उत्तमो अस्योषधीनां तव वृक्षा उपस्तयः । उपस्तिरस्तु सोऽस्माकं यो अस्मामभिदासति
तुझ्या औषधींमध्ये श्रेष्ठ, तुझ्या झाडांचा आधार; तो आधार आमचा असो, जो आमच्यावर हल्ला करतो त्याच्याविरुद्ध.
सबन्धुश्चासबन्धुश्च यो अस्मामभिदासति । तेषां सा वृक्षाणामिवाहं भूयासमुत्तमः
कोणत्याही नात्याचा असो वा नसू दे, जो आमच्यावर हल्ला करतो; त्यांच्यात मी झाडांप्रमाणे श्रेष्ठ होऊ दे.
यथा सोम ओषधीनामुत्तमो हविषां कृतः । तलाशा वृक्षाणामिवाहं भूयासमुत्तमः
जसा सोम सर्व वनस्पतींमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि सर्वांत उत्तम नैवेद्य म्हणून मानला जातो, तसाच मीही ताळ आणि आशा या झाडांसारखा झाडांमध्ये श्रेष्ठ होऊ दे.
आबयो अनाबयो रसस्त उग्र आबयो । आ ते करम्भमद्मसि
जे रस हानी करणारे आहेत आणि जे नाहीत, तसेच जे प्रबळ रस आहेत, हे सर्व तुझेच आहेत. या रसांनी आम्ही तुझ्यासाठी पेय तयार करतो.
विहह्लो नाम ते पिता मदावती नाम ते माता । स हिन त्वमसि यस्त्वमात्मानमावयः
तुझ्या वडिलांचे नाव विहह्ल, तुझ्या आईचे नाव मदावती. तू स्वतःलाच त्रास देणारा आहेस, कारण तू स्वतःच स्वतःचा शत्रू आहेस.
तौविलिकेऽवेलयावायमैलब ऐलयीत्। बभ्रुश्च बभ्रुकर्णश्चापेहि निराल
तौविलिक, वेलया, अयमैलब, ऐलयित, बभ्रु आणि बभ्रुकर्ण, तुम्ही सर्व दूर व्हा, नाहीसे व्हा.
अलसालासि पूर्व सिलाञ्जालास्युत्तरा । नीलागलसाल
पूर्वेला तुझे नाव अलसाळा, उत्तरेला तुझे नाव सिलांजाळा, आणि नीलगळसाळा.
यथेयं पृथिवी मही भूतानां गर्भमादधे । एवा ते ध्रियतां गर्भो अनु सूतुं सवितवे
जशी ही महान पृथ्वी सर्व जीवांचे गर्भ धारण करते, तसाच तुझा गर्भ योग्य वेळी जन्म घेण्यासाठी सुरक्षित राहो.
यथेयं पृथिवी मही दाधारेमान् वनस्पतीन् । एवा ते ध्रियतां गर्भो अनु सूतुं सवितवे
जशी ही महान पृथ्वी सर्व झाडांना आधार देते, तसाच तुझा गर्भ योग्य वेळी जन्म घेण्यासाठी सुरक्षित राहो.
यथेयं पृथिवी मही दाधार पर्वतान् गिरीन् । एवा ते ध्रियतां गर्भो अनु सूतुं सवितवे
जशी ही महान पृथ्वी पर्वत आणि डोंगरांना आधार देते, तसाच तुझा गर्भ योग्य वेळी जन्म घेण्यासाठी सुरक्षित राहो.
यथेयं पृथिवी मही दाधार विष्ठितं जगत्। एवा ते ध्रियतां गर्भो अनु सूतुं सवितवे
जशी ही महान पृथ्वी स्थिर झालेल्या जगाला आधार देते, तसाच तुझा गर्भ योग्य वेळी जन्म घेण्यासाठी सुरक्षित राहो.
ईर्ष्याया ध्राजिं प्रथमां प्रथमस्या उतापराम् । अग्निं हृदय्यं शोकं तं ते निर्वापयामसि
ईर्षेची पहिली आणि मुख्य जाळी, आणि त्यानंतर येणारी, तसेच हृदयात जळणारा शोकाचा अग्नी—हे सर्व तुझ्यासाठी आम्ही शांत करतो.
यथा भूमिर्मृतमना मृतान् मृतमनस्तरा । यथोत मम्रुषो मन एवेर्ष्योर्मृतं मनः
जशी पृथ्वी मृत मनाने मृतांना झाकते, तसाच माझे मन ईर्ष्येपासून मुक्त होऊन, त्या जळणाऱ्या ईर्ष्येला झाकू दे.
अदो यत्ते हृदि श्रितं मनस्कं पतयिष्णुकम् । ततस्त ईर्ष्यां मुञ्चामि निरूष्माणं दृतेरिव
तुझ्या हृदयात जे अस्थिर मन आहे, त्यातून मी तुला ईर्ष्येपासून मुक्त करतो, जशी जळत्या वस्तूपासून उष्णता निघून जाते.
पुनन्तु मा देवजनाः पुनन्तु मनवो धिया । पुनन्तु विश्वा भूतानि पवमानः पुनातु मा
देवताजन मला शुद्ध करू देत, माणसे आपल्या विचारांनी मला शुद्ध करू देत, सर्व जीव मला शुद्ध करू देत, आणि शुद्ध करणारा मला शुद्ध करू दे.
पवमानः पुनातु मा क्रत्वे दक्षाय जीवसे । अथो अरिष्टतातये
शुद्ध करणारा मला संकल्पासाठी, कौशल्यासाठी, आणि आयुष्यासाठी शुद्ध करू दे; तसेच आरोग्यासाठीही.
उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च । अस्मान् पुनीहि चक्षसे
हे देव सविता, दोन्ही शुद्ध करणाऱ्यांनी आणि पिळून काढणाऱ्यांनी, आम्हाला स्पष्ट दृष्टीसाठी शुद्ध कर.
अग्नेरिवास्य दहत एति शुष्मिण उतेव मत्तो विलपन्न् अपायति । अन्यमस्मदिच्छतु कं चिदव्रतस्तपुर्वधाय नमो अस्तु तक्मने
तो अग्नीप्रमाणे जळतो, जोराने येतो, आणि मद्यपान केलेल्यासारखा रडत निघून जातो. जो नियम न पाळणारा आहे, त्याने दुसऱ्याचा शोध घ्यावा; ज्याने आधी हानी केली त्याला नमस्कार असो.
नमो रुद्राय नमो अस्तु तक्मने नमो राज्ञे वरुणाय त्विषीमते । नमो दिवे नमः पृथिव्यै नम ओषधीभ्यः
रुद्राला नमस्कार, ज्याने आधी हानी केली त्याला नमस्कार, तेजस्वी राजा वरुणाला नमस्कार; आकाशाला नमस्कार, पृथ्वीला नमस्कार, वनस्पतींना नमस्कार.
अयं यो अभिशोचयिष्णुर्विश्वा रूपाणि हरिता कृणोषि । तस्मै तेऽरुणाय बभ्रवे नमः कृणोमि वन्याय तक्मने
जो हा सर्वांना भाजतो, सर्व रूपांना हिरवे करतो, त्या अरुण, बभ्रु, वन्य आणि पहिला हानी करणारा याला मी नमस्कार करतो.
इमा यास्तिस्रः पृथिवीस्तासां ह भूमिरुत्तमा । तासामधि त्वचो अहं भेषजं समु जग्रभम्
ही तीन पृथ्वी आहेत, त्यातली भूमी सर्वांत श्रेष्ठ आहे. या सर्व पृथ्वींच्या पृष्ठभागावरून मी औषध एकत्र केलं आहे.
श्रेष्ठमसि भेषजानां वसिष्ठं वीरुधानाम् । सोमो भग इव यामेषु देवेषु वरुणो यथा
तू सर्व औषधांमध्ये श्रेष्ठ आहेस, सर्व वनस्पतींमध्ये सर्वोत्तम आहेस. जसा सोम रात्रींमध्ये श्रेष्ठ आहे, जसा वरुण देवांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तसाच तू आहेस.
रेवतीरनाधृषः सिषासवः सिषासथ । उत स्थ केशदृंहणीरथो ह केशवर्धनीः
तू तेजस्वी आहेस, जिंकता न येणारा आहेस, वाढवण्याची इच्छा बाळगतोस आणि वाढवतोस. तू केसांना बळकट करणारा आणि वाढवणारा आहेस.
कृष्णं नियानं हरयः सुपर्णा अपो वसाना दिवमुत्पतन्ति । त आववृत्रन्त्सदनादृतस्यादिद्घृतेन पृथिवीं व्यूदुः
काळसर वाहणारे, पिवळसर, सुंदर पंख असणारे, पाणी धारण करणारे हे आकाशात उडतात. ते ऋताच्या स्थानावरून परतले; सुरुवातीला त्यांनी तुपाने पृथ्वी पसरवली.
पयस्वतीः कृणुथाप ओषधीः शिवा यदेजथा मरुतो रुक्मवक्षसः । ऊर्जं च तत्र सुमतिं च पिन्वत यत्रा नरो मरुतः सिञ्चथा मधु
हे पाण्या, तुम्ही औषधींना दूधाळ करा; हे सुवर्णवक्षस्थळ असणाऱ्या मरुतांनो, जिथे तुम्ही फिरता तिथे त्या शुभ होवोत. तिथे तुम्ही बळ आणि चांगुलपणा वाढवता, जिथे मरुतांनो, तुम्ही माणसांसाठी मध ओतता.
उदप्रुतो मरुतस्तामियर्त वृष्टिर्या विश्वा निवतस्पृणाति । एजाति ग्लहा कन्येव तुन्नैरुं तुन्दाना पत्येव जाया
मरुतांनी पाऊस उचलला आहे, जो सर्व घरांना भरतो. तो हलतो, जशी मुलगी वस्त्र विणते, जशी पत्नी पतीसाठी सजते.
सस्रुषीस्तदपसो दिवा नक्तं च सस्रुषीः । वरेण्यक्रतुरहमपो देवीरुप ह्वये
ती वाहिली आहे, पाणी दिवसा आणि रात्री वाहिली आहेत. मी श्रेष्ठ इच्छेने त्या दैवी पाण्यांना हाक मारतो.
ओता आपः कर्मण्या मुञ्चन्त्वितः प्रणीतये । सद्यः कृण्वन्त्वेतवे
पाणी आपल्या कार्यात तत्पर आहेत, त्या मार्गदर्शनासाठी स्वतःला सोडतात. त्या लगेचच कल्याणासाठी कृती करतात.
देवस्य सवितुः सवे कर्म कृण्वन्तु मानुषाः । शं नो भवन्त्वप ओषधीः शिवाः
दैवी सवितृच्या प्रेरणेने माणसांनी आपले काम करावे. पाणी आणि औषधी आमच्यासाठी मंगलमय होवोत.
हिमवतः प्र स्रवन्ति सिन्धौ समह सङ्गमः । आपो ह मह्यं तद्देवीर्ददन् हृद्द्योतभेषजम्
हिमालयातून त्या वाहतात, नदीत एकत्र येतात. त्या दैवी पाण्यांनी मला हृदयात उजळणारे औषध दिले आहे.