अथर्ववेदः

पुनरेहि वचस्पते देवेन मनसा सह । वसोष्पते नि रमय मय्येवास्तु मयि श्रुतम्

वाचस्पती, तू देवाच्या मनासह पुन्हा ये. धनाचा स्वामी, इथेच स्थिर हो. जे काही मी ऐकले ते कायम माझ्यात राहो.

इहैवाभि वि तनूभे आर्त्नी इव ज्यया । वाचस्पतिर्नि यच्छतु मय्येवास्तु मयि श्रुतम्

इथेच, दोन्ही देहांनी, जणू काही ताणलेल्या धनुष्याच्या दोरीसारखे, वाचस्पती माझ्याकडे वळवो. जे काही मी ऐकले ते कायम माझ्यात राहो.

उपहूतो वाचस्पतिरुपास्मान् वाचस्पतिर्ह्वयताम् । सं श्रुतेन गमेमहि मा श्रुतेन वि राधिषि

वाचस्पतीला बोलावल्यावर तो यावा. वाचस्पती आम्हाला बोलावो. आपण ऐकलेल्या ज्ञानासोबत पुढे जाऊ, आपण त्यापासून वंचित होऊ नये.

विद्मा शरस्य पितरं पर्जन्यं भूरिधायसम् । विद्मो ष्वस्य मातरं पृथिवीं भूरिवर्पसम्

आपल्याला बाणाचा पिता माहित आहे — पर्जन्य, भरपूर देणारा. आपल्याला सळसळीचा माता माहित आहे — पृथ्वी, सुंदरतेने परिपूर्ण.

ज्याके परि णो नमाश्मानं तन्वं कृधि । वीडुर्वरीयोऽरातीरप द्वेषांस्या कृधि

धनुष्याच्या दोरी, आमच्यासाठी वाक. आमचा देह दगडासारखा कर. सर्वात बलवान, शत्रूंना दूर कर आणि द्वेष नष्ट कर.

वृक्षं यद्गावः परिषस्वजाना अनुस्फुरं शरमर्चन्त्यृभुम् । शरुमस्मद्यावय दिद्युमिन्द्र

गायी जेव्हा झाडाला बिलगतात, तेव्हा त्या हलतात आणि बळवान बाणाची पूजा करतात. इंद्रा, तो बाण, वीज आमच्यापासून दूर कर.

यथा द्यां च पृथिवीं चान्तस्तिष्ठति तेजनम् । एवा रोगं चास्रावं चान्तस्तिष्ठतु मुञ्ज इत्

जसा आकाश आणि पृथ्वीमध्ये संतती वास करते, तसाच रोग आणि स्राव आतच राहो आणि मग ते बाहेर पडो.

विद्मा शरस्य पितरं पर्जन्यं शतवृष्ण्यम् । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष्टे अस्तु बालिति

आपल्याला बाणाचा पिता माहित आहे — पर्जन्य, शंभरगुणा सामर्थ्यवान. त्याच्या कृपेने तुझ्या देहाला कल्याण लाभो. पृथ्वीवर त्याचे स्थैर्य बाहेर, बालकासारखे राहो.

विद्मा शरस्य पितरं मित्रं शतवृष्ण्यम् । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष्टे अस्तु बालिति

आपल्याला बाणाचा पिता माहित आहे — मित्र, शंभरगुणा सामर्थ्यवान. त्याच्या कृपेने तुझ्या देहाला कल्याण लाभो. पृथ्वीवर त्याचे स्थैर्य बाहेर, बालकासारखे राहो.

विद्मा शरस्य पितरं वरुणं शतवृष्ण्यम् । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष्टे अस्तु बालिति

आपल्याला बाणाचा पिता माहित आहे — वरुण, शंभरगुणा सामर्थ्यवान. त्याच्या कृपेने तुझ्या देहाला कल्याण लाभो. पृथ्वीवर त्याचे स्थैर्य बाहेर, बालकासारखे राहो.

विद्मा शरस्य पितरं चन्द्रं शतवृष्ण्यम् । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष्टे अस्तु बालिति

आपल्याला बाणाचा पिता माहित आहे — चंद्र, शंभरगुणा सामर्थ्यवान. त्याच्या कृपेने तुझ्या देहाला कल्याण लाभो. पृथ्वीवर त्याचे स्थैर्य बाहेर, बालकासारखे राहो.

विद्मा शरस्य पितरं सूर्यं शतवृष्ण्यम् । तेना ते तन्वे शं करं पृथिव्यां ते निषेचनं बहिष्टे अस्तु बालिति

आपल्याला बाणाचा पिता माहित आहे — सूर्य, शंभरगुणा सामर्थ्यवान. त्याच्या कृपेने तुझ्या देहाला कल्याण लाभो. पृथ्वीवर त्याचे स्थैर्य बाहेर, बालकासारखे राहो.

यदान्त्रेषु गवीन्योर्यद्वस्तावधि संश्रितम् । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर्बालिति सर्वकम्

गायींच्या आतड्यांमध्ये जे काही आहे, किंवा मूत्राशयात जे साठले आहे, ते सर्व तुझे मूत्र बाहेर, बालकासारखे, पूर्णपणे जाऊ दे.

