अभयं द्यावापृथिवी इहास्तु नोऽभयं सोमः सविता नः कृणोतु । अभयं नोऽस्तूर्वन्तरिक्षं सप्तऋषीणां च हविषाभयं नो अस्तु
आमच्यासाठी आकाश आणि पृथ्वी सुरक्षित राहो; सोम आणि सविता आम्हाला सुरक्षितता देवो; आकाशमध्यही आमच्यासाठी सुरक्षित राहो; सप्तर्षींच्या होमाने आम्हाला सुरक्षितता मिळो.
अस्मै ग्रामाय प्रदिशश्चतस्र ऊर्जं सुभूतं स्वस्ति सविता नः कृणोतु । अशत्र्विन्द्रो अभयं नः कृणोत्वन्यत्र राज्ञामभि यातु मन्युः
या गावासाठी आणि चारही दिशांसाठी सविता भरपूर बळ आणि कल्याण देवो; शत्रू नसलेला इंद्र आम्हाला सुरक्षितता देवो; राजांची राग दुसरीकडे जावो.
अनमित्रं नो अधरादनमित्रं न उत्तरात्। इन्द्रानमित्रं नः पश्चादनमित्रं पुरस्कृधि
खाली किंवा वर कुठूनही आमच्यावर शत्रू येऊ नये; इंद्रा, मागून किंवा समोरूनही आमच्यावर शत्रू येऊ नये.
6.41 मनसे चेतसे धिय आकूतय उत चित्तये । मत्यै श्रुताय चक्षसे विधेम हविषा वयम्
मन, विचार, बुद्धी, इच्छाशक्ती आणि जाणीव यांसाठी; ज्ञान, ऐकू येणे आणि दृष्टी यासाठी आम्ही होम अर्पण करतो.
अपानाय व्यानाय प्राणाय भूरिधायसे । सरस्वत्या उरुव्यचे विधेम हविषा वयम्
श्वासोच्छ्वास, प्राण, आणि भरपूर पोषण यासाठी; विस्तीर्ण अशी सरस्वती हिला आम्ही होम अर्पण करतो.
मा नो हासिषुर्ऋषयो दैव्या ये तनूपा ये नस्तन्वस्तनूजाः । अमर्त्या मर्त्यामभि नः सचध्वमायुर्धत्त प्रतरं जीवसे नः
आम्हाला ऋषी सोडून जाऊ नयेत — जे दैवी आहेत, शरीराचे रक्षण करणारे आहेत, किंवा आमच्या शरीरातून जन्मलेले आहेत; अमरांनो, आमच्यासाठी मरणाऱ्यांमध्ये सामील व्हा, आम्हाला आयुष्य आणि जगण्यासाठी मार्ग द्या.
6.42 अव ज्यामिव धन्वनो मन्युं तनोमि ते हृदः । यथा संमनसौ भूत्वा सखायाविव सचावहै
जसा धनुष्याची दोरी सैल सोडतो, तसा मी तुझा राग मनातून दूर करतो; आपण एकत्र आणि एकमताने, मित्रांसारखे वागूया.
सखायाविव सचावहा अव मन्युं तनोमि ते । अधस्ते अश्मनो मन्युमुपास्यामसि यो गुरुः
मित्रांसारखे आपण एकत्र वागूया; मी तुझा राग दूर करतो; जो जड राग आहे, तो आपण दगडाखाली ठेवूया.
अभि तिष्ठामि ते मन्युं पार्ष्ण्या प्रपदेन च । यथावशो न वादिषो मम चित्तमुपायसि
मी तुझ्या रागावर टाच आणि पायाच्या तळव्याने उभा राहतो; तू माझ्याविरुद्ध बोलू नकोस, माझे मन तुझ्या अधीन कर.
6.43 अयं दर्भो विमन्युकः स्वाय चारणाय च । मन्योर्विमन्युकस्यायं मन्युशमन उच्यते
हा कुशाचा तुकडा रागरहित आहे, चांगल्या वागणुकीसाठी योग्य आहे; जो रागरहित आहे त्याच्यासाठी हा राग शांत करणारा आहे असे म्हणतात.
