रहा पयः क्षीरं क्रुद्धोऽहरद्वशे
जेव्हा अनुची आणि इंद्रमा यांनी त्या वृषभाला बोलावले आणि त्याने तुला हाक मारली, तेव्हा वृत्राचा वध करणारा रागावून तुझे दूध घेऊन गेला, हे गायी.
{३३} यत्ते क्रुद्धो धनपतिरा क्षीरमहरद्वशे । इदं तदद्य नाकस्त्रिषु पात्रेषु रक्षति
जेव्हा धनाचा स्वामी रागावून तुझे दूध घेऊन गेला, हे गायी, ते आज आकाशातील तीन भांड्यांत जपले आहे.
त्रिषु पात्रेषु तं सोममा देव्यहरद्वशा । अथर्वा यत्र दीक्षितो बर्हिष्यास्त हिरण्यये
ती देवी गाय त्या सोमाला तीन भांड्यांत घेऊन गेली; जिथे दीक्षित अथर्वन् सोन्याच्या कुशांवर बसला होता.
सं हि सोमेनागत समु सर्वेण पद्वता । वशा समुद्रमध्यष्ठद्गन्धर्वैः कलिभिः सह
ती खरोखर सोमासह, सर्व मार्गांसह आली; गाय समुद्राच्या मध्यभागी गंधर्व आणि कलींसह उभी राहिली.
सं हि वातेनागत समु सर्वैः पतत्रिभिः । वशा समुद्रे प्रानृत्यदृचः सामानि बिभ्रती
ती खरोखर वाऱ्यासह, सर्व पक्ष्यांसह आली; गाय समुद्रात ऋच आणि साम घेऊन नाचली.
सं हि सूर्येणागत समु सर्वेण चक्षुषा । वशा समुद्रमत्यख्यद्भद्रा ज्योतींषि बिभ्रती
ती खरोखर सूर्याबरोबर, सर्व दृष्टींसह आली; गाय शुभ्र प्रकाश घेऊन समुद्र ओलांडून गेली.