संज्ञानं नः स्वेभिः संज्ञानमरणेभिः । संज्ञानमश्विना युवमिहास्मासु नि यच्छतम्
आमच्यात आणि आमच्या लोकांमध्ये समजूत असो, मित्रांमध्ये समजूत असो. हे अश्विनीकुमारांनो, येथे आमच्यात समजूत निर्माण करा.
सं जानामहै मनसा सं चिकित्वा मा युष्महि मनसा दैव्येन । मा घोषा उत्स्थुर्बहुले विनिर्हते मेषुः पप्तदिन्द्रस्याहन्यागते
आपण सर्वजण मनाने एक होऊ, समजुतीने एकत्र येऊ; दैवी इच्छेने आपल्यात मतभेद होऊ नयेत. सभेत मोठ्या आरोळ्या उठू नयेत, आणि इंद्राचा दिवस आल्यावर गोंधळ होऊ नये.
अमुत्रभूयादधि यद्यमस्य बृहस्पते अभिशस्तेरमुञ्चः । प्रत्यौहतामश्विना मृत्युमस्मद्देवानामग्ने भिषजा शचीभिः
जर आम्ही कुठेतरी शापाने बांधले गेलो असू, तर हे बृहस्पती, आम्हाला त्यातून मुक्त कर. अश्विनीकुमार आम्हाला मृत्यूपासून दूर ठेवोत; हे अग्नी, देवांचे वैद्य, तुझ्या शक्तीने आमचे रक्षण कर.
सं क्रामतं मा जहीतं शरीरं प्राणापानौ ते सयुजाविह स्ताम् । शतं जीव शरदो वर्धमानोऽग्निष्टे गोपा अधिपा वसिष्ठः
तुम्ही दोघेही एकत्र पुढे जा, शरीर सोडू नका; तुझे प्राण आणि अपान इथे एकत्र राहू दे. शंभर वर्षे वाढत राहा; अग्नी तुझा रक्षक आहे, वसिष्ठ तुझा स्वामी आहे.
आयुर्यत्ते अतिहितं पराचैरपानः प्राणः पुनरा ताविताम् । अग्निष्टदाहार्निर्ऋतेरुपस्थात्तदात्मनि पुनरा वेशयामि ते
तुझं आयुष्य, जे दूर गेलं होतं, तुझा श्वास आणि उच्छ्वास, हे सर्व परत येवो. अग्नी तुझं जीवन निरृतिच्या पकडीतून परत आणो. हे सर्व मी पुन्हा तुझ्यातच ठेवतो.
मेमं प्राणो हासीन् मो अपानोऽवहाय परा गात्। सप्तर्षिभ्य एनं परि ददामि ते एनं स्वस्ति जरसे वहन्तु
तुझा श्वास जाऊ नये, तुझा प्राण दूर जाऊ नये. हे मी सप्तर्षींना सोपवतो; ते हे तुझ्यासाठी सुखरूप वृद्धापकाळापर्यंत नेत राहो.
प्र विषतं प्राणापानावनड्वाहाविव व्रजम् । अयं जरिम्णः शेवधिररिष्ट इह वर्धताम्
तुझा श्वास आणि प्राण, जणू दोन बैल गाडीत जुंपले असतात तसे, मोकळे वहात जावोत. हा वृद्धापकाळाचा साठा, कोणतीही बाधा न येता, इथे वाढत जावो.
आ ते प्राणं सुवामसि परा यक्ष्मं सुवामि ते । आयुर्नो विश्वतो दधदयमग्निर्वरेण्यः
मी तुझा श्वास परत बोलावतो; तुझ्या अंगावरची व्याधी दूर करतो. हा श्रेष्ठ अग्नी सर्वत्र आयुष्य स्थिर करो.
उद्वयं तमसस्परि रोहन्तो नाकमुत्तमम् । देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम्
आम्ही अंधारातून वर येऊन, सर्वोच्च आकाशात पोहोचलो. देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सूर्यदेवाकडे, त्या उज्ज्वल तेजाकडे आम्ही पोहोचलो.
