यो रक्षांसि निजूर्वत्यग्निस्तिग्मेन शोचिषा । स नः पर्षदति द्विषः
जो अग्नी आपल्या तीक्ष्ण ज्वाळांनी राक्षसांना दूर करतो—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यः परस्याः परावतस्तिरो धन्वातिरोचते । स नः पर्षदति द्विषः
जो अगदी दूरच्या प्रदेशात, वाळवंटापलीकडेही तेजाने चमकतो—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति । स नः पर्षदति द्विषः
जो सर्व जगातले पदार्थ समजून पाहतो, सगळ्या लोकांना एकत्र पाहतो—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यो अस्य पारे रजसः शुक्रो अग्निरजायत । स नः पर्षदति द्विषः
जो या विशाल आकाशाच्या पलीकडे तेजस्वी अग्नी जन्माला आला—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
वैश्वानरो न ऊतय आ प्र यातु परावतः । अग्निर्नः सुष्टुतीरुप
वैश्वानराच्या कृपा आमच्यापर्यंत दूरवरून पोहोचो; अग्नी आमच्या स्तुतीकडे वळो.
वैश्वानरो न आगमदिमं यज्ञं सजूरुप । अग्निरुक्थेष्वंहसु
वैश्वानर आमच्या या यज्ञात सहभागी होऊन येवो; अग्नी आमच्या स्तुती आणि अर्पणांमध्ये उपस्थित असो.
वैश्वानरोऽङ्गिरसां स्तोममुक्थं च चाकॢपत्। ऐषु द्युम्नं स्वर्यमत्
वैश्वानराने अङ्गिरसांची स्तुती आणि प्रार्थना स्वीकारली; त्यांच्यात तो कीर्ती आणि प्रभुत्व देवो.
ऋतावानं वैश्वानरमृतस्य ज्योतिषस्पतिम् । अजस्रं घर्ममीमहे
आम्ही वैश्वानराची उपासना करतो, जो ऋताचा पालनकर्ता आहे, सत्याच्या प्रकाशाचा स्वामी आहे, आणि अखंड ऊर्जेचा स्रोत आहे.
स विश्वा प्रति चाकॢप ऋतूंरुत्सृजते वशी । यज्ञस्य वय उत्तिरन्
त्याने सर्व ऋतू पूर्ण केले, स्वामी त्यांना मुक्त करतो; आम्ही यज्ञाची संतती म्हणून उन्नत होतो.
अग्निः परेषु धामसु कामो भूतस्य भव्यस्य । सम्रादेको वि राजति
अग्नी दूरच्या लोकांमध्ये, जे झालं आणि जे होणार आहे त्याचा इच्छित आहे; तो एकटा सम्राट तेजाने झळकतो.
उप प्रागात्सहस्राक्षो युक्त्वा शपथो रथम् । शप्तारमन्विच्छन् मम वृक इवाविमतो गृहम्
सहस्त्र नेत्र असलेला तो, शपथेचं रथाला जोडलं आणि माझ्या शाप देणाऱ्याचा शोध घेत आला, जसा लांडगा असहाय्याच्या घराचा माग काढतो.
परि णो वृङ्ग्धि शपथ ह्रदमग्निरिवा दहन् । शप्तारमत्र नो जहि दिवो वृक्षमिवाशनिः
हे शपथे, आमच्यापासून दूर हो, जसं अग्नी तळं जाळून टाकतो; आमच्या शाप देणाऱ्याला इथेच नष्ट कर, जसं वीज झाडाला फोडते.
यो नः शपादशपतः शपतो यश्च नः शपात्। शुने पेष्ट्रमिवावक्षामं तं प्रत्यस्यामि मृत्यवे
जो आम्हाला शाप देतो, किंवा ज्याला आपण शाप दिला, आणि जो शापातून पुन्हा आम्हाला शाप देतो—त्याला मी कुत्र्याला टाकलेल्या सडलेल्या फांदीसारखा मृत्युला अर्पण करतो.
सिंहे व्याघ्र उत या पृदाकौ त्विषिरग्नौ ब्राह्मणे सूर्ये या । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
सिंह, वाघ, आणि चित्त्यातली जी तेजस्विता आहे, प्रज्वलित अग्नीमध्ये, ब्राह्मणात, सूर्यामध्ये जी आहे—तीच देवी, जिच्या कृपेने इंद्र जन्मला, ती आमच्याकडे कीर्तीने एकरूप होऊन येवो.
या हस्तिनि द्वीपिनि या हिरण्ये त्विषिरप्सु गोषु या पुरुषेषु । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
ही देवी जी हत्तीमध्ये, दोन सोंड असलेल्या प्राण्यामध्ये, सोन्यामध्ये, तेजामध्ये, पाण्यात, गायींमध्ये आणि माणसांमध्ये आहे — तीच शुभेच्छा असलेली देवी जिने इंद्राला जन्म दिला, ती आमच्याकडे तेजाने एकरूप होऊन यावी.
रथे अक्षेष्वृषभस्य वाजे वाते पर्जन्ये वरुणस्य शुष्मे । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
ही देवी जी रथात, चाकांमध्ये, वृषभामध्ये, बळामध्ये, वाऱ्यात, पावसात आणि वरुणाच्या सामर्थ्यात आहे — तीच शुभेच्छा असलेली देवी जिने इंद्राला जन्म दिला, ती आमच्याकडे तेजाने एकरूप होऊन यावी.
राजन्ये दुन्दुभावायतायामश्वस्य वाजे पुरुषस्य मायौ । इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना
ही देवी जी राजामध्ये, डुगडुग्याच्या आवाजात, लांबीच्या मापात, घोड्यामध्ये, बळामध्ये, माणसामध्ये आणि कौशल्यामध्ये आहे — तीच शुभेच्छा असलेली देवी जिने इंद्राला जन्म दिला, ती आमच्याकडे तेजाने एकरूप होऊन यावी.
