ज्योतिष्मतो लोकान् जयति य एवं वेद
जो असं जाणतो, तो तेजस्वी लोकांचा विजय मिळवतो.
यजमानब्राह्मणं वा एतदतिथिपतिः कुरुते यदाहार्याणि प्रेक्षत इदं भूया३ इदा३ इति
यजमान किंवा ब्राह्मण, पाहुण्यांचा स्वामी, जेव्हा अन्नाकडे पाहतो आणि 'हे अधिक व्हावं, हे अधिक व्हावं' असं म्हणतो, तेव्हा तो त्यांना स्वतःसारखं करतो.
यदाह भूय उद्धरेति प्राणमेव तेन वर्षीयांसं कुरुते
तो जेव्हा म्हणतो, 'अजून आणा', तेव्हा त्याने प्राण अधिक बलवान करतो.
उप हरति हवींष्या सादयति
तो हविर्द्रव्यं आणतो आणि त्यांना स्थिर करतो.
तेषामासन्नानामतिथिरात्मन् जुहोति
जे जवळ आहेत, त्यांच्यासाठी पाहुणा स्वतःला अर्पण करतो.
स्रुचा हस्तेन प्राणे यूपे स्रुक्कारेण वषट्कारेण
हातात समिधा घेऊन, श्वासात, यज्ञस्तंभावर, चमच्याने आणि 'वषट्' म्हणत अर्पण करतो.
एते वै प्रियाश्चाप्रियाश्च र्त्विजः स्वर्गं लोकं गमयन्ति यदतिथयः
हे ऋत्विज, प्रिय असोत किंवा अप्रिय, पाहुण्यांना स्वर्गलोकात पोहोचवतात.
स य एवं विद्वान् न द्विषन्न् अश्नीयान् न द्विषतोऽन्नमश्नीयान् न मीमांसितस्य न मीमांसमानस्य
जो हे जाणतो, त्याने द्वेषाने जेवू नये, द्वेष करणाऱ्याचे अन्न खाऊ नये, न तपासलेल्या किंवा तपासणाऱ्याचे अन्न खाऊ नये.
सर्वो वा एष जग्धपाप्मा यस्यान्नमश्नन्ति
ज्याचे अन्न इतर खातात, त्याच्यावर सर्व पाप येते.
सर्वो वा एसोऽजग्धपाप्मा यस्यान्नं नाश्नन्ति
ज्याचे अन्न इतर खात नाहीत, त्याच्यावर कोणतेही पाप राहत नाही.
सर्वदा वा एष युक्तग्रावार्द्रपवित्रो वितताध्वर आहृतयज्ञक्रतुर्य उपहरति
नेहमीच, योग्य दगड, ओलसर गाळणी आणि विस्तृत यज्ञाने तो यज्ञ अर्पण करतो.
प्राजापत्यो वा एतस्य यज्ञो विततो य उपहरति
जो यज्ञ अर्पण करतो, त्याच्यासाठी प्रजापतीचा यज्ञ विस्तारलेला असतो.
प्रजापतेर्वा एष विक्रमान् अनुविक्रमते य उपहरति
जो यज्ञ अर्पण करतो, तो प्रजापतीच्या पावलांवर पाऊल ठेवतो.
योऽतिथीनां स आहवनीयो यो वेश्मनि स गार्हपत्यो यस्मिन् पचन्ति स दक्षिणाग्निः
पाहुण्यांमध्ये जो आहे तो आहवनीय अग्नी आहे; घरात जो आहे तो गार्हपत्य अग्नी आहे; ज्याच्यात शिजवतात तो दक्षिणाग्नी आहे.
इष्टं च वा एष पूर्तं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी खातो, तो केलेले आणि पूर्णत्वास गेलेले फळ स्वतः घेतो.
पयश्च वा एष रसं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी खातो, तो दूध आणि सार स्वतः घेतो.
ऊर्जां च वा एष स्फातिं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी खातो, तो पोषण आणि वाढ स्वतः घेतो.
प्रजां वा एष पशूंश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी खातो, तो संतती आणि जनावरे स्वतः घेतो.
कीर्तिं वा एष यशश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी खातो, तो कीर्ती आणि यश स्वतः घेतो.
श्रियं वा एष संविदं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी खातो, तो संपत्ती आणि समजूत स्वतः घेतो.
एष वा अतिथिर्यच्छ्रोत्रियस्तस्मात्पूर्वो नाश्नीयात्
हा पाहुणा वेदज्ञ असेल, तर त्याच्यापूर्वी खाऊ नये.
अशितावत्यतिथावश्नीयाद्यज्ञस्य सात्मत्वाय यज्ञस्याविच्छेदाय तद्व्रतम्
पाहुण्याने खाल्ल्यावरच जेवावे, यज्ञ अखंड राहावा आणि त्याची पूर्णता व्हावी म्हणून हे व्रत आहे.
एतद्वा उ स्वादीयो यदधिगवं क्षीरं वा मांसं वा तदेव नाश्नीयात्
जे काही खूपच स्वादिष्ट असतं, जसं ताक, दूध किंवा मांस, ते खाऊ नये.
स य एवं विद्वान् क्षीरमुपसिच्योपहरति । यावदग्निष्टोमेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो माणूस हे जाणून दूध ओतून अर्पण करतो, त्याला अग्निष्टोम यज्ञातून मिळणारी समृद्धी मिळते, तशीच समृद्धी यामुळं मिळते.
स य एवं विद्वान्त्सर्पिरुपसिच्योपहरति । यावदतिरात्रेणेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो माणूस हे जाणून तूप ओतून अर्पण करतो, त्याला अतिरात्र यज्ञातून मिळणारी समृद्धी मिळते, तशीच समृद्धी यामुळं मिळते.
स य एवं विद्वान् मधूपसिच्योपहरति । यावद्सत्त्रसद्येनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो माणूस हे जाणून मध ओतून अर्पण करतो, त्याला सत्रसत्य यज्ञातून मिळणारी समृद्धी मिळते, तशीच समृद्धी यामुळं मिळते.
स य एवं विद्वान् मांसमुपसिच्योपहरति । यावद्द्वादशाहेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो माणूस हे जाणून मांस ओतून अर्पण करतो, त्याला द्वादशाह यज्ञातून मिळणारी समृद्धी मिळते, तशीच समृद्धी यामुळं मिळते.
स य एवं विद्वान् उदकमुपसिच्योपहरति । प्रजानां प्रजननाय गच्छति प्रतिष्ठां प्रियः प्रजानां भवति य एवं विद्वान् उपसिच्योपहरति
जो माणूस हे जाणून पाणी ओतून अर्पण करतो, त्याला संतती होते, स्थैर्य मिळतं आणि तो सर्वांना प्रिय होतो; जो असं जाणून अर्पण करतो त्याला हे लाभ मिळतात.
तस्मा उषा हिङ्कृणोति सविता प्र स्तौति । बृहस्पतिरूर्जयोद्गायति त्वष्टा पुष्ट्या प्रति हरति विश्वे देवा निधनम्
म्हणून उषा 'हिं' असा आवाज करते, सविता स्तुती करतो, बृहस्पती बळासाठी गातो, त्वष्टा पोषणासाठी आणतो आणि सर्व देवता विश्रांतीसाठी असतात.
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद
जो हे जाणतो, त्याच्यासाठी विश्रांती हेच संपत्ती, संतती आणि पशूंचं ठिकाण होतं.