हिरण्यवर्णाः शुचयः पावका यासु जातः सविता यास्वग्निः । या अग्निं गर्भं दधिरे सुवर्णास्ता न आपः शं स्योना भवन्तु
ज्या सोन्यासारख्या, निर्मळ आणि तेजस्वी पाण्यात सविता जन्मला, अग्नी जन्मला; ज्या पाण्यांनी अग्नीला गर्भात धरलं, ती पाणी आपल्यासाठी मंगल आणि सौम्य होवोत.
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यन् जनानाम् । या अग्निं गर्भं दधिरे सुवर्णास्ता न आपः शं स्योना भवन्तु
ज्यांच्या मध्ये वरुण राजा चालतो, लोकांमध्ये सत्य आणि असत्य ओळखतो; ज्या पाण्यांनी अग्नीला गर्भात धरलं, ती पाणी आपल्यासाठी मंगल आणि सौम्य होवोत.
यासां देवा दिवि कृण्वन्ति भक्षं या अन्तरिक्षे बहुधा भवन्ति । या अग्निं गर्भं दधिरे सुवर्णास्ता न आपः शं स्योना भवन्तु
ज्या पाण्यांमध्ये देव आकाशात आपलं अन्न तयार करतात, ज्या विविध रूपांनी आकाशमध्येत असतात; ज्या पाण्यांनी अग्नीला गर्भात धरलं, ती पाणी आपल्यासाठी मंगल आणि सौम्य होवोत.
शिवेन मा चक्षुषा पश्यतापः शिवया तन्वोप स्पृशत त्वचं मे । घृतश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता न आपः शं स्योना भवन्तु
शुभ दृष्टीने तुम्ही मला पाहा, पाण्यांनो; शुभ स्पर्शाने माझ्या त्वचेचा स्पर्श करा. ज्या पाणी तुपासारखी, निर्मळ आणि तेजस्वी आहेत, ती पाणी आपल्यासाठी मंगल आणि सौम्य होवोत.
इयं वीरुन् मधुजाता मधुना त्वा खनामसि । मधोरधि प्रजातासि सा नो मधुमतस्कृधि
ही वीरू मधुरसात जन्मलेली आहे; मधुरसानेच आम्ही तुला उखडतो. तू मधुरसातून जन्मलेली आहेस; आम्हाला मधुरतेने भरून टाक.
जिह्वाया अग्रे मधु मे जिह्वामूले मधूलकम् । ममेदह क्रतावसो मम चित्तमुपायसि
माझ्या जिभेच्या टोकावर मध आहे, आणि जिभेच्या मुळाशी मधुर रस आहे. माझे बोलणे गोड होवो; माझे मन तुझ्याकडे ओढले जावो.
मधुमन् मे निक्रमणं मधुमन् मे परायणम् । वाचा वदामि मधुमद्भूयासं मधुसंदृशः
माझे येणे मधुर असो, माझे जाणेही मधुर असो. मी बोलताना गोड बोलू दे; मी मधुर होऊ दे, आणि लोक मला मधुरच समजोत.
मधोरस्मि मधुतरो मदुघान् मधुमत्तरः । मामित्किल त्वं वनाः शाखां मधुमतीमिव
मी मधुर आहे, मधापेक्षा अधिक मधुर आहे, आणि मधुरांमध्ये सर्वात मधुर आहे. अरे जंगलांनो, मधाने भरलेल्या फांदीसारखे मला तुटू देऊ नकोस.
परि त्वा परितत्नुनेक्षुणागामविद्विषे । यथा मां कमिन्यसो यथा मन् नापगा असः
तुझ्याभोवती मी गोड ऊस गुंडाळतो, जो द्वेष न करता येतो त्यासाठी. स्त्रिया मला आवडाव्यात आणि पुरुष माझ्याकडून दूर जाऊ नयेत.
यदाबध्नन् दाक्षायणा हिरण्यं शतानीकाय सुमनस्यमानाः । तत्ते बध्नाम्यायुषे वर्चसे बलाय दीर्घायुत्वाय शतशारदाय
जेव्हा दक्षापुत्रांनी आनंदाने शंभर ध्वज असलेल्या पुरुषासाठी सोने बांधले, तेव्हा मी हे तुझ्यासाठी बांधतो—आयुष्य, तेज, बळ, दीर्घायुष्य आणि शंभर शरदांसाठी.
