एकदा ऋषी आपल्या यज्ञस्थळी बसले होते आणि त्यांनी दिव्य शक्तींचे आवाहन करण्यास सुरुवात केली. प्रथम, त्यांनी आनंदी आणि प्रफुल्लित असलेल्या त्या अप्सरेचे आह्वान केले, जिला फासे खेळण्यात आनंद मिळतो, जिला तेज आणि रुष्टता लाभलेली आहे. तिच्या उपस्थितीने यज्ञस्थळ आनंदित झाले. त्यानंतर, ऋषी म्हणाले—त्या अप्सरा, ज्या सूर्याच्या किरणांवरून किंवा प्रकाशरश्मींवरून फिरतात, ज्या वृषभासारख्या वेगवान अशा घोड्याने सर्व जगात फेरफटका मारतात आणि त्यांचे रक्षण करतात, त्या सर्व येथे याव्यात आणि हे अर्पण स्वीकारावे. त्या घोड्यासह, जो मध्यआकाशात आहे, तो येथे यावा. मध्यआकाशातील घोड्यासह, हे घोड्या, येथे या वासराचे रक्षण कर. तुझे जे थोडे किंवा जास्त आहेत, ते सर्व येथे येवोत. हे तुझे वासरू येथे आहे; तुझे मन येथे असो. मध्यआकाशातील घोड्यासह, हे घोड्या, येथे या वासराचे रक्षण कर. येथे गवत आहे, येथे कुंपण आहे, येथे आपण वासरू बांधले आहे; तुझ्या योग्यतेनुसार आम्ही समृद्ध होऊ दे. स्वाहा. पुढे, ऋषी पृथ्वीवरील अग्नीकरिता प्रार्थना करतात—जशी पृथ्वीवर अग्नीकरिता अन्न समान आणि विपुल आहे, तशीच माझ्यासाठीही विपुलता असो आणि सर्व मला सन्मान देऊ देत. पृथ्वी ही गाय आहे, अग्नी तिचे वासरू; ती मला इच्छित अन्न, बळ, दीर्घायुष्य, पहिले अपत्य, पोषण आणि संपत्ती देवो. स्वाहा. मध्यआकाशात वायूसाठी अन्न समान आणि विपुल असो; जसे वायूसाठी ते आहे, तसेच माझ्यासाठीही विपुलता असो आणि सर्व मला आदर देऊ देत. मध्यआकाश ही गाय आहे, वायू तिचे वासरू; ती मला इच्छित अन्न, बळ, दीर्घायुष्य, पहिले अपत्य, पोषण आणि संपत्ती देवो. स्वाहा. स्वर्गात आदित्याकरिता अन्न समान आणि विपुल असो; जसे आदित्याकरिता आहे, तसेच माझ्यासाठीही विपुलता असो आणि सर्व मला सन्मान देऊ देत. स्वर्ग ही गाय आहे, आदित्य तिचे वासरू; ती मला इच्छित अन्न, बळ, दीर्घायुष्य, पहिले अपत्य, पोषण आणि संपत्ती देवो. स्वाहा. ऋषी म्हणतात—दिशांना मी चंद्राला अर्पण केले आहे; ते फळप्रद होवो. जसे मी दिशांना चंद्राला अर्पण केले, तसे सर्व मला वंदन करो, सर्व माझ्यासमोर नतमस्तक होवोत. दिशा या गायी आहेत आणि त्यांचे वासरू चंद्र आहे. त्या चंद्राच्या वासरूपणामुळे मी इच्छित बळ, पोषण, दीर्घायुष्य, सर्वोत्तम अपत्य आणि संपत्ती प्राप्त करू दे—स्वाहा. अग्नीमध्ये अग्नीच प्रवेश करून फिरतो; तो ऋषिपुत्र, शापांपासून रक्षण करणारा आहे. मी तुझी भक्ती आणि नमस्कार करतो; देवकार्याच्या विभागलेल्या भागात मला वाटा मिळू नये. हे जातवेदस्, तू मन आणि हृदयाने शुद्ध आहेस, सर्व दिव्य कर्मे जाणतोस; तुझे सात तोंडे—त्यांना मी अर्पण करतो; हे हविर्दान स्वीकार. यानंतर, ऋषी विविध दिशांना आणि त्यातील यज्ञकर्त्यांना उद्देशून प्रार्थना करतात. पूर्व दिशेने जे जातवेदसाला अर्पण करतात आणि आम्हावर आक्रमण करतात, त्यांना अग्नी पुरोहित म्हणून परावृत्त करो; मी त्यांना प्रतिउत्तराने परतवतो. दक्षिण दिशेने जे अर्पण करतात, त्यांना यम पुरोहित म्हणून परावृत्त करो; पश्चिम दिशेने, वरुण पुरोहित म्हणून; उत्तरेने, सोम पुरोहित म्हणून; खालील दिशेने, पृथ्वी पुरोहित म्हणून; मध्यदिशेतून, वायू पुरोहित म्हणून; वरील दिशेने, सूर्य पुरोहित म्हणून; आणि सर्व दिशांच्या मध्ये, ब्रह्मण पुरोहित म्हणून—सर्व आक्रमकांना मी प्रतिउत्तराने पराभूत करतो. पुढे, ऋषी त्या महान तेजस्वी शक्तीचे वर्णन करतात—ज्याचा मंत्र सामर्थ्यशाली आहे, जो