उप प्रागात्सहस्राक्षो युक्त्वा शपथो रथम् । शप्तारमन्विच्छन् मम वृक इवाविमतो गृहम्
सहस्त्र नेत्र असलेला तो, शपथेचं रथाला जोडलं आणि माझ्या शाप देणाऱ्याचा शोध घेत आला, जसा लांडगा असहाय्याच्या घराचा माग काढतो.
परि णो वृङ्ग्धि शपथ ह्रदमग्निरिवा दहन् । शप्तारमत्र नो जहि दिवो वृक्षमिवाशनिः
हे शपथे, आमच्यापासून दूर हो, जसं अग्नी तळं जाळून टाकतो; आमच्या शाप देणाऱ्याला इथेच नष्ट कर, जसं वीज झाडाला फोडते.
यो नः शपादशपतः शपतो यश्च नः शपात्। शुने पेष्ट्रमिवावक्षामं तं प्रत्यस्यामि मृत्यवे
जो आम्हाला शाप देतो, किंवा ज्याला आपण शाप दिला, आणि जो शापातून पुन्हा आम्हाला शाप देतो—त्याला मी कुत्र्याला टाकलेल्या सडलेल्या फांदीसारखा मृत्युला अर्पण करतो.
सिंहे व्याघ्र उत या पृदाकौ त्विषिरग्नौ ब्राह्मणे सूर्ये या । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
सिंह, वाघ, आणि चित्त्यातली जी तेजस्विता आहे, प्रज्वलित अग्नीमध्ये, ब्राह्मणात, सूर्यामध्ये जी आहे—तीच देवी, जिच्या कृपेने इंद्र जन्मला, ती आमच्याकडे कीर्तीने एकरूप होऊन येवो.
या हस्तिनि द्वीपिनि या हिरण्ये त्विषिरप्सु गोषु या पुरुषेषु । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
ही देवी जी हत्तीमध्ये, दोन सोंड असलेल्या प्राण्यामध्ये, सोन्यामध्ये, तेजामध्ये, पाण्यात, गायींमध्ये आणि माणसांमध्ये आहे — तीच शुभेच्छा असलेली देवी जिने इंद्राला जन्म दिला, ती आमच्याकडे तेजाने एकरूप होऊन यावी.
रथे अक्षेष्वृषभस्य वाजे वाते पर्जन्ये वरुणस्य शुष्मे । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
ही देवी जी रथात, चाकांमध्ये, वृषभामध्ये, बळामध्ये, वाऱ्यात, पावसात आणि वरुणाच्या सामर्थ्यात आहे — तीच शुभेच्छा असलेली देवी जिने इंद्राला जन्म दिला, ती आमच्याकडे तेजाने एकरूप होऊन यावी.
राजन्ये दुन्दुभावायतायामश्वस्य वाजे पुरुषस्य मायौ । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
ही देवी जी राजामध्ये, डुगडुग्याच्या आवाजात, लांबीच्या मापात, घोड्यामध्ये, बळामध्ये, माणसामध्ये आणि कौशल्यामध्ये आहे — तीच शुभेच्छा असलेली देवी जिने इंद्राला जन्म दिला, ती आमच्याकडे तेजाने एकरूप होऊन यावी.
यशो हविर्वर्धतामिन्द्रजूतं सहस्रवीर्यं सुभृतं सहस्कृतम् । प्रसर्स्राणमनु दीर्घाय चक्षसे हविष्मन्तं मा वर्धय ज्येष्ठतातये
इंद्राच्या प्रेरणेने यश, होम, आणि हजारो पटीने वाढणारे सामर्थ्य, उत्तम पोषण आणि सिद्धी वाढू दे, जे दूरदृष्टीसाठी पसरत आहे; पण केवळ मोठेपणासाठी होम वाढवू नकोस.
अछा न इन्द्रं यशसं यशोभिर्यशस्विनं नमसाना विधेम । स नो रास्व राष्ट्रमिन्द्रजूतं तस्य ते रातौ यशसः स्याम
इंद्राच्या यशस्वीतेला, यशाने युक्त अशा इंद्राला, आम्ही नम्रतेने पूजा करतो; इंद्रा, तू आम्हाला तुझ्या प्रेरणेने भरभराटीचे राज्य दे; तुझ्या कृपेत आम्ही यशस्वी होऊ दे.
