यां मेधामृभवो विदुर्यां मेधामसुरा विदुः । ऋषयो भद्रां मेधां यां विदुस्तां मय्या वेशयामसि
सत्याचा आधार असलेल्या ऋषींना जी मेधा कळली, देवांना जी मेधा उमगली, आणि शुभ अशी जी मेधा जाणणाऱ्या ऋषींना मिळाली, तीच मेधा आमच्यात वसावी, अशी आम्ही इच्छा करतो.
यामृषयो भूतकृतो मेधां मेधाविनो विदुः । तया मामद्य मेधयाग्ने मेधाविनं कृणु
ज्या मेधेची जाण भूतांची निर्मिती करणाऱ्या ज्ञानी ऋषींना आहे, अग्ने, आज त्या मेधेनं मला बुद्धिमान कर.
मेधां सायं मेधां प्रातर्मेधां मध्यन्दिनं परि । मेधां सूर्यस्य रश्मिभिर्वचसा वेशयामहे
संध्याकाळी मेधा, सकाळी मेधा, दुपारीही मेधा, सूर्याच्या किरणांनी आणि वाणीने आम्ही मेधा आमच्यात वसवू.
पिप्पली क्षिप्तभेषज्युतातिविद्धभेषजी । तां देवाः समकल्पयन्न् इयं जीवितवा अलम्
पिंपळी, जिचं औषध टाकलं जातं, जिचं औषध सर्वांना ठाऊक आहे, ती देवांनी ठरवली आहे; तीच जीवनासाठी पुरेशी आहे.
पिप्पल्यः समवदन्तायतीर्जननादधि । यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः
पिंपळी एकत्र बोलतात, त्या जन्माच्या मुळाशी ठेवलेल्या आहेत; जो हा जिवंत पिंपळी घेतो, तो माणूस कधीही नष्ट होत नाही.
असुरास्त्वा न्यखनन् देवास्त्वोदवपन् पुनः । वातीकृतस्य भेषजीमथो क्षिप्तस्य भेषजीम्
असुरांनी तुला पुरलं, पण देवांनी पुन्हा तुला वर काढलं—वाऱ्यामुळे होणाऱ्या आजाराचं औषध, खाली टाकलेल्या आजाराचं औषध.
प्रत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि । स्वां चाग्ने तन्वं पिप्रायस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व
तू प्राचीन आणि यज्ञात वंदनीय आहेस, जुना आणि नवा होतार आहेस; अग्ने, तुझं स्वतःचं रूप जपा आणि आम्हाला सौभाग्य दे.
ज्येष्ठघ्न्यां जातो विचृतोर्यमस्य मूलबर्हणात्परि पाह्येनम् । अत्येनं नेषद्दुरितानि विश्वा दीर्घायुत्वाय शतशारदाय
ज्येष्ठाचा नाश करणारा, यमाच्या मुळापासून जन्मलेला, त्याला वाचव; त्याला सर्व दुःखांपासून दूर ने आणि शंभर शरदांचे दीर्घायुष्य दे.
व्याघ्रेऽह्न्यजनिष्ट वीरो नक्षत्रजा जायमानः सुवीरः । स मा वधीत्पितरं वर्धमानो मा मातरं प्र मिनीज्जनित्रीम्
व्याघ्राच्या दिवशी जन्मलेला, नक्षत्रात जन्मलेला, बलवान असा हा वीर वाढताना वडिलांना दुखावू नये, आणि आईलाही त्रास देऊ नये.
इमं मे अग्ने पुरुषं मुमुग्ध्ययं यो बद्धः सुयतो लालपीति । अतोऽधि ते कृणवद्भागधेयं यदानुन्मदितोऽसति
अग्ने, हा जो बांधलेला आहे, ज्याची जीभ सैल झाली आहे आणि तो बडबडतो आहे, त्याला माझ्यासाठी सोडव; जेव्हा त्याचं वेड गेलं असेल, तेव्हा त्याचा योग्य हिस्सा त्याला मिळू दे.
अग्निष्टे नि शमयतु यदि ते मन उद्युतम् । कृणोमि विद्वान् भेषजं यथानुन्मदितोऽससि
अग्निने तुझं मन शांत करावं, जर ते अस्वस्थ असेल; मी जाणून औषध तयार करतो, जेणेकरून तुझं वेड दूर जावो.
