हेतिः पक्षिणी न दभात्यस्मान् आष्ट्री पदं कृणुते अग्निधाने । शिवो गोभ्य उत पुरुषेभ्यो नो अस्तु मा नो देवा इह हिंसीत्कपोत
पंखांनी उडणारे संकट आपल्याला इजा पोहोचवू नये; तो पक्षी अग्निकुंडात आपले स्थान करो. आपली गायी आणि माणसे सुखी राहो; देवांनी किंवा कपोताने आपल्याला इथे काहीही दुःख देऊ नये.
ऋचा कपोतं नुदत प्रणोदमिषं मदन्तः परि गां नयामः । संलोभयन्तो दुरिता पदानि हित्वा न ऊर्जं प्र पदात्पथिष्ठः
एका ऋचेतून कपोताला दूर करा, मी त्याला हाकलतो. आनंदाने आपण गायीला घराभोवती फिरवूया. वाईट पावले मागे टाकून, आपण बळ आणि समृद्धीच्या वाटेवर जाऊया.
परीमेऽग्निमर्षत परीमे गामनेषत । देवेष्वक्रत श्रवः क इमामा दधर्षति
अग्नीने हे आपल्यासाठी क्षमा करावे, गायी पुन्हा आपल्या जवळ यावी. देवांमध्ये तू कीर्ती मिळवली आहेस; मग कोण तुझ्यावर आक्रमण करील?
यः प्रथमः प्रवतमाससाद बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशानः । योऽस्येशे द्विपदो यश्चतुष्पदस्तस्मै यमाय नमो अस्तु मृत्यवे
जो पहिला त्या उतारावर पोहोचला, अनेक वाटा शोधत, जो दोन पायांचे आणि चार पायांचे स्वामी आहे— त्याला, यमाला, मृत्युला आपण वंदन करतो.
अमून् हेतिः पतत्रिणी न्येतु यदुलूको वदति मोघमेतत्। यद्वा कपोत पदमग्नौ कृणोति
ते पंखांनी उडणारे संकट दुसरीकडे जाऊ दे; घुबड बोलले तरी ते व्यर्थ जाऊ दे; किंवा कपोता अग्नित आपले पाऊल ठेवले तरी त्याचा काहीही परिणाम होऊ नये.
यौ ते दूतौ निर्ऋत इदमेतोऽप्रहितौ प्रहितौ वा गृहं नः । कपोतोलूकाभ्यामपदं तदस्तु
निरृतिचे जे दूत, पाठवलेले असोत किंवा नसो, आपल्या घरी आले असतील— तर कपोता किंवा घुबड यांचा काहीही ठसा आपल्या घरी राहू नये.
अवैरहत्यायेदमा पपत्यात्सुवीरताया इदमा ससद्यात्। पराङेव परा वद पराचीमनु संवतम् । यथा यमस्य त्वा गृहेऽरसं प्रतिचाकशान् आभूकं प्रतिचाकशान्
हे संकट इथे द्वेषाशिवाय पडू दे, हे इथे शौर्यासाठी स्थिर होऊ दे. तू मागे वळून बोल, मागे वळून निघून जा, जाण्याच्या वाटेने पुढे जा. जसे यमाच्या घरी तू जिवंत माणसांना पाहिले नाहीस, तसेच इथे आम्हाला पाहू नकोस.
देवा इमं मधुना संयुतं यवं सरस्वत्यामधि मणावचर्कृषुः । इन्द्र आसीत्सीरपतिः शतक्रतुः कीनाशा आसन् मरुतः सुदानवः
देवतांनी मध मिसळलेला हा ज्वारी सरस्वतीच्या पाषाणावर तयार केला. इंद्र, नांगराचा स्वामी, शतक्रतु, उपस्थित होता; मारुत हे दयाळू नांगरवाले होते.
यस्ते मदोऽवकेशो विकेशो येनाभिहस्यं पुरुषं कृणोषि । आरात्त्वदन्या वनानि वृक्षि त्वं शमि शतवल्शा वि रोह
तुझ्या त्या उन्मत्त आणि विस्कटलेल्या नशेमुळे, ज्यामुळे तू माणसाला हसवतोस— इतर सर्व झाडे तुझ्यापासून दूर राहो; शमी, शंभर फांद्यांची, तू भरभर वाढ.
बृहत्पलाशे सुभगे वर्षवृद्ध ऋतावरि । मातेव पुत्रेभ्यो मृड केशेभ्यः शमि
मोठ्या पानांची, सुंदर, पावसाने बळकट झालेली, सत्याची राखण करणारी शमी, आई जशी आपल्या मुलांवर दया करते, तशी तू आमच्या केसांवर कृपा कर.
आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन् मातरं पुरः । पितरं च प्रयन्त्स्वः
ही पांढरी गाय पुढे गेली आहे, ती आपल्या आईसमोर बसली, आणि वडिलांना शोधत त्यांच्या जवळ जाते आहे.
अन्तश्चरति रोचना अस्य प्राणादपानतः । व्यख्यन् महिषः स्वः
तो तेजस्वी लोकांत फिरतो, त्याच्या श्वासातून आणि प्राणातून; तो महान वृषभ प्रकाश प्रकट करतो.
त्रिंशद्धामा वि राजति वाक्पतङ्गो अशिश्रियत्। प्रति वस्तोरहर्द्युभिः
तीस ठिकाणी तो तेजाने झळकतो; वाणीचा पक्षी आपल्या जागी बसला आहे, उषेच्या बोलावणीला प्रतिसाद देतो.