यशा इन्द्रो यशा अग्निर्यशाः सोमो अजायत । यशा विश्वस्य भूतस्य अहमस्मि यशस्तमः
यशामुळे इंद्र, यशामुळे अग्नी, यशामुळे सोमाचा जन्म झाला; सर्व सृष्टीच्या यशामुळे मी सर्वांत यशस्वी आहे.
अभयं द्यावापृथिवी इहास्तु नोऽभयं सोमः सविता नः कृणोतु । अभयं नोऽस्तूर्वन्तरिक्षं सप्तऋषीणां च हविषाभयं नो अस्तु
आमच्यासाठी आकाश आणि पृथ्वी सुरक्षित राहो; सोम आणि सविता आम्हाला सुरक्षितता देवो; आकाशमध्यही आमच्यासाठी सुरक्षित राहो; सप्तर्षींच्या होमाने आम्हाला सुरक्षितता मिळो.
अस्मै ग्रामाय प्रदिशश्चतस्र ऊर्जं सुभूतं स्वस्ति सविता नः कृणोतु । अशत्र्विन्द्रो अभयं नः कृणोत्वन्यत्र राज्ञामभि यातु मन्युः
या गावासाठी आणि चारही दिशांसाठी सविता भरपूर बळ आणि कल्याण देवो; शत्रू नसलेला इंद्र आम्हाला सुरक्षितता देवो; राजांची राग दुसरीकडे जावो.
अनमित्रं नो अधरादनमित्रं न उत्तरात्। इन्द्रानमित्रं नः पश्चादनमित्रं पुरस्कृधि
खाली किंवा वर कुठूनही आमच्यावर शत्रू येऊ नये; इंद्रा, मागून किंवा समोरूनही आमच्यावर शत्रू येऊ नये.
6.41 मनसे चेतसे धिय आकूतय उत चित्तये । मत्यै श्रुताय चक्षसे विधेम हविषा वयम्
मन, विचार, बुद्धी, इच्छाशक्ती आणि जाणीव यांसाठी; ज्ञान, ऐकू येणे आणि दृष्टी यासाठी आम्ही होम अर्पण करतो.
अपानाय व्यानाय प्राणाय भूरिधायसे । सरस्वत्या उरुव्यचे विधेम हविषा वयम्
श्वासोच्छ्वास, प्राण, आणि भरपूर पोषण यासाठी; विस्तीर्ण अशी सरस्वती हिला आम्ही होम अर्पण करतो.
मा नो हासिषुर्ऋषयो दैव्या ये तनूपा ये नस्तन्वस्तनूजाः । अमर्त्या मर्त्यामभि नः सचध्वमायुर्धत्त प्रतरं जीवसे नः
आम्हाला ऋषी सोडून जाऊ नयेत — जे दैवी आहेत, शरीराचे रक्षण करणारे आहेत, किंवा आमच्या शरीरातून जन्मलेले आहेत; अमरांनो, आमच्यासाठी मरणाऱ्यांमध्ये सामील व्हा, आम्हाला आयुष्य आणि जगण्यासाठी मार्ग द्या.
6.42 अव ज्यामिव धन्वनो मन्युं तनोमि ते हृदः । यथा संमनसौ भूत्वा सखायाविव सचावहै
जसा धनुष्याची दोरी सैल सोडतो, तसा मी तुझा राग मनातून दूर करतो; आपण एकत्र आणि एकमताने, मित्रांसारखे वागूया.
सखायाविव सचावहा अव मन्युं तनोमि ते । अधस्ते अश्मनो मन्युमुपास्यामसि यो गुरुः
मित्रांसारखे आपण एकत्र वागूया; मी तुझा राग दूर करतो; जो जड राग आहे, तो आपण दगडाखाली ठेवूया.
अभि तिष्ठामि ते मन्युं पार्ष्ण्या प्रपदेन च । यथावशो न वादिषो मम चित्तमुपायसि
मी तुझ्या रागावर टाच आणि पायाच्या तळव्याने उभा राहतो; तू माझ्याविरुद्ध बोलू नकोस, माझे मन तुझ्या अधीन कर.
6.43 अयं दर्भो विमन्युकः स्वाय चारणाय च । मन्योर्विमन्युकस्यायं मन्युशमन उच्यते
हा कुशाचा तुकडा रागरहित आहे, चांगल्या वागणुकीसाठी योग्य आहे; जो रागरहित आहे त्याच्यासाठी हा राग शांत करणारा आहे असे म्हणतात.
