यामाहुस्तारकैषा विकेशीति दुच्छुनां ग्राममवपद्यमानाम् । सा ब्रह्मजाया वि दुनोति राष्ट्रं यत्र प्रापादि शश उल्कुषीमान्
जिला तारा केसांची, विस्कटलेल्या केसांची म्हणतात, जी वाईट घडवते आणि गावात येते — तीच ब्राह्मणाची पत्नी आहे, आणि ज्या ठिकाणी सशासारखा तेजस्वी चिन्ह घेऊन येतो, तिथे ती राज्यात विखुरण घालते.
ब्रह्मचारी चरति वेविषद्विषः स देवानां भवत्येकमङ्गम् । तेन जायामन्वविन्दद्बृहस्पतिः सोमेन नीतां जुह्वं न देवाः
जो ब्रह्मचारी द्वेषरहितपणे वावरतो, तो देवांचा एक भाग होतो; त्याच्यामुळे बृहस्पतीने ती पत्नी शोधली, जिला सोमाच्या पुढाकाराने देवांनी जणू होमाच्या आहुतीसारखी नेली होती.
देवा वा एतस्यामवदन्त पूर्वे सप्तऋषयस्तपसा ये निषेदुः । भीमा जाया ब्राह्मणस्यापनीता दुर्धां दधाति परमे व्योमन्
देवांनी आणि पूर्वीचे सप्तर्षींनी, जे तपश्चर्येत बसले होते, तिच्याबद्दल सांगितले; ब्राह्मणाची ती भयंकर पत्नी, एकदा दूर गेल्यावर, ती अत्यंत दु:खद भार वरच्या आकाशात ठेवते.
ये गर्भा अवपद्यन्ते जगद्यच्चापलुप्यते । वीरा ये तृह्यन्ते मिथो ब्रह्मजाया हिनस्ति तान्
जे गर्भ खाली पडतात, जे काही हलते आणि नष्ट होते, आणि जे वीर आपापसात लढून मरतात — त्यांना ब्राह्मणाची पत्नी हानी पोहोचवते.
उत यत्पतयो दश स्त्रियाः पूर्वे अब्राह्मणाः । ब्रह्मा चेद्धस्तमग्रहीत्स एव पतिरेकधा
जरी एखाद्या स्त्रीचे आधी दहा पती असले आणि ते सर्व ब्राह्मण नसले, तरी ब्राह्मणाने तिचा हात धरला, तर तोच तिचा खरा पती होतो.
ब्राह्मण एव पतिर्न राजन्यो न वैश्यः । तत्सूर्यः प्रब्रुवन्न् एति पञ्चभ्यो मानवेभ्यः
फक्त ब्राह्मणच पती असतो — क्षत्रिय किंवा वैश्य नव्हे; हे सूर्य पाच मानवजातींना सांगतो.
पुनर्वै देवा अददुः पुनर्मनुष्या अददुः । राजानः सत्यं गृह्णाना ब्रह्मजायां पुनर्ददुः
देवांनी तिला परत दिले, माणसांनीही तिला परत दिले; राजांनी सत्य पाळून ब्राह्मणाची पत्नी परत दिली.
पुनर्दाय ब्रह्मजायां कृत्वा देवैर्निकिल्बिषम् । ऊर्जं पृथिव्या भक्त्वोरुगायमुपासते
ब्राह्मणाची पत्नी देवांच्या साक्षीने निष्पाप करून परत दिल्यावर, ते पृथ्वीच्या अन्नाचा आणि मोठ्या कीर्तीचा उपभोग घेतात.
नास्य जाया शतवाही कल्याणी तल्पमा शये । यस्मिन् राष्ट्रे निरुध्यते ब्रह्मजायाचित्त्या
ज्या राज्यात ब्राह्मणाची पत्नी बंदिस्त ठेवली जाते, तिथे कोणत्याही पुरुषाची पत्नी शंभर वाहने असलेली, सुंदर पलंगावर झोपत नाही.
न विकर्णः पृथुशिरास्तस्मिन् वेश्मनि जायते । यस्मिन् राष्ट्रे निरुध्यते ब्रह्मजायाचित्त्या
ज्या घरात, ज्या राज्यात ब्राह्मणाची पत्नी बंदिस्त ठेवली जाते, तिथे कधीही कान कापलेला किंवा मोठ्या डोक्याचा मुलगा जन्म घेत नाही.