ऋचं साम यजामहे याभ्यां कर्माणि कुर्वते । एते सदसि राजतो यज्ञं देवेषु यच्छतः
आपण ऋच आणि साम अर्पण करतो, ज्यामुळे सर्व कर्मे घडतात. हेच सभेत तेजस्वी होऊन, देवांकडे यज्ञ पोहोचवतात.
ये ते पन्थानोऽव दिवो येभिर्विश्वमैरयः । तेभिः सुम्नया धेहि नो वसो
हे वासुदेव, तुझे जे आकाशातील मार्ग आहेत, ज्यांनी तू सर्व जग हलवतोस, त्याच मार्गांनी आम्हाला कल्याणाकडे ने.
तिरश्चिराजेरसितात्पृदाकोः परि संभृतम् । तत्कङ्कपर्वणो विषमियं वीरुदनीनशत्
दीर्घायुषी माणसांकडून, काळ्या मुंगीपासून, मातीतून, मी हे गोळा करतो—विंचवाच्या सांध्यातील विष, आणि शंभर मुळं.
इयं वीरुन् मधुजाता मधुश्चुन् मधुला मधूः । सा विह्रुतस्य भेषज्यथो मशकजम्भनी
ही औषधी मधातून जन्मलेली, मधासारखी गोड, मधाने भरलेली आहे. ही विखुरलेल्या व्याधीसाठी औषध आहे, आणि डासाच्या दंशावर उपाय आहे.
यतो दष्टं यतो धीतं ततस्ते निर्ह्वयामसि । अर्भस्य तृप्रदंशिनो मशकस्यारसं विषम्
जिथे दंश झाला, जिथे टोचले, तिथूनच मी ते विष बाहेर काढतो—दंश करणाऱ्या, टोचणाऱ्या डासाचं, चवीशिवाय असलेलं विष.
अयं यो वक्रो विपरुर्व्यङ्गो मुखानि वक्रा वृजिना कृणोषि । तानि त्वं ब्रह्मणस्पते इषीकामिव सं नमः
जो वाकडा, विकृत, वळलेला आहेस, जो चेहऱ्याला वाकडे करतोस आणि त्रास देतोस—हे ब्रह्मणस्पती, काडी सरळ करावी तसं, त्यांना सरळ कर.
अरसस्य शर्कोटस्य नीचीनस्योपसर्पतः । विषं ह्यस्यादिष्यथो एनमजीजभम्
विंचवाच्या, सरपटणाऱ्या आणि जवळ येणाऱ्या विषाला, तू त्याच्यापासून दूर केलंस, आणि तो बरा झाला.
न ते बाह्वोर्बलमस्ति न शीर्षे नोत मध्यतः । अथ किं पापयाऽमुया पुच्छे बिभर्ष्यर्भकम्
तुझ्या हातात, डोक्यात, किंवा पोटात काही बळ नाही. मग का, तुझ्या वाईट शेपट्याने, तू मुलाला त्रास देतोस?
अदन्ति त्वा पिपीलिका वि वृश्चन्ति मयूर्यः । सर्वे भल ब्रवाथ शार्कोटमरसं विषम्
मुंग्या तुला चावत आहेत, मोर तुला फाडत आहेत. सर्व प्राणी सांगतात—विंचवाचं विष, जे चवीला नाही.
य उभाभ्यां प्रहरसि पुच्छेन चास्येन च । आस्ये न ते विषं किमु ते पुच्छधावसत्
तू दोन्ही, शेपटीने आणि तोंडाने मारतोस—पण तुझ्या तोंडात विष नाही; मग तुझ्या शेपटीत काय आहे?
यदाशसा वदतो मे विचुक्षुभे यद्याचमानस्य चरतो जनामनु । यदात्मनि तन्वो मे विरिष्टं सरस्वती तदा पृणद्घृतेन
मी बोलताना, मागताना किंवा लोकांत वावरताना, माझ्यात जे काही अस्थिर झालं, माझ्या शरीरात जे विखुरलं, ते सर्व सरस्वती तुपाने भरून काढो.