अयं यो भूरिमूलः समुद्रमवतिष्ठति । दर्भः पृथिव्या उत्थितो मन्युशमन उच्यते
हा कुशाचा तुकडा, ज्याच्या अनेक मुळे आहेत, समुद्रात उभा आहे; पृथ्वीवरून उगवलेला हा कुशाचा तुकडा राग शांत करणारा आहे असे म्हणतात.
वि ते हनव्यां शरणिं वि ते मुख्यां नयामसि । यथावशो न वादिषो मम चित्तमुपायसि
तुझे हानीकारक अस्त्र आम्ही दूर फेकतो, तुझे मुख्य अस्त्रही दूर नेतो; तू माझ्याविरुद्ध बोलू नकोस, माझे मन तुझ्या अधीन कर.
अस्थाद्द्यौरस्थात्पृथिव्यस्थाद्विश्वमिदं जगत्। अस्थुर्वृक्षा ऊर्ध्वस्वप्नास्तिष्ठाद्रोगो अयं तव
आकाशातून, पृथ्वीवरून, या साऱ्या जगातून — झाडं उभी राहतात, जणू काही स्वप्नात आहेत; तुझ्या अंगातील हा आजार जाऊ दे.
शतं या भेषजानि ते सहस्रं संगतानि च । श्रेष्ठमास्रावभेषजं वसिष्ठं रोगनाशनम्
तुझ्याकडे शंभर औषधं आहेत, हजारो एकत्र जमलेली आहेत; त्यातलं सर्वात उत्तम औषध पुढे येऊ दे, जे रोग नष्ट करणारं आहे.
रुद्रस्य मूत्रमस्यमृतस्य नाभिः । विषाणका नाम वा असि पितॄणां मूलादुत्थिता वातीकृतनाशनी
तू रुद्राचं मूत्र आहेस, अमृताचं नाभी आहेस; तुझं नाव विषाणका आहे, पितरांच्या मुळांपासून उगवलेली, वायूजन्य व्याधी नष्ट करणारी आहेस.
परोऽपेहि मनस्पाप किमशस्तानि शंससि । परेहि न त्वा कामये वृक्षां वनानि सं चर गृहेषु गोषु मे मनः
दुष्ट मना, दूर जा! तू वाईट गोष्टी का बोलतोस? दूर हो, मला तुझी इच्छा नाही. झाडांमध्ये, जंगलात भटक; माझं मन घरात आणि गायींमध्ये राहू दे.
अवशसा निःशसा यत्पराशसोपारिम जाग्रतो यत्स्वपन्तः । अग्निर्विश्वान्यप दुष्कृतान्यजुष्टान्यारे अस्मद्दधातु
जे काही शत्रुत्वाचं आहे, ते सगळं दूर कर, काढून टाक; जागेपणी असो वा झोपेत असो, अग्नी सर्व वाईट कर्मं, नकोशी गोष्टी आमच्यापासून दूर ठेवो.
यदिन्द्र ब्रह्मणस्पतेऽपि मृषा चरामसि । प्रचेता न आङ्गिरसो दुरितात्पात्वंहसः
इंद्रा, ब्रह्मणस्पती, जरी आम्ही चुकून वागलो, तरी ज्ञानी आंगिरस आम्हाला संकट आणि पापांपासून वाचवोत.
यो न जीवोऽसि न मृतो देवानाममृतगर्भोऽसि स्वप्न । वरुणानी ते माता यमः पिताररुर्नामासि
तू ना जिवंत आहेस, ना मृत; देवांमध्ये अमर गर्भ आहेस, हे स्वप्ना. वरुणाणी तुझी आई, यम तुझा वडील, आणि तुझं नाव अररु आहे.
विद्म ते स्वप्न जनित्रं देवजामीनां पुत्रोऽसि यमस्य करणः । अन्तकोऽसि मृत्युरसि तं त्वा स्वप्न तथा सं विद्म स नः स्वप्न दुष्वप्न्यात्पाहि
हे स्वप्ना, आम्हाला तुझं मूळ माहीत आहे, तू दैवी मातांचा पुत्र आहेस, यमाचा दूत आहेस; तू अंतक आहेस, तू मृत्यू आहेस. आम्ही तुला ओळखतो, हे स्वप्ना; वाईट स्वप्नांपासून आम्हाला वाचव.