नास्य क्षत्ता निष्कग्रीवः सूनानामेत्यग्रतः । यस्मिन् राष्ट्रे निरुध्यते ब्रह्मजायाचित्त्या
ज्या राज्यात ब्राह्मणाची पत्नी बंदिस्त ठेवली जाते, तिथे नाण्यांची माळ घातलेला, दुसऱ्यांसमोर उभा राहणारा नोकर मुलांपुढे येत नाही.
नास्य श्वेतः कृष्णकर्णो धुरि युक्तो महीयते । यस्मिन् राष्ट्रे निरुध्यते ब्रह्मजायाचित्त्या
ज्या राज्यात ब्राह्मणाची पत्नी बंदिस्त ठेवली जाते, तिथे काळ्या कानांचा पांढरा बैल नांगराला जुंपून कष्ट करत नाही.
नास्य क्षेत्रे पुष्करिणी नाण्डीकं जायते बिसम् । यस्मिन् राष्ट्रे निरुध्यते ब्रह्मजायाचित्त्या
ज्या राज्यात ब्राह्मणाची पत्नी बंदिस्त ठेवली जाते, तिथे त्याच्या शेतात कमळाचे तळे किंवा कमळाचा देठ उगवत नाही.
नास्मै पृश्निं वि दुहन्ति येऽस्या दोहमुपासते । यस्मिन् राष्ट्रे निरुध्यते ब्रह्मजायाचित्त्या
ज्या राज्यात ब्राह्मणाची पत्नी बंदिस्त ठेवली जाते, तिथे तिच्या दुधासाठी सेवा करणाऱ्यांना पांढऱ्या डागांची गाय दूध देत नाही.
नास्य धेनुः कल्याणी नानड्वान्त्सहते धुरम् । विजानिर्यत्र ब्राह्मणो रात्रिं वसति पापया
ज्या ठिकाणी ब्राह्मण पापात रात्र घालवतो, तिथे त्याची सुंदर गाय बैलासोबत जू जुळवून ओढ सहन करत नाही.
5.18 नैतां ते देवा अददुस्तुभ्यं नृपते अत्तवे । मा ब्राह्मणस्य राजन्य गां जिघत्सो अनाद्याम्
हे राजन, देवांनी ही गाय तुला दिली नाही, ना जंगलात तुला मिळाली; क्षत्रिया, ब्राह्मणाची ही जुनी गाय घेण्याची इच्छा करू नकोस.
अक्षद्रुग्धो राजन्यः पाप आत्मपराजितः । स ब्राह्मणस्य गामद्यादद्य जीवानि मा श्वः
जो क्षत्रिय जुगार, राग किंवा पापामुळे अंध होतो आणि स्वतःवर हरतो, तो ब्राह्मणाची गाय घ्यायला निघतो — असा माणूस आजच मरो, उद्या नको.
आविष्टिताघविषा पृदाकूरिव चर्मणा । सा ब्राह्मणस्य राजन्य तृष्टैषा गौरनाद्या
ती पापाच्या विषाने झाकलेली आहे, जणू ताज्या कातड्याने झाकली आहे; हे क्षत्रिया, ती ब्राह्मणाची गाय भयंकर आहे आणि तिला खाण्यास योग्य नाही.
निर्वै क्षत्रं नयति हन्ति वर्चोऽग्निरिवारब्धो वि दुनोति सर्वम् । यो ब्राह्मणं मन्यते अन्नमेव स विषस्य पिबति तैमातस्य
जो ब्राह्मणाला केवळ अन्न समजतो, तो जणू विषच पितो आणि स्वतःच नाश करतो. तो क्षत्रियांची ताकद कमी करतो, तेज नष्ट करतो, पेटलेल्या अग्नीप्रमाणे सर्व काही जाळून टाकतो.
य एनं हन्ति मृदुं मन्यमानो देवपीयुर्धनकामो न चित्तात्। सं तस्येन्द्रो हृदयेऽग्निमिन्धे उभे एनं द्विष्टो नभसी चरन्तम्
जो ब्राह्मणाला सौम्य समजून मारतो, धनाची इच्छा ठेवतो, जणू देवांचे अन्न चोरून खातो, त्याच्या हृदयात इंद्र अग्नी पेटवतो. तो जिथे जाईल तिथे आकाश आणि पृथ्वी त्याचा तिरस्कार करतात.