नैनं रक्षांसि न पिशाचाः सहन्ते देवानामोजः प्रथमजं ह्येतत्। यो बिभर्ति दाक्षायणं हिरण्यं स जीवेषु कृणुते दीर्घमायुः
ना राक्षस, ना पिशाच्च याला तोंड देऊ शकतात, कारण हे देवांचे पहिले सामर्थ्य आहे. जो दक्षापुत्रांचे सोने धारण करतो, तो जिवंतांमध्ये दीर्घायुष्य मिळवतो.
अपां तेजो ज्योतिरोजो बलं च वनस्पतीनामुत वीर्याणि । इन्द्र इवेन्द्रियाण्यधि धारयामो अस्मिन् तद्दक्षमाणो बिभरद्धिरण्यम्
वनस्पतींचे तेज, प्रकाश, बळ आणि सामर्थ्य—हे सर्व आम्ही, इंद्राने जसे आपली शक्ती ठेवली, तसे या कौशल्याने सोने धारण करणाऱ्यात ठेवतो.
समानां मासामृतुभिष्ट्वा वयं संवत्सरस्य पयसा पिपर्मि । इन्द्राग्नी विश्वे देवास्तेऽनु मन्यन्तामहृणीयमानाः
मासे आणि ऋतू पार करून, मी वर्षाच्या साराने भरलो आहे. इंद्र, अग्नी आणि सर्व देव—ते मला अलंकृत करताना समाधानी राहो.
वेनस्तत्पश्यत्परमं गुहा यद्यत्र विश्वं भवत्येकरूपम् । इदं पृश्निरदुहज्जायमानाः स्वर्विदो अभ्यनूषत व्राः
वेणाने ते परम गूढ पाहिले, जिथे सर्व काही एकरूप होते. ती चित्ताकर्षक गाय वासराला जन्म देत होती; जे प्रकाश जाणतात, ते त्या प्रवाहांकडे गेले.
प्र तद्वोचेदमृतस्य विद्वान् गन्धर्वो धाम परमं गुहा यत्। त्रीणि पदानि निहिता गुहास्य यस्तानि वेद स पितुष्पितासत्
अमृत जाणणाऱ्याने ते गुप्त स्थान सांगितले—तो गंधर्व, जो उच्च स्थान जाणतो. त्याच्या गूढात तीन पावले ठेवलेली आहेत; जो ती जाणतो, तो सर्वांचा आदिपिता होतो.
स नः पिता जनिता स उत बन्धुर्धामानि वेद भुवनानि विश्वा । यो देवानां नामध एक एव तं संप्रश्नं भुवना यन्ति सर्वा
तोच आपला पिता, जन्मदाता आणि आपला बंधू आहे; तो सर्व ठिकाणे आणि जग जाणतो. देवांमध्ये एकट्याचेच नाव आहे; त्याच्याकडे सर्व जग विचारायला येतात.
परि द्यावापृथिवी सद्य आयमुपातिष्ठे प्रथमजामृतस्य । वाचमिव वक्तरि भुवनेष्ठा धास्युरेष नन्वेषो अग्निः
तो स्वर्ग आणि पृथ्वी वेगाने व्यापतो, अमृताचा पहिला जन्मलेला. जसा वाणी बोलणाऱ्यात असते, तसा तो जगांत स्थिर आहे—तोच अग्नी आहे.
परि विश्वा भुवनान्यायमृतस्य तन्तुं विततं दृशे कम् । यत्र देवा अमृतमानशानाः समाने योनावध्यैरयन्त
तो सर्व जगांना वेढतो, अमृताचा धागा दृष्टीसाठी ताणलेला आहे, जिथे देव अमृताचा आनंद घेत एकाच गर्भात जन्मले.
दिव्यो गन्धर्वो भुवनस्य यस्पतिरेक एव नमस्यो विक्ष्वीड्यः । तं त्वा यौमि ब्रह्मणा दिव्य देव नमस्ते अस्तु दिवि ते सधस्थम्
स्वर्गीय गंधर्व, सर्व सृष्टीचा स्वामी, एकटाच वंदनीय आणि सर्वत्र पूज्य आहे. मी तुझ्याकडे पवित्र वचनांनी येतो; देवा, तुला नमस्कार असो, तुझे स्थान स्वर्गात असो.
