यावती द्यावापृथिवी वरिम्णा यावदापः सिष्यदुर्यावदग्निः । ततस्त्वमसि ज्यायान् विश्वहा महांस्तस्मै ते काम नम इत्कृणोमि
जितकी आकाश आणि पृथ्वी यांची व्याप्ती आहे, जितके पाणी पसरले आहे, जितके अग्नी पोहोचतो, त्याहूनही तू मोठा, सर्वांवर विजय मिळवणारा आहेस; तुझ्या चरणी मी नम्रतेने वंदन करतो.
{४} यावतीर्दिशः प्रदिशो विषूचीर्यावतीराशा अभिचक्षणा दिवः । ततस्त्वमसि ज्यायान् विश्वहा महांस्तस्मै ते काम नम इत्कृणोमि
जितक्या दिशा, उपदिशा आणि मार्ग आहेत, जितक्या आकाशात तेजस्वी दिशा दिसतात, त्याहूनही तू मोठा, सर्वांवर विजय मिळवणारा आहेस; तुझ्या चरणी मी नम्रतेने वंदन करतो.
यावतीर्भृङ्गा जत्वः कुरूरवो यावतीर्वघा वृक्षसर्प्यो बभूवुः । ततस्त्वमसि ज्यायान् विश्वहा महांस्तस्मै ते काम नम इत्कृणोमि
जितक्या भृंग, कीटक, कुरूर आणि झाडांवर राहणाऱ्या सर्पांची संख्या आहे, त्याहूनही तू, हे कामदेवा, सर्वांचा संहार करणारा, महान आहेस. म्हणून तुला मी वंदन करतो.
ज्यायान् निमिषतोऽसि तिष्ठतो ज्यायान्त्समुद्रादसि काम मन्यो । ततस्त्वमसि ज्यायान् विश्वहा महांस्तस्मै ते काम नम इत्कृणोमि
डोळे मिचकावणाऱ्यांपेक्षा, स्थिर उभ्या असणाऱ्यांपेक्षा, समुद्रापेक्षाही तू, हे कामदेवा, क्रोधस्वरूपा, अधिक महान आहेस. म्हणून तुला मी वंदन करतो.
न वै वातश्चन काममाप्नोति नाग्निः सूर्यो नोत चन्द्रमाः । ततस्त्वमसि ज्यायान् विश्वहा महांस्तस्मै ते काम नम इत्कृणोमि
वारा, अग्नी, सूर्य किंवा चंद्र यांपैकी कुणीही कामदेवास गाठू शकत नाही. तू सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ, सर्वांचा संहार करणारा, महान आहेस. म्हणून तुला मी वंदन करतो.
यास्ते शिवास्तन्वः काम भद्रा याभिः सत्यं भवति यद्वृणिषे । ताभिष्ट्वमस्मामभिसंविशस्वान्यत्र पापीरप वेशया धियः
हे कामदेवा, तुझ्या ज्या मंगलमय आणि कल्याणकारी रूपांनी सत्य प्रकट होतं, त्या रूपांनी तू आमच्यात प्रवेश कर. आणि दुष्टांची वाईट विचारसरणी दुसरीकडे वळव.
उपमितां प्रतिमितामथो परिमितामुत । शालाया विश्ववाराया नद्धानि वि चृतामसि
मोजलेली, ताडलेली आणि मर्यादित अशी जी काही बंधने या सर्वसमावेशक सभागृहात आहेत, ती आम्ही सोडवतो आणि मुक्त करतो.
यत्ते नद्धं विश्ववारे पाशो ग्रन्थिश्च यः कृतः । बृहस्पतिरिवाहं बलं वाचा वि स्रंसयामि तत्
हे सर्वसमावेशक सभागृह, तुझ्यात जी बंधने, ज्या गाठी बांधल्या आहेत, त्या मी बृहस्पतीप्रमाणे वाणीच्या सामर्थ्याने सोडवतो.
आ ययाम सं बबर्ह ग्रन्थींश्चकार ते दृढान् । परूंषि विद्वां छस्तेवेन्द्रेण वि चृतामसि
आम्ही आलो, आम्ही बळकट झालो, तुझ्या गाठी घट्ट केल्या; अडथळे ओळखून, इंद्राने शस्त्राने जसे बंधने सोडवली, तसे आम्ही बांधने सोडवतो.
