अक्षितास्त उपसदोऽक्षिताः सन्तु राशयः । पृणन्तो अक्षिताः सन्त्वत्तारः सन्त्वक्षिताः
ओसाड जागा तुटू नयेत, धान्याचे ढीग तुटू नयेत; कोठारे भरलेली असावीत, वाहणारेही तुटू नयेत.
धीती वा ये अनयन् वाचो अग्रं मनसा वा येऽवदन्न् ऋतानि । तृतीयेन ब्रह्मणा वावृधानास्तुरीयेणामन्वत नाम धेनोः
ज्यांनी विचाराने पहिले वचन पुढे नेले, ज्यांनी मनाने सत्य बोलले, तिसऱ्या उच्चाराने वाढले, त्यांनी चौथ्या उच्चाराने गायीचं नाव घेतलं.
स वेद पुत्रः पितरं स मातरं स सूनुर्भुवत्स भुवत्पुनर्मघः । स द्यामौर्णोदन्तरिक्षं स्वः स इदं विश्वमभवत्स आभरत्
तोच पुत्र वडिलांना, आईला, तोच मुलगा ओळखतो; तोच पुन्हा उदार होतो; त्याने आकाश, अंतरिक्ष, सूर्य व्यापले; तोच हे सर्व विश्व झाला, त्याने हे निर्माण केलं.
अथर्वाणं पितरं देवबन्धुं मातुर्गर्भं पितुरसुं युवानम् । य इमं यज्ञं मनसा चिकेत प्र णो वोचस्तमिहेह ब्रवः
अथर्वा, वडील, देवांचा बंधू, आईचा गर्भ, वडिलांचा श्वास, तरुण—जो हा यज्ञ मनाने जाणतो, त्याला आम्ही इथे बोलतो, त्याला जाहीर करतो.
अया विष्ठा जनयन् कर्वराणि स हि घृणिरुरुर्वराय गातुः । स प्रत्युदैद्धरुणं मध्वो अग्रं स्वया तन्वा तन्वमैरयत
या शेणाने तो करवे तयार करतो; कारण तो तेजस्वी, मोठ्या मार्गाचा आहे; त्याने मधाच्या सुरुवातीला जाऊन, स्वतःच्या रूपाने नवीन रूप घडवलं.
एकया च दशभिश्च सुहुते द्वाभ्यामिष्टये विंशत्या च । तिसृभिश्च वहसे त्रिंशता च वियुग्भिर्वाय इह ता वि मुञ्च
एकाने, दहाने, उत्तम अर्पण; दोनने इच्छेसाठी, वीसने; तीनने वाहतोस, तीसने; हे वायू, त्यांना इथे गटागटाने सोड.
यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् । ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः
देवतांनी यज्ञानेच यज्ञ केला; हेच पहिले धर्म होते. या धर्मांनी ते स्वर्गाच्या उंचीवर पोहोचले, जिथे पूर्वीचे साध्य देव राहतात.
यज्ञो बभूव स आ बभूव स प्र जज्ञे स उ वावृधे पुनः । स देवानामधिपतिर्बभूव सो अस्मासु द्रविणमा दधातु
यज्ञ निर्माण झाला, वाढला, पुन्हा पुन्हा जन्माला आला. तो देवांचा स्वामी झाला; तो आपल्यात संपत्ती नक्की ठेवो.
यद्देवा देवान् हविषाऽयजन्तामर्त्यान् मनसा मर्त्येन । मदेम तत्र परमे व्योमन् पश्येम तदुदितौ सूर्यस्य
देवतांनी देवांसाठी हविर्दान दिले, माणसांनी मनाने अर्पण केले. आपण त्या सर्वोच्च स्वर्गात आनंद मानू, आणि सूर्य उगवताना ते पाहू.
यत्पुरुषेण हविषा यज्ञं देवा अतन्वत । अस्ति नु तस्मादोजीयो यद्विहव्येनेजिरे
देवतांनी पुरुष आणि हविर्दान घेऊन यज्ञ विस्तारला. त्याहून बलवान दुसरे काही आहे का, ज्याची त्यांनी हविर्दानाने पूजा केली?