अयं यो भूरिमूलः समुद्रमवतिष्ठति । दर्भः पृथिव्या उत्थितो मन्युशमन उच्यते
हा कुशाचा तुकडा, ज्याच्या अनेक मुळे आहेत, समुद्रात उभा आहे; पृथ्वीवरून उगवलेला हा कुशाचा तुकडा राग शांत करणारा आहे असे म्हणतात.
वि ते हनव्यां शरणिं वि ते मुख्यां नयामसि । यथावशो न वादिषो मम चित्तमुपायसि
तुझे हानीकारक अस्त्र आम्ही दूर फेकतो, तुझे मुख्य अस्त्रही दूर नेतो; तू माझ्याविरुद्ध बोलू नकोस, माझे मन तुझ्या अधीन कर.
अस्थाद्द्यौरस्थात्पृथिव्यस्थाद्विश्वमिदं जगत्। अस्थुर्वृक्षा ऊर्ध्वस्वप्नास्तिष्ठाद्रोगो अयं तव
आकाशातून, पृथ्वीवरून, या साऱ्या जगातून — झाडं उभी राहतात, जणू काही स्वप्नात आहेत; तुझ्या अंगातील हा आजार जाऊ दे.
शतं या भेषजानि ते सहस्रं संगतानि च । श्रेष्ठमास्रावभेषजं वसिष्ठं रोगनाशनम्
तुझ्याकडे शंभर औषधं आहेत, हजारो एकत्र जमलेली आहेत; त्यातलं सर्वात उत्तम औषध पुढे येऊ दे, जे रोग नष्ट करणारं आहे.
रुद्रस्य मूत्रमस्यमृतस्य नाभिः । विषाणका नाम वा असि पितॄणां मूलादुत्थिता वातीकृतनाशनी
तू रुद्राचं मूत्र आहेस, अमृताचं नाभी आहेस; तुझं नाव विषाणका आहे, पितरांच्या मुळांपासून उगवलेली, वायूजन्य व्याधी नष्ट करणारी आहेस.
परोऽपेहि मनस्पाप किमशस्तानि शंससि । परेहि न त्वा कामये वृक्षां वनानि सं चर गृहेषु गोषु मे मनः
दुष्ट मना, दूर जा! तू वाईट गोष्टी का बोलतोस? दूर हो, मला तुझी इच्छा नाही. झाडांमध्ये, जंगलात भटक; माझं मन घरात आणि गायींमध्ये राहू दे.
अवशसा निःशसा यत्पराशसोपारिम जाग्रतो यत्स्वपन्तः । अग्निर्विश्वान्यप दुष्कृतान्यजुष्टान्यारे अस्मद्दधातु
जे काही शत्रुत्वाचं आहे, ते सगळं दूर कर, काढून टाक; जागेपणी असो वा झोपेत असो, अग्नी सर्व वाईट कर्मं, नकोशी गोष्टी आमच्यापासून दूर ठेवो.
यदिन्द्र ब्रह्मणस्पतेऽपि मृषा चरामसि । प्रचेता न आङ्गिरसो दुरितात्पात्वंहसः
इंद्रा, ब्रह्मणस्पती, जरी आम्ही चुकून वागलो, तरी ज्ञानी आंगिरस आम्हाला संकट आणि पापांपासून वाचवोत.
यो न जीवोऽसि न मृतो देवानाममृतगर्भोऽसि स्वप्न । वरुणानी ते माता यमः पिताररुर्नामासि
तू ना जिवंत आहेस, ना मृत; देवांमध्ये अमर गर्भ आहेस, हे स्वप्ना. वरुणाणी तुझी आई, यम तुझा वडील, आणि तुझं नाव अररु आहे.
विद्म ते स्वप्न जनित्रं देवजामीनां पुत्रोऽसि यमस्य करणः । अन्तकोऽसि मृत्युरसि तं त्वा स्वप्न तथा सं विद्म स नः स्वप्न दुष्वप्न्यात्पाहि
हे स्वप्ना, आम्हाला तुझं मूळ माहीत आहे, तू दैवी मातांचा पुत्र आहेस, यमाचा दूत आहेस; तू अंतक आहेस, तू मृत्यू आहेस. आम्ही तुला ओळखतो, हे स्वप्ना; वाईट स्वप्नांपासून आम्हाला वाचव.