गर्भातून उदयास आला, अमर, प्रबळ, सदैव वाढणारा, श्रेष्ठ वंशाचा; अजेय, तेजस्वी, अहिसारखा, त्रिताने तीन गोष्टी धारण केल्या आहेत. तोच प्रथम धर्म स्थापतो, त्यातून अनेक रूपे निर्माण करतो; आधारस्तंभ प्रथम गर्भात प्रवेश करतो—जो अव्यक्त वाणी समजतो. ज्याने स्वतःचे रूप जाळण्यासाठी सोडले, सुवर्णासारखा प्रवाही, शुद्ध, स्वभावानुसार चालणारे; येथे अमर नावे स्थिर आहेत, हे वंशांनो, वस्त्रे आमच्यात येवोत. जेव्हा हे दोन प्राणी प्रगत होऊन प्राचीन संधिकाळ गाठतात, अस्तित्व आणि अनस्तित्वात स्थिर राहतात, न वयस्कर होणारे; कवी, कोरड्या एकाचे मातृत्व करणाऱ्या, जुआसाठी इच्छुक, तुम्ही संततीसाठी अधिपती ठरवा. म्हणून, हे महान, व्यापक शक्तिमान, तुला नमस्कार करतो; कवी म्हणून तुझ्यासाठी स्तुती करतो. जेव्हा हे दोन एकत्र येतात, तेव्हा महान पृथ्वी आणि आकाश व्यापून घेतात. सप्त सीमा कवींनी निर्माण केल्या; त्यातील एकाला मी जवळ बोलावतो. लोखंडाचा खांब समरूपतेच्या घरट्यात, मार्गांच्या विस्तारात, आधारांमध्ये उभा आहे. मी अमर आणि प्रबळांमध्ये फिरतो, असुराचा व्रत पाळतो; असुरशक्ती माझ्या शरीरात आहे, आणि तेच ज्ञानींचे आनंदस्थान आहे. शक्री संपत्ती देईल किंवा यजमान इच्छित फल प्राप्त करेल. पुत्र पित्याला, क्षत्रिय, ज्येष्ठ, कल्याणासाठी आणि योग्य आचरणासाठी हाक मारतो. हे वरुणा, तुझे स्थान मला पाहू दे; मी तुझ्या स्थापित नियमांतून रूपे घडवतो. अर्ध्या भागाने मी पोषण भरतो; दुसऱ्या अर्ध्याने, तू, अमर, तेजाने वाढतोस. आम्ही बलवान मित्र वरुणाचे, अदितीपुत्राचे, सामर्थ्य वाढवतो. कवींनी त्याला ही रूपे सांगितली, तो पृथ्वी-आकाशाचा सत्यवादी अधिपती. पुढे, ऋषी म्हणतात—हा खरोखर सर्व जगात प्राचीन आहे, ज्याच्यापासून यज्ञ, तीव्र आणि तेजस्वी, उत्पन्न होतो. अचानक जन्मलेला, तो शत्रूंना दूर करतो; सर्व शक्ती त्याच्यात आनंदित होतात. तो सामर्थ्यात वाढतो, महान शक्ती असलेला, सेवकाकरिता शत्रूला भीती देतो. तो रक्षण करतो आणि नाशही करतो; तो विजयी आहे. हे प्रबळा, सर्व यज्ञांत तुला वंदन. ते तुला विपुल बुद्धीने भरतात, कारण या शक्ती दोनदा, तिप्पट वाढतात. सर्वात गोड, आनंद मुक्त कर; मध आण आणि मधुरांमध्ये मिसळ. जरी ऋषी तुला संपत्ती व युद्धात विजयी म्हणतात, तरीही तुझे शरीर बळकट कर, हे सामर्थ्यशाली. वाईटविचारी किंवा दुःखी तुला हानी पोहोचवू नये. तुझ्याबरोबर आम्ही युद्धांत निश्चिंत असतो, विजयाच्या अनेक संधी पाहतो. मी तुझे शस्त्रे शब्दांनी प्रवृत्त करतो; तुझे सामर्थ्य प्रार्थनेने बळकट करतो. तू ते तळाशी आणि वर ठेवतोस, जिथे तू घरात वास करतोस. मातेला, चलनाऱ्या वस्तूंना स्थापन कर; अनेक रूपे प्रकट कर. त्या विशाल, अनेक मार्ग असलेल्या, प्रबळ, सिद्धांमध्ये श्रेष्ठ अशा एकाचे स्तवन करा. तो सामर्थ्याने आणि मोठ्या शक्तीने प्रकट होतो; तो पृथ्वीचे प्रमाण दाखवतो. या प्रार्थना विशाल आकाशात इंद्रासाठी आहेत—श्रेष्ठ, तेजस्वी, प्रकाशाचा अधिपती. तो महान वंशाचा अधिपती, स्वाधीन; जलद, रंगीबेरंगी, तपस्वी त्याचेच आहेत. अशा प्रकारे, त्या महान, विशाल आकाशातील अथर्व्याने आपल्या शरीरास इंद्र म्हणून वर्णिले. दोन बहिणी, माता, त्याला प्रेरित करतात; त्या त्यास सामर्थ्याने वाढवतात आणि बळ देतात. अशा रीतीने, ऋषींच्या या प्रार्थना, स्तुती आणि आवाहनांनी यज्ञस्थळी दिव्यता प्रकट होते, आणि सर्वत्र समृद्धी, दीर्घायुष्य, संतती, पोषण आणि संपत्तीचा वर्षाव होतो.