मुग्धा देवा उत शुनाऽयजन्तोत गोरङ्गैः पुरुधाऽयजन्त । य इमं यज्ञं मनसा चिकेत प्र णो वोचस्तमिहेह ब्रवः
देवतांनी अज्ञानाने कुत्र्याचे मांस आणि गायीचे अवयव यज्ञात अर्पण केले, अनेक प्रकारे यज्ञ केला. जो हा यज्ञ मनाने समजतो, त्याने येथे आपल्याला सांगावे.
अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा अदितिर्पञ्च जना अदितिर्जातमदितिर्जनित्वम्
अदिती म्हणजे आकाश, अदिती म्हणजे अंतरिक्ष, अदिती आई, वडील आणि पुत्र आहे. सर्व देव अदिती आहेत, पाच जाती अदिती आहेत, अदिती म्हणजे जन्म, अदिती म्हणजे सृष्टी.
महीमू षु मातरं सुव्रतानामृतस्य पत्नीमवसे हवामहे । तुविक्षत्रामजरन्तीमुरूचीं सुशर्माणमदितिं सुप्रणीतिम्
सद्गुणींची मोठी आई, अमरत्वाची पत्नी, अशा अदितीला आपण मदतीसाठी हाक मारतो. ती सामर्थ्यवान, कधीही न संपणारी, विशाल, उत्तम आश्रय आणि उत्तम मार्गदर्शक आहे.
सुत्रामाणं पृथिवीं द्यामनेहसं सुशर्माणमदितिं सुप्रणीतिम् । दैवीं नावं स्वरित्रामनागसो अस्रवन्तीमा रुहेमा स्वस्तये
आपण पृथ्वी, आकाश, अदिती — जी उत्तम आश्रय आणि मार्गदर्शक आहे — आणि दिव्य, पवित्र, पापरहित, प्रवाही नौका, या सर्वांपर्यंत सुखरूप पोहोचू.
वाजस्य नु प्रसवे मातरं महीमदितिं नाम वचसा करामहे । यस्या उपस्थ उर्वन्तरिक्षं सा नः शर्म त्रिवरूथं नि यच्छात्
बलप्राप्तीच्या वेळी आपण मोठ्या अदितीचे नाव, आई म्हणून, शब्दांनी घेतो. जिनच्या कुशीत विशाल अंतरिक्ष आहे, ती आपल्याला त्रिकाळ सुरक्षित आश्रय देवो.
दितेः पुत्राणामदितेरकारिषमव देवानां बृहतामनर्मणाम् । तेषां हि धाम गभिषक्समुद्रियं नैनान् नमसा परो अस्ति कश्चन
मी दिती आणि अदितीच्या पुत्रांसाठी, देवांसाठी आणि त्यांच्या महान शक्तीसाठी कार्य केले. त्यांचे निवास खोल, समुद्रासारखे आहे; त्यांना नम्रतेत कोणीही श्रेष्ठ नाही.
7.9(7.8) भद्रादधि श्रेयः प्रेहि बृहस्पतिः पुरएता ते अस्तु । अथेममस्या वर आ पृथिव्या आरेशत्रुं कृणुहि सर्ववीरम्
शुभतेपासून अधिक उत्तमतेकडे जा; बृहस्पती तुझा पुढारी असो. आता या पृथ्वीच्या श्रेष्ठ भागातून शत्रू दूर कर, सर्व लोक आपले कर.
प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन्
मोठ्या मार्गावर पूषण जन्मला; आकाशाच्या मार्गावर, पृथ्वीच्या मार्गावर. दोन्ही प्रिय ठिकाणी तो जाणतो, पुढे-पुढे आणि मागे-मागे जातो.
पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत्। स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन् पुर एतु प्रजानन्
पूषण सर्व दिशांचा जाणकार असो; तो आपल्याला अत्यंत निर्भयतेने पुढे नेत जावो. कल्याण देणारा, तेजस्वी, सर्वशक्तिमान, थकवा न येणारा, जाणता पूषण पुढे जावो.
पूषन् तव व्रते वयं न रिष्येम कदा चन । स्तोतारस्त इह स्मसि
पूषण, तुझ्या आज्ञेत आपण कधीच कोणतीही हानी भोगू नये. आपण तुझे स्तोत्र गाणारे येथे आहोत.
