यथा देवेष्वमृतं यथैषु सत्यमाहितम् । एवा मे वरणो मणिः कीर्तिं भूतिं नि यच्छतु । तेजसा मा समुक्षतु यशसा समनक्तु मा
जसा देवांमध्ये अमृत आहे, जसा त्यांच्यात सत्य ठाम आहे, तसाच हा रक्षणाचा मणी मला कीर्ती आणि समृद्धी देवो; त्याच्या तेजाने मला उजळवो, आणि त्याच्या यशाने मला एकरूप करोत.
इन्द्रस्य प्रथमो रथो देवानामपरो रथो वरुणस्य तृतीय इत्। अहीनामपमा रथ स्थानुमारदथार्षत्
पहिला रथ इंद्राचा आहे, दुसरा देवांचा, तिसरा वरुणाचा; सर्वात खालचा रथ सर्पांचा, आणि स्थिर रथ अरदथाचा आहे.
दर्भः शोचिस्तरूणकमश्वस्य वारः परुषस्य वारः । रथस्य बन्धुरम्
दर्भा म्हणजे जणू ज्वाला, झाड हे झाकण, घोड्याच्या केसांचे आवरण, आणि खरड हे झाकण; रथाचे बांधणारे हेच आहेत.
अव श्वेत पदा जहि पूर्वेण चापरेण च । उदप्लुतमिव दार्वहीनामरसं विषं वारुग्रम्
पांढऱ्या पायाच्या दोन्ही, मागच्या आणि पुढच्या, मार; जसा एखादा उडी मारतो, तसा सर्पांचा भयंकर विष, लाकडासारखा, नष्ट होवो.
अरंघुषो निमज्योन्मज पुनरब्रवीत्। उदप्लुतमिव दार्वहीनामरसं विषं वारुग्रम्
जो आवाज न करता बुडतो आणि वर येतो, त्याने पुन्हा सांगितले; जसा एखादा उडी मारतो, तसा सर्पांचा भयंकर विष, लाकडासारखा, नष्ट होवो.
पैद्वो हन्ति कसर्णीलं पैद्वः श्वित्रमुतासितम् । पैद्वो रथर्व्याः शिरः सं बिभेद पृदाक्वाः
पैद्वा काळ्या सर्पाला मारतो, पैद्वा पांढऱ्या आणि करड्या सर्पालाही मारतो; पैद्वा रथाच्या जुव्याचं डोकं फोडतो, विषारींचा नाश करणारा आहे.
पैद्व प्रेहि प्रथमोऽनु त्वा वयमेमसि । अहीन् व्यस्यतात्पथो येन स्मा वयमेमसि
पैद्वा, तू पुढे जा, तूच पहिला आहेस; आम्ही तुझ्या मागे येतो. ज्या वाटेने आम्ही जातो, त्या वाटेवरचे सर्प तू दूर कर.
इदं पैद्वो अजायतेदमस्य परायणम् । इमान्यर्वतः पदाहिघ्न्यो वाजिनीवतः
हा पैद्वा जन्मला आहे; हे त्याचं क्षेत्र आहे. हे घोड्याचे पाऊलखुणा आहेत, सर्पांचा नाश करणारा, बलशाली आहे.
संयतं न वि ष्परद्व्यात्तं न सं यमत्। अस्मिन् क्षेत्रे द्वावही स्त्री च पुमांश्च तावुभावरसा
जे बांधले आहे ते तुटत नाही, जे सुटले आहे ते एकत्र येत नाही; या शेतात दोन सर्प आहेत, एक स्त्री आणि एक पुरुष, दोघेही विषारी.
अरसास इहाहयो ये अन्ति ये च दूरके । घनेन हन्मि वृश्चिकमहिं दण्डेनागतम्
इथे विषारी सर्प आहेत, जवळचे आणि दूरचे; मी गजाने विंचू, सर्प आणि काठीने येणाऱ्याला मारतो.