अन्तर्दावे जुहुत स्वेतद्यातुधानक्षयणं घृतेन । आराद्रक्षांसि प्रति दह त्वमग्ने न नो गृहाणामुप तीतपासि
अग्नीत, तुपाने, आतल्या आगीमध्ये यातुधानांचा नाश अर्पण करा. अग्नी, दूरच्या राक्षसांना जाळून टाका; आमच्या घराजवळ येऊ नकोस, आमचे रक्षण कर.
रुद्रो वो ग्रीवा अशरैत्पिशाचाः पृष्टीर्वोऽपि शृणातु यातुधानाः । वीरुद्वो विश्वतोवीर्या यमेन समजीगमत्
रुद्र तुमच्या मानेचे रक्षण करो, हे पिशाच्चांनो; यातुधानांनी तुमच्या पाठीचे रक्षण करावे; त्यांनी ऐकावे. हे वनस्पतींनो, सर्व सामर्थ्याने, तुम्ही यमासोबत एकत्र आला आहात.
अभयं मित्रावरुणाविहास्तु नोऽर्चिषात्त्रिणो नुदतं प्रतीचः । मा ज्ञातारं मा प्रतिष्ठां विदन्त मिथो विघ्नाना उप यन्तु मृत्युम्
मित्र आणि वरुण आपल्याला इथे सुरक्षितता देवो; शत्रूंच्या ज्वाळा दूर करा, दिशांचा ज्ञान असणाऱ्यांनो. जाणणाऱ्यांनी किंवा आधारांनी आपल्याला सापडू नये; प्रत्येक अडथळा आपापल्या जागी मृत्युकडे जावो.
यस्येदमा रजो युजस्तुजे जना नवं स्वः । इन्द्रस्य रन्त्यं बृहत्
ज्याच्यामुळे हे धूळ उडते, आणि लोक त्याचं स्तुती करतात, नवीन तेज प्रकट होतं—हीच इंद्राची मोठी आणि आनंददायक कीर्ती आहे.
नाधृष आ दधृषते धृषाणो धृषितः शवः । पुरा यथा व्यथिः श्रव इन्द्रस्य नाधृषे शवः
कोणीही त्याला आव्हान देऊ शकत नाही; धाडसी माणसांनाही त्याच्या सामर्थ्यापुढे झुकावं लागतं, जसं प्राचीन काळी इंद्राची कीर्ती कधीही जिंकता आली नाही.
स नो ददातु तां रयिमुरुं पिशङ्गसंदृशम् । इन्द्रः पतिस्तुविष्टमो जनेष्वा
इंद्र, जो सर्व लोकांमध्ये सर्वात बलवान स्वामी आहे, तो आम्हाला सोन्यासारखा तेजस्वी आणि भरपूर संपत्ती देवो.
प्राग्नये वाचमीरय वृषभाय क्षितीनाम् । स नः पर्षदति द्विषः
मी अग्नीला वाणी अर्पण करतो, जो लोकांमध्ये वृषभासारखा आहे; तो आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यो रक्षांसि निजूर्वत्यग्निस्तिग्मेन शोचिषा । स नः पर्षदति द्विषः
जो अग्नी आपल्या तीक्ष्ण ज्वाळांनी राक्षसांना दूर करतो—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यः परस्याः परावतस्तिरो धन्वातिरोचते । स नः पर्षदति द्विषः
जो अगदी दूरच्या प्रदेशात, वाळवंटापलीकडेही तेजाने चमकतो—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति । स नः पर्षदति द्विषः
जो सर्व जगातले पदार्थ समजून पाहतो, सगळ्या लोकांना एकत्र पाहतो—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
यो अस्य पारे रजसः शुक्रो अग्निरजायत । स नः पर्षदति द्विषः
जो या विशाल आकाशाच्या पलीकडे तेजस्वी अग्नी जन्माला आला—तोच आमचं रक्षण करून शत्रूंपासून सोडवो.
वैश्वानरो न ऊतय आ प्र यातु परावतः । अग्निर्नः सुष्टुतीरुप
वैश्वानराच्या कृपा आमच्यापर्यंत दूरवरून पोहोचो; अग्नी आमच्या स्तुतीकडे वळो.
वैश्वानरो न आगमदिमं यज्ञं सजूरुप । अग्निरुक्थेष्वंहसु
वैश्वानर आमच्या या यज्ञात सहभागी होऊन येवो; अग्नी आमच्या स्तुती आणि अर्पणांमध्ये उपस्थित असो.
वैश्वानरोऽङ्गिरसां स्तोममुक्थं च चाकॢपत्। ऐषु द्युम्नं स्वर्यमत्
वैश्वानराने अङ्गिरसांची स्तुती आणि प्रार्थना स्वीकारली; त्यांच्यात तो कीर्ती आणि प्रभुत्व देवो.
ऋतावानं वैश्वानरमृतस्य ज्योतिषस्पतिम् । अजस्रं घर्ममीमहे
आम्ही वैश्वानराची उपासना करतो, जो ऋताचा पालनकर्ता आहे, सत्याच्या प्रकाशाचा स्वामी आहे, आणि अखंड ऊर्जेचा स्रोत आहे.
स विश्वा प्रति चाकॢप ऋतूंरुत्सृजते वशी । यज्ञस्य वय उत्तिरन्
त्याने सर्व ऋतू पूर्ण केले, स्वामी त्यांना मुक्त करतो; आम्ही यज्ञाची संतती म्हणून उन्नत होतो.
अग्निः परेषु धामसु कामो भूतस्य भव्यस्य । सम्रादेको वि राजति
अग्नी दूरच्या लोकांमध्ये, जे झालं आणि जे होणार आहे त्याचा इच्छित आहे; तो एकटा सम्राट तेजाने झळकतो.