परि पूषा परस्ताद्धस्तं दधातु दक्षिणम् । पुनर्नो नष्टमाजतु सं नष्टेन गमेमहि
पूषणने उजव्या बाजूला, दूरवर आपला हात ठेवावा. जे हरवले ते पुन्हा आपल्याकडे यावे; जे मिळवले, त्याच्याशी आपण एकरूप होऊ.
यस्ते स्तनः शशयुर्यो मयोभूर्यः सुम्नयुः सुहवो यः सुदत्रः । येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि सरस्वति तमिह धातवे कः
तुझा स्तन, जो पोषण करणारा, आनंददायक, कृपावान, सुलभ आणि उदार आहे, ज्याने तू सर्व संपत्ती टिकवतो, हे सरस्वती, तो आपल्यासाठी येथे ठेवू दे.
यस्ते पृथु स्तनयित्नुर्य ऋष्वो दैवः केतुर्विश्वमाभूषतीदम् । मा नो वधीर्विद्युता देव सस्यं मोत वधी रश्मिभिः सूर्यस्य
तुझा रुंद, गडगडणारा, उंच, दैवी स्तन, ज्याचे तेज सर्व जगाला शोभा देते, हे देव, वीजेने आमचे पीक नष्ट करू नकोस, सूर्याच्या किरणांनीही हानी करू नकोस.
सभा च मा समितिश्चावतां प्रजापतेर्दुहितरौ संविदाने । येना संगछा उप मा स शिक्षाच्चारु वदानि पितरः संगतेषु
सभा आणि समिती — प्रजापतीच्या कन्या — मला एकमताने रक्षण करो. जिच्यामुळे आपण एकत्र येतो, ती मला शिकवो; मी वडीलधाऱ्यांमध्ये सुंदर बोलू दे.
विद्म ते सभे नाम नरिष्टा नाम वा असि । ये ते के च सभासदस्ते मे सन्तु सवाचसः
हे सभे, आम्हाला तुझे नाव माहीत आहे, तू 'निरोगी' या नावाने ओळखली जातेस. तुझ्या सभेत जे जे सदस्य आहेत, ते सर्व माझ्याशी गोड बोलोत.
एषामहं समासीनानां वर्चो विज्ञानमा ददे । अस्याः सर्वस्याः संसदो मामिन्द्र भगिनं कृणु
इथे जमलेल्या सर्व लोकांना मी तेज आणि समजूत देतो. हे इंद्रा, या संपूर्ण सभेचे भाग्य मला मिळू दे.
यद्वो मनः परागतं यद्बद्धमिह वेह वा । तद्व आ वर्तयामसि मयि वो रमतां मनः
तुमच्या मनातले जे विचार कुठेही भटकले असतील, किंवा कुठेही अडकले असतील, ते सर्व परत तुमच्याकडे वळवतो; तुमचे मन माझ्यात रमावे.
7.14(7.13) यथा सूर्यो नक्षत्राणामुद्यंस्तेजांस्याददे । एवा स्त्रीणां च पुंसां च द्विषतां वर्च आ ददे
जसा सूर्य ताऱ्यांमध्ये उगवून त्यांचे तेज घेतो, तसाच मी स्त्रिया आणि पुरुषांमध्ये जे मला द्वेष करतात त्यांचे तेज घेतो.
यावन्तो मा सपत्नानामायन्तं प्रतिपश्यथ । उद्यन्त्सूर्य इव सुप्तानां द्विषतां वर्च आ ददे
तुम्ही ज्या ज्या शत्रूंना समोर येताना पाहता, जसा सूर्य झोपलेल्या लोकांवर उगवतो, तसाच मी द्वेष करणाऱ्यांचे तेज घेतो.
7.1५(7.1४) अभि त्यं देवं सवितारमोण्योः कविक्रतुम् । अर्चामि सत्यसवं रत्नधामभि प्रियं मतिम्
मी त्या अद्भुत सामर्थ्याच्या, बुद्धिमान आणि सत्य प्रेरणेच्या, रत्नांचा धनी असलेल्या आणि प्रिय विचार असलेल्या सवितृ देवतेचे स्तवन करतो.