सप्त क्षरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवृतन्न् ऋतानि । उभे इदस्योभे अस्य राजत उभे यतेते उभे अस्य पुष्यतः
सात पुत्र वाहतात त्या बालकासाठी, मरुतांचे वडील असलेल्या पित्याकरता; पुत्रांनी सत्य उघड केलं. दोन्ही, दोन्ही बाजू, त्याच्यासाठी प्रयत्न करतात, दोन्ही त्याच्यासाठी वाढतात.
इन्द्रावरुणा सुतपाविमं सुतं सोमं पिबतं मद्यं धृतव्रतौ । युवो रथो अध्वरो देववीतये प्रति स्वसरमुप यातु पीतये
इंद्र आणि वरुणा, हा उत्तम, मादक, पिळलेला सोमपान करा, तुम्ही दृढ व्रतधारी आहात. तुमची रथयात्रा यज्ञस्थळी देवांसाठी यावी, आणि आपल्या प्रवाहाजवळ पान करावं.
इन्द्रावरुणा मधुमत्तमस्य वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् । इदं वामन्धः परिषिक्तमासद्यास्मिन् बर्हिषि मादयेथाम्
इंद्रा आणि वरुणा, तुम्ही दोघांनी या मधुर, बलवान सोमाचा आस्वाद घ्या. इथे ओतलेला हा सोम, या कुशावर सांडलेला, त्याजवळ या आणि आनंद घ्या.
यो नः शपादशपतः शपतो यश्च नः शपात्। वृक्ष इव विद्युता हत आ मूलादनु शुष्यतु
जो कोणी आपल्याला शाप देतो, किंवा देत नाही, किंवा कुठल्याही प्रकारे शाप देतो, तो वीज पडलेल्या झाडासारखा मुळासकट सुकून जावो.
ऊर्जं बिभ्रद्वसुवनिः सुमेधा अघोरेण चक्षुषा मित्रियेण । गृहान् ऐमि सुमना वन्दमानो रमध्वं मा बिभीत मत्
बल आणि संपत्ती घेऊन, चांगली बुद्धी असलेला, कोमल आणि मैत्रीपूर्ण दृष्टीने, मी या घरांकडे आदराने आणि आनंदाने येतो; तुम्ही आनंदित व्हा, माझ्यामुळे घाबरू नका.
इमे गृहा मयोभुव ऊर्जस्वन्तः पयस्वन्तः । पूर्णा वामेन तिष्ठन्तस्ते नो जानन्त्वायतः
ही घरे आनंद देणारी, बळकट आणि दूधदुभत्याने भरलेली आहेत. ही घरे समृद्धीने भरून डाव्या बाजूला उभी आहेत; आम्ही येतोय हे त्यांनी ओळखावं.
येषामध्येति प्रवसन् येषु सौमनसो बहुः । गृहान् उप ह्वयामहे ते नो जानन्त्वायतः
ज्यांच्या मध्ये प्रवासी राहतो, ज्यांच्यात भरपूर सौम्यता आहे, अशा त्या घरांना आम्ही हाक मारतो; आम्ही येतोय हे त्यांनी ओळखावं.
उपहूता भूरिधनाः सखायः स्वादुसंमुदः । अक्षुध्या अतृष्या स्त गृहा मास्मद्बिभीतन
समृद्ध मित्र, गोडपणाने एकत्र आलेले, बोलावले गेले आहेत. घरा, तुम्ही उपाशी आणि तहानलेले राहू नका; आमच्यामुळे घाबरू नका.
उपहूता इह गाव उपहूता अजावयः । अथो अन्नस्य कीलाल उपहूतो गृहेषु
इथे गायी बोलावल्या आहेत, शेळ्या आणि मेंढ्याही बोलावल्या आहेत; आणि अन्नाचा सारही घरात बोलावला आहे.
सूनृतावन्तः सुभगा इरावन्तो हसामुदाः । अतृष्या अक्षुध्या स्त गृहा मास्मद्बिभीतन
गोड बोलणारे, भाग्यवान, समृद्ध आणि हसरा आनंद असलेली ही घरे, तहान आणि भूक नसू द्या; आमच्यामुळे घाबरू नका.