देवैनसादुन्मदितमुन्मत्तं रक्षसस्परि । कृणोमि विद्वान् भेषजं यदानुन्मदितोऽसति
देवतांकडून, निष्पापांपासून, वेडापासून, वेड्यांकडून, राक्षसांकडून—मी जाणून औषध तयार करतो, जेणेकरून तुझं वेड दूर जावो.
पुनस्त्वा दुरप्सरसः पुनरिन्द्रः पुनर्भगः । पुनस्त्वा दुर्विश्वे देवा यथानुन्मदितोऽससि
वाईट अप्सरांनी, इंद्राने, भगाने, आणि सर्व प्रतिकूल देवांनी तुला परत आणावं, जेणेकरून तुझं वेड दूर जावो.
मा ज्येष्ठं वधीदयमग्न एषां मूलबर्हणात्परि पाह्येनम् । स ग्राह्याः पाशान् वि चृत प्रजानन् तुभ्यं देवा अनु जानन्तु विश्वे
अग्ने, याने ज्येष्ठाचा वध करू नये; यमाच्या मूळापासून त्याला वाचव; बांधलेल्या गाठी ओळखून सोडव, म्हणजे सर्व देव तुला ओळखतील.
उन् मुञ्च पाशांस्त्वमग्न एषां त्रयस्त्रिभिरुत्सिता येभिरासन् । स ग्राह्याः पाशान् वि चृत प्रजानन् पितापुत्रौ मातरं मुञ्च सर्वान्
अग्ने, या लोकांवर बांधलेल्या त्रेचाळीस गाठी तू सोडव; बांधलेल्या गाठी ओळखून सोडव, आणि वडील-मुलगा, आई, सर्वांना मुक्त कर.
येभिः पाशैः परिवित्तो विबद्धोऽङ्गेअङ्ग आर्पित उत्सितश्च । वि ते मुच्यन्तं विमुचो हि सन्ति भ्रूणघ्नि पूषन् दुरितानि मृक्ष्व
ज्या गाठींनी तो सर्व अंगांनी बांधला गेला आहे, त्या गाठी तुझ्यासाठी सुटू देत; कारण सोडवणारे आहेतच; भ्रूणहंता पुष्य, वाईट दूर कर आणि पापं धुऊन टाक.
त्रिते देवा अमृजतैतदेनस्त्रित एनन् मनुष्येषु ममृजे । ततो यदि त्वा ग्राहिरानशे तां ते देवा ब्रह्मणा नाशयन्तु
त्रितासाठी देवांनी हे पाप दूर केलं; त्रिताने ते माणसांतही दूर केलं; जर तुझ्यावर झटका आला असेल, तर देवांनी मंत्राने ते नष्ट करावं.
मरीचीर्धूमान् प्र विशानु पाप्मन्न् उदारान् गच्छोत वा नीहारान् । नदीनं फेनामनु तान् वि नश्य भ्रूणघ्नि पूषन् दुरितानि मृक्ष्व
किरणं, धूर, हे पाप दूर जावो, विशाल जागेत किंवा धुक्यात जावो; नद्यांच्या फेसामागे जावो—भ्रूणहंता पुष्य, वाईट दूर कर आणि पापं धुऊन टाक.
द्वादशधा निहितं त्रितस्यापमृष्टं मनुष्यैनसानि । ततो यदि त्वा ग्राहिरानशे तां ते देवा ब्रह्मणा नाशयन्तु
द्वादश भागांत विभागलेलं, त्रितावरून पाप धुतलं; जर त्यातून तुला रोगानं ग्रासलं नसेल, तर देवांनी ब्रह्माच्या मंत्रानं ते नष्ट करावं.
यद्देवा देवहेडनं देवासश्चकृम वयम् । आदित्यास्तस्मान् नो युयमृतस्य ऋतेन मुञ्चत
देवतांनो, आम्ही देवांवर जे काही अपराध केले असतील, हे आदित्यांनो, सत्याच्या मार्गानं तुम्ही आम्हाला त्या अपराधांपासून मुक्त करा.