प्र ते भिनद्मि मेहनं वर्त्रं वेशन्त्या इव । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर्बालिति सर्वकम्

मी तुझ्या मूत्रमार्गाचा अडथळा, जणू घराच्या भिंतीसारखा, फोडतो. तुझे मूत्र बाहेर, बालकासारखे, पूर्णपणे जाऊ दे.

विषितं ते वस्तिबिलं समुद्रस्योदधेरिव । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर्बालिति सर्वकम्

तुझ्या मूत्राशयाचा मार्ग, जसा समुद्राच्या खोल भागात छेदलेला असतो, तसाच उघडा आहे. तुझे मूत्र बाहेर, बालकासारखे, पूर्णपणे जाऊ दे.

यथेषुका परापतदवसृष्टाधि धन्वनः । एवा ते मूत्रं मुच्यतां बहिर्बालिति सर्वकम्

जसा बाण धनुष्यावरून मोकळा होऊन दूर पडतो, तसाच तुझे मूत्र बाहेर, बालकासारखे, पूर्णपणे जाऊ दे.

अम्बयो यन्त्यध्वभिर्जामयो अध्वरीयताम् । पृञ्चतीर्मधुना पयः

त्या भगिनी मार्गाने चालतात, यज्ञाच्या भगिनी, त्या मध मिसळलेले दूध गाळतात.

अमूर्या उप सूर्ये याभिर्वा सूर्यः सह । ता नो हिन्वन्त्वध्वरम्

त्या शक्ती ज्या सूर्याला आकाशाशी जोडतात किंवा ज्यामुळे सूर्य तिथे स्थिर असतो, त्या आमच्या यज्ञाला बाधा आणू नयेत.

अपो देवीरुप ह्वये यत्र गावः पिबन्ति नः । सिन्धुभ्यः कर्त्वं हविः

ज्या पवित्र पाण्यात आपली गायी पितात, त्या देवस्वरूप पाण्यांना मी आळवतो; त्या नद्यांना हे नैवेद्य अर्पण करतो.

अप्स्वन्तरमृतमप्सु भेषजम् । अपामुत प्रशस्तिभिरश्वा भवथ वाजिनो गावो भवथ वाजिनीः

पाण्यात अमृत आहे, पाण्यात औषध आहे; त्या पाण्याच्या स्तुतीने तुम्ही वेगवान घोडे व्हा, बलवान गायी व्हा.

आपो हि ष्ठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन । महे रणाय चक्षसे

हे पाण्यांनो, तुम्ही आनंद देणाऱ्या आहात; आम्हाला बळ आणि समृद्धी द्या, जेणेकरून आम्ही मोठ्या कार्यासाठी समर्थ होऊ.

यो वः शिवतमो रसस्तस्य भाजयतेह नः । उशतीरिव मातरः

तुमच्या सर्वात शुभ रसाचा आम्ही इथे लाभ घ्यावा, जसे मायाळू आई आपल्या मुलांना वाटते.

तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः

म्हणूनच, ज्या तुमच्यामुळे वाढ होते, त्या पाण्यांनो, आम्ही तुमच्याकडे येतो; तुम्ही आम्हाला नव्याने जन्म द्या.

ईशाना वार्याणां क्षयन्तीश्चर्षणीनाम् । अपो याचामि भेषजम्

संपत्तीच्या मालकिणी, लोकांचे पालन करणाऱ्या पाण्यांनो, मी तुमच्याकडे औषध मागतो.

शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योरभि स्रवन्तु नः

पवित्र पाण्यांनो, आम्हाला पिण्यासाठी सुख व कल्याण द्या; तुमचे प्रवाह आमच्यासाठी मंगलमय वाहू देत.

अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशंभुवम्

पाण्यात सोमाने मला सांगितले — 'सर्व औषधे आमच्यात आहेत आणि अग्नी सर्व कल्याण देणारा आहे.'

आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे

हे पाण्यांनो, माझ्या शरीरासाठी औषध आणि संरक्षण द्या, जेणेकरून मी दीर्घकाळ सूर्य पाहू शकेन.

शं न आपो धन्वन्याः शमु सन्त्वनूप्याः । शं नः खनित्रिमा आपः शमु याः कुम्भ आभृताः । शिवा नः सन्तु वार्षिकीः

नद्यांचे पाणी आम्हाला सुख देओ, ओढ्यांचे पाणीही सुख देओ; खणून काढलेले आणि कुंभात आणलेले पाणीही आम्हाला सुख देओ; पावसाचे पाणीही आमच्यासाठी शुभ होवो.

स्तुवानमग्न आ वह यातुधानं किमीदिनम् । त्वं हि देव वन्दितो हन्ता दस्योर्बभूविथ

हे अग्नी, आम्ही तुझी स्तुती करतो, म्हणून आमच्यावर द्वेष करणाऱ्या जादूगाराला आणि दुष्टाला इथे घेऊन ये; कारण तू देव, स्तुत्य आहेस आणि शत्रूंचा नाश करणारा आहेस.