पयश्च वा एष रसं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी जेवतो, तो दूध आणि त्याचा सार स्वतःकडे घेतो.
ऊर्जां च वा एष स्फातिं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी जेवतो, तो पोषण आणि समृद्धी स्वतःकडे घेतो.
प्रजां वा एष पशूंश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी जेवतो, तो संतती आणि जनावरे स्वतःकडे घेतो.
कीर्तिं वा एष यशश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी जेवतो, तो कीर्ती आणि यश स्वतःकडे घेतो.
श्रियं वा एष संविदं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति
जो पाहुण्यापूर्वी जेवतो, तो श्रीमंती आणि समजूत स्वतःकडे घेतो.
एष वा अतिथिर्यच्छ्रोत्रियस्तस्मात्पूर्वो नाश्नीयात्
हा पाहुणा म्हणजेच श्रोत्रिय ब्राह्मण आहे; म्हणून त्याच्यापूर्वी जेवू नये.
अशितावत्यतिथावश्नीयाद्यज्ञस्य सात्मत्वाय यज्ञस्याविछेदाय तद्व्रतम्
पाहुण्याने जेवल्यावरच जेवावे, यज्ञाची सार्थकता आणि अखंडता यासाठी हे व्रत आहे.
एतद्वा उ स्वादीयो यदधिगवं क्षीरं वा मांसं वा तदेव नाश्नीयात्
दही, दूध किंवा मांस यासारखे विशेष चविष्ट काहीही पाहुण्याच्या आधी जेवू नये.
{१७} स य एवं विद्वान् क्षीरमुपसिच्योपहरति । यावदग्निष्टोमेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो हे जाणून दूध अर्पण करतो, त्याला अग्निष्टोम यज्ञाने मिळणारी समृद्धी तितकीच मिळते.
स य एवं विद्वान्त्सर्पिरुपसिच्योपहरति । यावदतिरात्रेणेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो हे जाणून तूप अर्पण करतो, त्याला अतिरात्र यज्ञाने मिळणारी समृद्धी तितकीच मिळते.
स य एवं विद्वान् मधूपसिच्योपहरति । यावद्सत्त्रसद्येनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो हे जाणून मध अर्पण करतो, त्याला सत्रसत्य यज्ञाने मिळणारी समृद्धी तितकीच मिळते.
स य एवं विद्वान् मांसमुपसिच्योपहरति । यावद्द्वादशाहेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे
जो हे जाणून मांस अर्पण करतो, त्याला द्वादशाह यज्ञाने मिळणारी समृद्धी तितकीच मिळते.
स य एवं विद्वान् उदकमुपसिच्योपहरति । प्रजानां प्रजननाय गच्छति प्रतिष्ठां प्रियः प्रजानां भवति य एवं विद्वान् उपसिच्योपहरति
जो हे जाणून पाणी अर्पण करतो, तो संततीच्या वाढीस पोहोचतो, स्थिर होतो आणि संततीला प्रिय होतो.
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद
जो हे जाणतो, तो धन, संतती आणि जनावरे यांचा आधारस्थान होतो.
तस्मा उद्यन्त्सूर्यो हिङ्कृणोति संगवः प्र स्तौति । मध्यन्दिन उद्गायत्यपराह्णः प्रति हरत्यस्तंयन् निधनम् । निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद
म्हणून सूर्य उगवल्यावर तो हिङ्कार करतो; सकाळी स्तुती करतो; मध्यान्ही गातो; दुपारी पठण करतो; सूर्यास्ती विश्रांती घेतो. जो हे जाणतो, तो धन, संतती आणि जनावरे यांचा आधारस्थान होतो.
तस्मा अभ्रो भवन् हिङ्कृणोति स्तनयन् प्र स्तौति । विद्योतमानः प्रति हरति वर्षन्न् उद्गायत्युद्गृह्णन् निधनम् । निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद
म्हणून मेघ तयार झाला की हिङ्कार करतो; गडगडाट करत स्तुती करतो; चमकत पठण करतो; पाऊस पडताना गातो; मेघ एकत्र येताना विश्रांती घेतो. जो हे जाणतो, तो धन, संतती आणि जनावरे यांचा आधारस्थान होतो.
अतिथीन् प्रति पश्यति हिङ्कृणोत्यभि वदति प्र स्तौत्युदकं याचत्युद्गायति । उप हरति प्रति हरत्युच्छिष्टं निधनम् । निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद
तो पाहुण्यांकडे पाहतो, हिंगारतो, त्यांना बोलतो, त्यांची स्तुती करतो, पाणी मागतो, गाणं गातो; तो आणतो, परत करतो, उरलेलं काढतो. हे उरलेलं त्याच्यासाठी समृद्धी, संतती आणि जनावरांचं धन होतं, जो असं जाणतो.
{१९} यत्क्षत्तारं ह्वयत्या श्रावयत्येव तत्
तो ज्या सेवकाला बोलावतो, त्यालाच तो ऐकवतो.
यत्प्रतिशृणोति प्रत्याश्रावयत्येव तत्
तो जे ऐकतो, तेच तो परत ऐकवतो.
यत्परिवेष्टारः पात्रहस्ताः पूर्वे चापरे च प्रपद्यन्ते चमसाध्वर्यव एव ते
जे जे भांडी हातात घेऊन, आधीचे किंवा नंतरचे, सेवा करायला येतात, ते सर्व अध्वर्यूचे चमसेच आहेत.
तेषां न कश्चनाहोता
त्यांच्यात कुणीही होतृ नाही.
यद्वा अतिथिपतिरतिथीन् परिविष्य गृहान् उपोदैत्यवभृथमेव तदुपावैति
किंवा, पाहुण्यांचा स्वामी पाहुण्यांना जेवू घालून घरात जातो, तेव्हा तो अवभृथाच्या जवळ जातो.
यत्सभागयति दक्षिणाः सभागयति यदनुतिष्ठत उदवस्यत्येव तत्
तो जे वाटतो, तेच दान वाटतो; तो जे करतो, तेच पूर्ण करतो.
स उपहूतः पृथिव्यां भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यत्पृथिव्यां विश्वरूपम्
तो बोलावला की पृथ्वीवर जेवतो; बोलावला की पृथ्वीवरची सर्व रूपं त्याच्यात सामावतात.
स उपहूतोऽन्तरिक्षे भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम्
तो बोलावला की आकाशात जेवतो; बोलावला की आकाशातली सर्व रूपं त्याच्यात सामावतात.
स उपहूतो दिवि भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम्
तो बोलावला की दिव्यात जेवतो; बोलावला की दिव्यातली सर्व रूपं त्याच्यात सामावतात.
स उपहूतो देवेषु भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम्
तो बोलावला की देवांमध्ये जेवतो; बोलावला की दिव्यातली सर्व रूपं त्याच्यात सामावतात.
स उपहूतो लोकेषु भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम्
तो बोलावला की लोकांमध्ये जेवतो; बोलावला की दिव्यातली सर्व रूपं त्याच्यात सामावतात.
स उपहूत उपहूतः
तो सतत बोलावला जातो, बोलावला जातो.
आप्नोतीमं लोकमाप्नोत्यमुम्
तो हा जग मिळवतो, तो तो जगही मिळवतो.