ऋतस्य ऋतेनादित्या यजत्रा मुञ्चतेह नः । यज्ञं यद्यज्ञवाहसः शिक्षन्तो नोपशेकिम
हे पूज्य आदित्यांनो, सत्याच्या नियमाने इथे आम्हाला मुक्त करा; यज्ञ करताना, योग्य पद्धतीनं न केल्यास, आम्ही त्या चुका केल्या असतील.
मेदस्वता यजमानाः स्रुचाज्यानि जुह्वतः । अकामा विश्वे वो देवाः शिक्षन्तो नोप शेकिम
यजमान तुपाने आहुती देतात, पण मनापासून नाही; सर्व देवांनो, आम्ही यत्न केला तरी यश मिळालं नाही.
यद्विद्वांसो यदविद्वांस एनांसि चकृमा वयम् । यूयं नस्तस्मान् मुञ्चत विश्वे देवाः सजोषसः
जाणूनबुजून किंवा अज्ञानानं आम्ही जे पाप केलं असेल, त्या सर्व पापांपासून तुम्ही सर्व देवांनी आम्हाला मुक्त करावं.
यदि जाग्रद्यदि स्वपन्न् एन एनस्योऽकरम् । भूतं मा तस्माद्भव्यं च द्रुपदादिव मुञ्चताम्
जागेपणी किंवा झोपेत, मी हे पाप केलं असेल, तर भूतकाळ आणि भविष्यकाळ, जसं द्रोण दाण्याला सोडतो, तसं मला त्यातून मुक्त करावं.
द्रुपदादिव मुमुचानः स्विन्नः स्नात्वा मलादिव । पूतं पवित्रेणेवाज्यं विश्वे शुम्भन्तु मैनसः
जसं द्रोणातून सुटलं, जसं स्नान करून घाण निघून गेलं, जसं गाळणीतून तूप शुद्ध होतं, तसं सर्व देवांनी माझं पाप शुद्ध करावं.
6.116 यद्यामं चक्रुर्निखनन्तो अग्रे कार्षीवणा अन्नविदो न विद्यया । वैवस्वते राजनि तज्जुहोम्यथ यज्ञियं मधुमदस्तु नोऽन्नम्
जेव्हा अन्न जाणणाऱ्यांनी, पण ज्ञान नसलेल्या लोकांनी, प्रारंभी हे बंधन घातलं, तसं कार्षीवानांनी केलं; मी हे वैवस्वत राजाला अर्पण करतो; मग आमचं यज्ञाचं अन्न मधुर होवो.
वैवस्वतः कृणवद्भागधेयं मधुभागो मधुना सं सृजाति । मातुर्यदेन इषितं न आगन् यद्वा पिताऽपराद्धो जिहीदे
वैवस्वत वाटा ठरवतो, मधुर भाग मधुरतेने एकत्र करतो; आईने जे काही इच्छिलं ते मिळालं नाही, किंवा वडिलांनी चूक केली, तर ते मागे घेतात.
यदीदं मातुर्यदि पितुर्नः परि भ्रातुः पुत्राच्चेतस एन आगन् । यावन्तो अस्मान् पितरः सचन्ते तेषां सर्वेषां शिवो अस्तु मन्युः
हे पाप जर आई, वडील, भाऊ किंवा मुलाकडून आमच्याकडे आलं असेल, किंवा ज्या पूर्वजांचा आमच्याशी संबंध आहे, त्यांचा मन शांत असो.
अपमित्यमप्रतीत्तं यदस्मि यमस्य येन बलिना चरामि । इदं तदग्ने अनृणो भवामि त्वं पाशान् विचृतं वेत्थ सर्वान्
मी यमाच्या अधीन राहून जे काही कर्ज बाकी ठेवलं असेल, त्यातून मी मुक्त होऊ दे, अग्नी, तू सर्व सुटलेली बंधनं जाणतोस.
इहैव सन्तः प्रति दद्म एनज्जीवा जीवेभ्यो नि हराम एनत्। अपमित्य धान्यं यज्जघसाहमिदं तदग्ने अनृणो भवामि
आम्ही इथेच, जिवंतपणी, हे पाप परत करतो; दुसऱ्याचं धान्य खाऊन मी जे कर्ज केलं असेल, त्यातून अग्नी, मी कर्जमुक्त होऊ दे.