न ब्राह्मणो हिंसितव्योऽग्निः प्रियतनोरिव । सोमो ह्यस्य दायाद इन्द्रो अस्याभिशस्तिपाः
ब्राह्मणाला कधीही इजा करू नये, जशी घरातील अग्नीला जपतो तसे. सोम हा त्याचा वारस आहे आणि इंद्र त्याला शापांपासून वाचवतो.
शतापाष्ठां नि गिरति तां न शक्नोति निःखिदम् । अन्नं यो ब्रह्मणां मल्वः स्वाद्वद्मीति मन्यते
जो शंभर हाडांचा माणूस खाली पाडतो, तरी तो पूर्णपणे जिंकू शकत नाही. जो ब्राह्मणाचे अन्न गोड आहे असे समजतो आणि 'मी ते खाईन' म्हणतो, तो मूर्ख आहे.
जिह्वा ज्या भवति कुल्मलं वाङ्नाडीका दन्तास्तपसाभिदिग्धाः । तेभिर्ब्रह्मा विध्यति देवपीयून् हृद्बलैर्धनुर्भिर्देवजूतैः
त्याची जीभ धनुष्याच्या प्रत्याचे प्रमाणे होते, वाणी बाणासारखी, आणि दात तपाने धारदार होतात. या सर्वांनी ब्राह्मण देवांचे अन्न खाणाऱ्यांना, हृदयाच्या बळाने आणि देवांनी चालवलेल्या बाणांनी, घायाळ करतो.
तीक्ष्णेषवो ब्राह्मणा हेतिमन्तो यामस्यन्ति शरव्यां न सा मृषा । अनुहाय तपसा मन्युना चोत दूरादव भिन्दन्त्येनम्
ब्राह्मणांचे बाण तीक्ष्ण असतात, शस्त्रांनी सज्ज असतात; त्यांच्या बाणांचा निशाणा चुकत नाही. तप आणि राग यांच्या जोरावर ते दूरूनसुद्धा शत्रूला भेदतात.
ये सहस्रमराजन्न् आसन् दशशता उत । ते ब्राह्मणस्य गां जग्ध्वा वैतहव्याः पराभवन्
राजा, जे हजारो होते, अगदी दहा शेकडेसुद्धा, त्यांनी ब्राह्मणाची गाय खाल्ल्यावर, वैतहव्यांचा नाश झाला.
गौरेव तान् हन्यमाना वैतहव्यामवातिरत्। ये केसरप्राबन्धायाश्चरमाजामपेचिरन्
जशी गाय मारली जाते तसे वैतहव्य नष्ट झाले; ज्यांनी तिच्या शेवटच्या केसाचा तुरा कापला, तेही संपले.
एकशतं ता जनता या भूमिर्व्यधूनुत । प्रजां हिंसित्वा ब्राह्मणीमसंभव्यं पराभवन्
त्या लोकांपैकी फक्त शंभर उरले, पृथ्वीने त्यांना झटकून दिले; ब्राह्मणाच्या संततीला इजा केल्यामुळे त्यांचा नाश झाला.
देवपीयुश्चरति मर्त्येषु गरगीर्णो भवत्यस्थिभूयान् । यो ब्राह्मणं देवबन्धुं हिनस्ति न स पितृयाणमप्येति लोकम्
जो देवांचे अन्न खातो तो माणसांत वावरतो, विषाने फुगतो, हाडांसारखा होतो; जो ब्राह्मण, देवांचा मित्र, याला इजा करतो, तो पितरांच्या लोकात पोहोचू शकत नाही.
अग्निर्वै नः पदवायः सोमो दायाद उच्यते । हन्ताभिशस्तेन्द्रस्तथा तद्वेधसो विदुः
अग्नी हा आपला मार्गदर्शक आहे, सोम वारस आहे, आणि इंद्र शापांचा नाश करणारा आहे—हे ज्ञानी लोक जाणतात.
इषुरिव दिग्धा नृपते पृदाकूरिव गोपते । सा ब्राह्मणस्येषुर्घोरा तया विध्यति पीयतः
राजा, ब्राह्मणाचा बाण विषारी बाणासारखा, तीक्ष्ण शिंगासारखा असतो; तो अत्यंत भयंकर असतो आणि त्याने तो अन्न खाणाऱ्याला घायाळ करतो.