वंशानां ते नहनानां प्राणाहस्य तृणस्य च । पक्षाणां विश्ववारे ते नद्धानि वि चृतामसि
तुझ्या बांबूच्या काठ्या, बांधणी, प्राणवायू आणि गवत, तसेच पंख, हे सर्वसमावेशक सभागृह, यातील बांधने आम्ही सोडवतो आणि मुक्त करतो.
संदंशानां पलदानां परिष्वञ्जल्यस्य च । इदं मानस्य पत्न्या नद्धानि वि चृतामसि
कात्री, ताटे आणि आलिंगनाच्या घट्ट पकडीतील, मनाच्या पत्नीच्या या बंधनांना आम्ही सोडवतो आणि मुक्त करतो.
यानि तेऽन्तः शिक्यान्याबेधू रण्याय कम् । प्र ते तानि चृतामसि शिवा मानस्य पत्नी न उद्धिता तन्वे भव
तुझ्या टोपल्यात जे काही आहे, आनंदासाठी छिद्रित केलेले जे काही आहे, ती सर्व बंधने आम्ही सोडवतो. मनाची पत्नी स्वतःच्या रूपाविरुद्ध उभी राहू नये.
हविर्धानमग्निशालं पत्नीनां सदनं सदः । सदो देवानामसि देवि शाले
हवनकुंड, अग्निस्थान, पत्नींचे आसन, सभास्थान—हे सभागृह, तू देवतांचे आसन आहेस, हे दिव्य सभागृह.
अक्षुमोपशं विततं सहस्राक्षं विषूवति । अवनद्धमभिहितं ब्रह्मणा वि चृतामसि
आस, जू, हजार डोळ्यांचे, आडवे लाकूड—ब्रह्म्याने बांधलेली, सांगितलेली जी बंधने आहेत, ती आम्ही सोडवतो आणि मुक्त करतो.
यस्त्वा शाले प्रतिगृह्णाति येन चासि मिता त्वम् । उभौ मानस्य पत्नि तौ जीवतां जरदष्टी
जो तुला, हे सभागृह, स्वीकारतो आणि जो तुला मोजतो, त्यांना—म्हणजे मनाची पत्नी दोघांना—दीर्घायुष्य लाभो, ते दोघेही वृद्ध होवोत.
अमुत्रैनमा गच्छताद्दृढा नद्धा परिष्कृता । यस्यास्ते विचृतामस्यङ्गमङ्गं परुष्परुः
तो दुसऱ्या लोकात जाऊ नये; जी बंधने घट्ट बांधली आहेत, सजवलेली आहेत, त्या व्यक्तीच्या प्रत्येक अवयवातील, सांध्यातील बंधने आम्ही सोडवतो आणि मुक्त करतो.
{६} यस्त्वा शाले निमिमाय संजभार वनस्पतीन् । प्रजायै चक्रे त्वा शाले परमेष्ठी प्रजापतिः
ज्याने तुला, हे सभागृह, मोजले, वृक्ष एकत्र जोडले, त्या परब्रह्म प्रजापतीने तुला संततीसाठी निर्माण केले.
नमस्तस्मै नमो दात्रे शालापतये च कृण्मः । नमोऽग्नये प्रचरते पुरुषाय च ते नमः
त्याला नमस्कार, देणाऱ्याला नमस्कार, सभागृहाच्या अधिपतीला आम्ही वंदन करतो. चालणाऱ्या अग्नीला आणि तुला, हे पुरुष, आमचा नमस्कार.
गोभ्यो अश्वेभ्यो नमो यच्छालायां विजायते । विजावति प्रजावति वि ते पाशांश्चृतामसि
गायींना, घोड्यांना आणि सभागृहात जन्मणाऱ्या सर्वांना वंदन. संततीने समृद्ध अशा सभागृहात तुझी बंधने आम्ही सोडवतो.
अग्निमन्तश्छादयसि पुरुषान् पशुभिः सह । विजावति प्रजावति वि ते पाशांश्चृतामसि
अग्नी असलेल्या पुरुषांना आणि जनावरांसह तू झाकतोस; संततीने समृद्ध अशा सभागृहात तुझी बंधने आम्ही सोडवतो.