दिवि स्पृष्टो यजतः सूर्यत्वगवयाता हरसो दैव्यस्य । मृडात्गन्धर्वो भुवनस्य यस्पतिरेक एव नमस्यः सुशेवाः
स्वर्गात स्पर्शलेला, सूर्यासारखा तेजस्वी, घोड्यासारखा वेगवान, दिव्य सामर्थ्याचा—तो गंधर्व, सृष्टीचा स्वामी, कृपाळू आणि पूजनीय, आम्हाला शांतता देवो.
अनवद्याभिः समु जग्म आभिरप्सरास्वपि गन्धर्व आसीत्। समुद्र आसां सदनं म आहुर्यतः सद्य आ च परा च यन्ति
निर्दोषांसोबत तो एकत्र आला; अप्सरांमध्ये गंधर्व होता. समुद्र हे त्यांचे निवासस्थान मानले जाते, जिथून त्या क्षणात येतात आणि जातात.
अभ्रिये दिद्युन् नक्षत्रिये या विश्वावसुं गन्धर्वं सचध्वे । ताभ्यो वो देवीर्नम इत्कृणोमि
मेघ, वीज आणि तार्यांसह तुम्ही विश्वावसु गंधर्वाशी एकरूप होता. त्या देवींना मी नमस्कार करतो.
याः क्लन्दास्तमिषीचयोऽक्षकामा मनोमुहः । ताभ्यो गन्धर्वभ्योऽप्सराभ्योऽकरं नमः
जी थकवा, अंधार, जुगाराची ओढ आणि मनाचा गोंधळ आणतात, त्या सर्व गंधर्व आणि अप्सरांना मी नमस्कार करतो.
अदो यदवधावत्यवत्कमधि पर्वतात्। तत्ते कृणोमि भेषजं सुभेषजं यथाससि
डोंगराच्या टोकावरून जे काही खाली वाहतं, ते मी तुझ्या इच्छेनुसार उत्तम औषध करतो.
आदङ्गा कुविदङ्ग शतं या भेषजानि ते । तेषामसि त्वमुत्तममनास्रावमरोगणम्
शरीराच्या एका भागातून, कदाचित दुसऱ्या भागातून, तुझ्याकडे शंभर औषधं आहेत; त्यात तूच सर्वात श्रेष्ठ, न वाहणारी आणि रोगरहित आहेस.
नीचैः खनन्त्यसुरा अरुस्राणमिदं महत्। तदास्रावस्य भेषजं तदु रोगमनीनशत्
असुर खोलवर हे मोठं लाल द्रव्य खणतात; तेच वाहणाऱ्या आजाराचं औषध आहे आणि रोग नष्ट करणारं आहे.
उपजीका उद्भरन्ति समुद्रादधि भेषजम् । तदास्रावस्य भेषजं तदु रोगमशीशमत्
जळवांनी समुद्रातून औषध वर काढलं; तेच वाहणाऱ्या आजाराचं औषध आहे आणि रोग नष्ट करणारं आहे.
अरुस्राणमिदं महत्पृथिव्या अध्युद्भृतम् । तदास्रावस्य भेषजं तदु रोगमनीनशत्
हे मोठं लाल द्रव्य पृथ्वीवरून वर काढलं जातं; तेच वाहणाऱ्या आजाराचं औषध आहे आणि रोग नष्ट करणारं आहे.
शं नो भवन्त्वप ओषधयः शिवाः । इन्द्रस्य वज्रो अप हन्तु रक्षस आराद्विसृष्टा इषवः पतन्तु रक्षसाम्
पाणी आणि औषधी आपल्यासाठी शुभ होवोत; इंद्राचा वज्र राक्षसांना दूर लोटो; दूरून सोडलेले बाण राक्षसांवर पडोत.
दीर्घायुत्वाय बृहते रणायारिष्यन्तो दक्षमाणाः सदैव । मणिं विष्कन्धदूषणं जङ्गिडं बिभृमो वयम्
दीर्घायुष्यासाठी, मोठेपणासाठी, युद्धासाठी, नेहमीच कुशल राहण्यासाठी, आम्ही विष आणि दोष दूर करणारा जंगिड मणी घालतो.