अघाश्वस्येदं भेषजमुभयो स्वजस्य च । इन्द्रो मेऽहिमघायन्तमहिं पैद्वो अरन्धयत्
हे वाईट सर्पासाठी औषध आहे, आणि दोघांसाठी, आपल्यासाठी आणि परक्यासाठी; इंद्राने माझ्यासाठी सर्पाला शक्तिहीन केले, पैद्वाने त्याला निरुपद्रवी केले.
{१०} पैद्वस्य मन्महे वयं स्थिरस्य स्थिरधाम्नः । इमे पश्चा पृदाकवः प्रदीध्यत आसते
आम्ही पैद्वाचा सन्मान करतो, जो स्थिर आणि दृढ आहे; हे मागे बसलेले, चमकणारे विषारी नाश करणारे आहेत.
नष्टासवो नष्टविषा हता इन्द्रेण वज्रिणा । जघानेन्द्रो जघ्निमा वयम्
त्यांचा प्राण आणि विष नष्ट झाले, वज्रधारी इंद्राने त्यांना मारले; इंद्राने मारले, आणि आम्हीही.
हतास्तिरश्चिराजयो निपिष्टासः पृदाकवः । दर्विं करिक्रतं श्वित्रं दर्भेष्वसितं जहि
विषारी, दीर्घायुषी मारले गेले, नाश करणारे चिरडले गेले; करंडीने काळ्या सर्पाला, दर्भ्याने पांढऱ्या सर्पाला मार.
कैरातिका कुमारिका सका खनति भेषजम् । हिरण्ययीभिरभ्रिभिर्गिरीनामुप सानुषु
किरात मुलगी, आपल्या मैत्रिणींसह, सोन्याच्या फावड्यांनी पर्वताच्या उतारावर औषध खणते.
आयमगन् युवा भिषक्पृश्निहापराजितः । स वै स्वजस्य जम्भन उभयोर्वृश्चिकस्य च
तरुण वैद्य आला आहे, तो चित्ती असलेला, अजिंक्य; तो आपला आणि परका, दोन्ही विंचू यांना स्थिर करतो.
इन्द्रो मेऽहिमरन्धयन् मित्रश्च वरुणश्च । वातापर्जन्योभा
इंद्राने माझ्यासाठी सर्पाला शक्तिहीन केले, मित्र आणि वरुण, तसेच वारा आणि पर्जन्य यांनीही.
इन्द्रो मेऽहिमरन्धयत्पृदाकुं च पृदाक्वम् । स्वजं तिरश्चिराजिं कसर्णीलं दशोनसिम्
इंद्राने माझ्यासाठी सर्प आणि नाश करणाऱ्याला शक्तिहीन केले; आपला, दीर्घायुषी, काळा, दहा दात असलेला.
इन्द्रो जघान प्रथमं जनितारमहे तव । तेषामु तृह्यमाणानां कः स्वित्तेषामसद्रसः
इंद्राने पहिला महान उत्पन्न करणारा पराभूत केला; त्यांच्यातील जे तहानलेले होते, त्यांच्यात कोणाला खरा सार मिळाला, आणि कोणाचा रस हरवला?
सं हि शीर्षाण्यग्रभं पौञ्जिष्ठ इव कर्वरम् । सिन्धोर्मध्यं परेत्य व्यनिजमहेर्विषम्
त्याने सर्वांच्या डोकी एकत्र पकडली, जणू काही फळांचा घोस धरावा तसा; नदीच्या मधोमध जाऊन त्याने सर्पाचे विष बाहेर काढले.
अहीनां सर्वेषां विषं परा वहन्तु सिन्धवः । हतास्तिरश्चिराजयो निपिष्टासः पृदाकवः
सर्व सर्पांचे विष नद्या दूर घेऊन जावोत; जे मारले गेले, जे खूप दिवस हरले, जे चिरडले गेले, जे विखुरले गेले, त्यांचे विषही जावो.