अन्तरा द्यां च पृथिवीं च यद्व्यचस्तेन शालां प्रति गृह्णामि त इमाम् । यदन्तरिक्षं रजसो विमानं तत्कृण्वेऽहमुदरं शेवधिभ्यः । तेन शालां प्रति गृह्णामि तस्मै
आकाश आणि पृथ्वी यांच्या मधे जे पसरले आहे, त्याच्या बळावर मी ही वासस्थान धरतो. ज्या आकाशात धूळ विखुरलेली आहे, ते मी शुभ लोकांसाठी गर्भासारखे करतो. या शक्तीने मी त्याच्यासाठी हे घर धरतो.
ऊर्जस्वती पयस्वती पृथिव्यां निमिता मिता । विश्वान्नं बिभ्रती शाले मा हिंसीः प्रतिगृह्णतः
पोषक, दुधाळ, पृथ्वीवर ठाम उभी असलेली, मोजलेली आणि मर्यादित, सर्व अन्न धारण करणारी वासस्थान, ज्याने तुला स्वीकारले त्याला तू काहीही इजा करू नकोस.
तृणैरावृता पलदान् वसाना रात्रीव शाला जगतो निवेशनी । मिता पृथिव्यां तिष्ठसि हस्तिनीव पद्वती
गवताने झाकलेली, फळांनी भरलेली, वस्त्र परिधान केलेली, रात्र जशी जगाला विसावा देते तशी ही वासस्थान जगाचे निवासस्थान आहे. तू पृथ्वीवर मोजून, हत्तीच्या पावलांसारखी ठाम उभी आहेस.
इटस्य ते वि चृताम्यपिनद्धमपोर्णुवन् । वरुणेन समुब्जितां मित्रः प्रातर्व्युब्जतु
इडा, तुझे जे घट्ट बांधले आहे ते मी सैल करतो आणि ते भरतो. वरुणाने जे बांधले आहे ते मित्र देव सकाळी सोडो.
ब्रह्मणा शालां निमितां कविभिर्निमितां मिताम् । इन्द्राग्नी रक्षतां शालाममृतौ सोम्यं सदः
ब्रह्मदेवाने ही वासस्थान उभारली, ऋषींनी ती मोजली आणि निश्चित केली. इंद्र आणि अग्नी हे अमर सोमाचे स्थान असलेल्या या वासस्थानाचे रक्षण करो.
कुलायेऽधि कुलायं कोशे कोशः समुब्जितः । तत्र मर्तो वि जायते यस्माद्विश्वं प्रजायते
घरट्यात घरटे, भांड्यात भांडे ठेवले आहे. तिथे माणूस जन्माला येतो, ज्याच्यापासून सर्व सृष्टी निर्माण होते.
{७} या द्विपक्षा चतुष्पक्षा षट्पक्षा या निमीयते । अष्टापक्षां दशपक्षां शालां मानस्य पत्नीमग्निर्गर्भ इवा शये
ज्यांना दोन पंख, चार पंख, सहा पंख आहेत, जी मोजली जातात, आठ पंखांची, दहा पंखांची वासस्थान, मनाची पत्नी, तू अग्नीच्या गर्भासारखी निजली आहेस.
प्रतीचीं त्वा प्रतीचीनः शाले प्रैम्यहिंसतीम् । अग्निर्ह्यन्तरापश्च ऋतस्य प्रथमा द्वाः
पश्चिमेकडे तोंड करून, मी तुझ्या जवळ येतो वासस्थान, तू अखंडित राहो. अग्नी आणि अंतरातील पाणी हे सत्याच्या पहिल्या द्वारांसारखे आहेत.
इमा आपः प्र भराम्ययक्ष्मा यक्ष्मनाशनीः । गृहान् उप प्र सीदाम्यमृतेन सहाग्निना
या रोगरहित, आजार नष्ट करणाऱ्या पाण्यांना मी आणतो. अमरत्व आणि अग्नी यांच्यासह मी घरात प्रवेश करतो.
मा नः पाशं प्रति मुचो गुरुर्भारो लघुर्भव । वधूमिव त्वा शाले यत्रकामं भरामसि
आमच्यावर जड ओझे टाकू नकोस; ते हलके होऊ दे. जशी वधू असते तशी वासस्थान, जिथे हवे तिथे आम्ही तुला उचलतो.