यशो हविर्वर्धतामिन्द्रजूतं सहस्रवीर्यं सुभृतं सहस्कृतम् । प्रसर्स्राणमनु दीर्घाय चक्षसे हविष्मन्तं मा वर्धय ज्येष्ठतातये
इंद्राच्या प्रेरणेने यश, होम, आणि हजारो पटीने वाढणारे सामर्थ्य, उत्तम पोषण आणि सिद्धी वाढू दे, जे दूरदृष्टीसाठी पसरत आहे; पण केवळ मोठेपणासाठी होम वाढवू नकोस.
अछा न इन्द्रं यशसं यशोभिर्यशस्विनं नमसाना विधेम । स नो रास्व राष्ट्रमिन्द्रजूतं तस्य ते रातौ यशसः स्याम
इंद्राच्या यशस्वीतेला, यशाने युक्त अशा इंद्राला, आम्ही नम्रतेने पूजा करतो; इंद्रा, तू आम्हाला तुझ्या प्रेरणेने भरभराटीचे राज्य दे; तुझ्या कृपेत आम्ही यशस्वी होऊ दे.
यशा इन्द्रो यशा अग्निर्यशाः सोमो अजायत । यशा विश्वस्य भूतस्य अहमस्मि यशस्तमः
यशामुळे इंद्र, यशामुळे अग्नी, यशामुळे सोमाचा जन्म झाला; सर्व सृष्टीच्या यशामुळे मी सर्वांत यशस्वी आहे.
अभयं द्यावापृथिवी इहास्तु नोऽभयं सोमः सविता नः कृणोतु । अभयं नोऽस्तूर्वन्तरिक्षं सप्तऋषीणां च हविषाभयं नो अस्तु
आमच्यासाठी आकाश आणि पृथ्वी सुरक्षित राहो; सोम आणि सविता आम्हाला सुरक्षितता देवो; आकाशमध्यही आमच्यासाठी सुरक्षित राहो; सप्तर्षींच्या होमाने आम्हाला सुरक्षितता मिळो.
अस्मै ग्रामाय प्रदिशश्चतस्र ऊर्जं सुभूतं स्वस्ति सविता नः कृणोतु । अशत्र्विन्द्रो अभयं नः कृणोत्वन्यत्र राज्ञामभि यातु मन्युः
या गावासाठी आणि चारही दिशांसाठी सविता भरपूर बळ आणि कल्याण देवो; शत्रू नसलेला इंद्र आम्हाला सुरक्षितता देवो; राजांची राग दुसरीकडे जावो.
अनमित्रं नो अधरादनमित्रं न उत्तरात्। इन्द्रानमित्रं नः पश्चादनमित्रं पुरस्कृधि
खाली किंवा वर कुठूनही आमच्यावर शत्रू येऊ नये; इंद्रा, मागून किंवा समोरूनही आमच्यावर शत्रू येऊ नये.
6.41 मनसे चेतसे धिय आकूतय उत चित्तये । मत्यै श्रुताय चक्षसे विधेम हविषा वयम्
मन, विचार, बुद्धी, इच्छाशक्ती आणि जाणीव यांसाठी; ज्ञान, ऐकू येणे आणि दृष्टी यासाठी आम्ही होम अर्पण करतो.
अपानाय व्यानाय प्राणाय भूरिधायसे । सरस्वत्या उरुव्यचे विधेम हविषा वयम्
श्वासोच्छ्वास, प्राण, आणि भरपूर पोषण यासाठी; विस्तीर्ण अशी सरस्वती हिला आम्ही होम अर्पण करतो.
मा नो हासिषुर्ऋषयो दैव्या ये तनूपा ये नस्तन्वस्तनूजाः । अमर्त्या मर्त्यामभि नः सचध्वमायुर्धत्त प्रतरं जीवसे नः
आम्हाला ऋषी सोडून जाऊ नयेत — जे दैवी आहेत, शरीराचे रक्षण करणारे आहेत, किंवा आमच्या शरीरातून जन्मलेले आहेत; अमरांनो, आमच्यासाठी मरणाऱ्यांमध्ये सामील व्हा, आम्हाला आयुष्य आणि जगण्यासाठी मार्ग द्या.
6.42 अव ज्यामिव धन्वनो मन्युं तनोमि ते हृदः । यथा संमनसौ भूत्वा सखायाविव सचावहै
जसा धनुष्याची दोरी सैल सोडतो, तसा मी तुझा राग मनातून दूर करतो; आपण एकत्र आणि एकमताने, मित्रांसारखे वागूया.
सखायाविव सचावहा अव मन्युं तनोमि ते । अधस्ते अश्मनो मन्युमुपास्यामसि यो गुरुः
मित्रांसारखे आपण एकत्र वागूया; मी तुझा राग दूर करतो; जो जड राग आहे, तो आपण दगडाखाली ठेवूया.
अभि तिष्ठामि ते मन्युं पार्ष्ण्या प्रपदेन च । यथावशो न वादिषो मम चित्तमुपायसि
मी तुझ्या रागावर टाच आणि पायाच्या तळव्याने उभा राहतो; तू माझ्याविरुद्ध बोलू नकोस, माझे मन तुझ्या अधीन कर.
6.43 अयं दर्भो विमन्युकः स्वाय चारणाय च । मन्योर्विमन्युकस्यायं मन्युशमन उच्यते
हा कुशाचा तुकडा रागरहित आहे, चांगल्या वागणुकीसाठी योग्य आहे; जो रागरहित आहे त्याच्यासाठी हा राग शांत करणारा आहे असे म्हणतात.