{११} ओषधीनामहं वृण उर्वरीरिव साधुया । नयाम्यर्वतीरिवाहे निरैतु विषम्
मी वनस्पतींमध्ये उत्तम निवडतो, जसे चांगली जमीन निवडावी; कुशल सारथ्याने घोडा चालवावा तसे, हे विष दूर जावो.
यदग्नौ सूर्ये विषं पृथिव्यामोषधीषु यत्। कान्दाविषं कनक्नकं निरैत्वैतु ते विषम्
अग्नीत, सूर्यांत, पृथ्वीवर किंवा वनस्पतींमध्ये जे विष आहे, आणि कांडाविष, कनकनक नावाचे जे विष आहे, ते तुझ्यापासून दूर जावो.
ये अग्निजा ओषधिजा अहीनां ये अप्सुजा विद्युत आबभूवुः । येषां जातानि बहुधा महान्ति तेभ्यः सर्पेभ्यो नमसा विधेम
जे अग्नीत जन्मले, वनस्पतींमध्ये जन्मले, सर्पांमध्ये, पाण्यात जन्मले, वीजेत जन्मले — अशा सर्व मोठ्या आणि अनेक सर्पांना आम्ही नम्रतेने वंदन करतो.
तौदी नामासि कन्या घृताची नाम वा असि । अधस्पदेन ते पदमा ददे विषदूषणम्
तुला तौदी म्हणतात, तुला घृताची म्हणतात; मी तुझे पाऊल खाली ठेवले, विष नष्ट करणारे म्हणून.
अङ्गादङ्गात्प्र च्यावय हृदयं परि वर्जय । अधा विषस्य यत्तेजोऽवाचीनं तदेतु ते
शरीराच्या प्रत्येक भागातून ते काढून टाक, हृदयातून दूर कर; विषाची जी खाली जाणारी शक्ती आहे, ती तुझ्यापासून निघून जावो.
आरे अभूद्विषमरौद्विषे विषमप्रागपि । अग्निर्विषमहेर्निरधात्सोमो निरणयीत्। दंष्टारमन्वगाद्विषमहिरमृत
विष दूर गेले आहे, पूर्वेकडे पळून गेले आहे; अग्नीने सर्पाचे विष जाळले, सोमाने ते दूर नेले; विष दातामागे अमरतेकडे गेले.
इन्द्रस्यौज स्थेन्द्रस्य सह स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य वीर्यं स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थ । जिष्णवे योगाय ब्रह्मयोगैर्वो युनज्मि
तुमच्यात इंद्राची ताकद आहे, इंद्राची सामर्थ्य आहे, इंद्राचे बळ आहे, इंद्राचे शौर्य आहे; विजयासाठी आणि एकत्र येण्यासाठी, मी तुम्हाला प्रार्थनेच्या योगाने बांधतो.
इन्द्रस्यौज स्थेन्द्रस्य सह स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य वीर्यं स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थ । जिष्णवे योगाय क्षत्रयोगैर्वो युनज्मि
तुमच्यात इंद्राची ताकद आहे, इंद्राची सामर्थ्य आहे, इंद्राचे बळ आहे, इंद्राचे शौर्य आहे; विजयासाठी आणि एकत्र येण्यासाठी, मी तुम्हाला राजसत्तेच्या योगाने बांधतो.
इन्द्रस्यौज स्थेन्द्रस्य सह स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य वीर्यं स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थ । जिष्णवे योगायेन्द्रयोगैर्वो युनज्मि
तुमच्यात इंद्राची ताकद आहे, इंद्राची सामर्थ्य आहे, इंद्राचे बळ आहे, इंद्राचे शौर्य आहे; विजयासाठी आणि एकत्र येण्यासाठी, मी तुम्हाला इंद्राच्या योगाने बांधतो.