यथा कलां यथा शफं यथर्णं संनयन्ति । एवा दुष्वप्न्यं सर्वं द्विषते सं नयामसि
जसं तुकडा, खूर किंवा स्नायू जोडतात, तसं आम्ही सर्व वाईट स्वप्नं एकत्र करून शत्रूकडे पाठवतो.
अग्निः प्रातःसवने पात्वस्मान् वैश्वानरो विश्वकृद्विश्वशंभूः । स नः पावको द्रविणे दधात्वायुष्मन्तः सहभक्षाः स्याम
अग्नी, सकाळच्या सोमयज्ञात आम्हाला वाचवो, सर्वांचा हितकर्ता, सर्वांचं कल्याण करणारा. तो शुद्ध करणारा आम्हाला संपत्ती देवो, आणि आम्ही दीर्घायुषी होऊ, एकत्र जेवू.
विश्वे देवा मरुत इन्द्रो अस्मान् अस्मिन् द्वितीये सवने न जह्युः । आयुष्मन्तः प्रियमेषां वदन्तो वयं देवानां सुमतौ स्याम
सर्व देव, मरुत, इंद्र, या दुसऱ्या सोमयज्ञात आम्हाला सोडू नयेत; आम्ही त्यांना प्रिय असं बोलू, देवांची कृपा मिळवू आणि दीर्घायुषी होऊ.
इदं तृतीयं सवनं कवीनामृतेन ये चमसमैरयन्त । ते सौधन्वनाः स्वरानशानाः स्विष्टिं नो अभि वस्यो नयन्तु
ही तिसरी सोमयज्ञाची वेळ आहे, जिथे ज्ञानी लोकांनी अमृताने पात्र भरलं; सौधन्वन वंशातील तेजस्वी, कधीही न वृद्ध होणारे, आम्हाला उत्तम यज्ञभाग मिळवून देऊ देत.
श्येनोऽसि गायत्रच्छन्दा अनु त्वा रभे । स्वस्ति मा सं वहास्य यज्ञस्योदृचि स्वाहा
तू गरुड आहेस, गायत्री छंदात; मी तुला धरतो. यज्ञाच्या उर्ध्व मार्गावर तू मला कल्याण घेऊन येवो. स्वाहा!
ऋभुरसि जगच्छन्दा अनु त्वा रभे । स्वस्ति मा सं वहास्य यज्ञस्योदृचि स्वाहा
तू ऋभू आहेस, जगती छंदात; मी तुला धरतो. यज्ञाच्या उर्ध्व मार्गावर तू मला कल्याण घेऊन येवो. स्वाहा!
वृषासि त्रिष्टुप्छन्दा अनु त्वा रभे । स्वस्ति मा सं वहास्य यज्ञस्योदृचि स्वाहा
तू वृषभ आहेस, त्रिष्टुप् छंदात; मी तुला धरतो. यज्ञाच्या उर्ध्व मार्गावर तू मला कल्याण घेऊन येवो. स्वाहा!
नहि ते अग्ने तन्वः क्रूरमानंश मर्त्यः । कपिर्बभस्ति तेजनं स्वं जरायु गौरिव
अग्नी, तुझ्या रूपाला कोणताही माणूस इजा करू शकत नाही; तू वानर आहेस, स्वतःच्या संततीला भक्षण करणारा, जशी गाय आपल्या जन्मानंतरचं आवरण खाते.
मेष इव वै सं च वि चोर्वच्यसे यदुत्तरद्रावुपरश्च खादतः । शीर्ष्णा शिरोऽप्ससाप्सो अर्दयन्न् अंशून् बभस्ति हरितेभिरासभिः
तू मेंढ्यासारखा आहेस, तुझं कौतुक केलं जातं; वरचं आणि खालचं जबडं जेव्हा खातात, तेव्हा तुझ्या डोक्याने पाण्याच्या डोक्यांना ठोसा देतोस, हिरव्या ज्वाळांनी तंतू भक्षण करतोस.
सुपर्णा वाचमक्रतोप द्यव्याखरे कृष्णा इषिरा अनर्तिषुः । नि यन् नियन्ति उपरस्य निष्कृतिं पुरू रेतो दधिरे सूर्यश्रितः
पंखवाले बोलू लागतात, काळे पक्षी शेतात ओरडतात; ते वरचं भाग दूर नेतात, सूर्याच्या आधारावर अनेक बीजं ठेवली जातात.