एका प्राचीन काळी, ऋषी आणि जनतेने अपामार्ग या दिव्य वनस्पतीची महती ओळखली होती. त्यांनी तिच्या सामर्थ्यावर श्रद्धा ठेवून तिच्या सहाय्याने जीवनातील अनेक संकटे दूर करण्याचा संकल्प केला. "अपामार्गा, तुझ्या सहाय्याने आम्ही तहान, भूक आणि जुगारातील पराभव या सर्व गोष्टी दूर करतो," असे त्यांनी भक्तिभावाने म्हटले. अपामार्ग ही सर्व औषधी वनस्पतींमध्ये श्रेष्ठ आहे, तिच्या सहाय्याने जे काही वाईट स्थिरावले आहे, ते दूर करता येते, आणि ती स्वतःच औषधासारखी संचार करते. ऋषींनी दिवसा सूर्याच्या तेजाने आणि रात्रीच्या पूर्णत्वाने प्रकाश समान केला. सत्यालाच संरक्षण म्हणून स्थापले आणि प्रार्थना केली की या औषधींचे सार कार्यक्षम होवो. जो कोणी अज्ञानाच्या घरात जादूटोणा करून प्रवेश करतो, तो वासरासारखा आपल्या आईकडे परत जावो, अशी कामना त्यांनी केली. जो दुसऱ्याचे नुकसान करण्यासाठी वाईटाचा आश्रय घेतो, त्याच्या कृत्याचा नाश होवो आणि त्याने निर्माण केलेल्या दुष्परिणामांचा मोठा आवाज होवो. ज्यांनी हजारो सामर्थ्यांनी, बाणांनी आणि छायारहित स्वरूपाने जादू केली, त्यांनी प्रिय व्यक्तीला प्रियापासून वेगळे करावे, अशी विनंतीही केली. पण या दिव्य वनस्पतीच्या सहाय्याने, क्षेत्रात, गुरांमध्ये किंवा लोकांमध्ये कुठेही केलेला जादूटोणा दूर केला जातो. जो कोणी ते पूर्ण करू शकला नाही, ज्याने पाय किंवा बोट कापले, त्याने आपल्यासाठी आणि स्वतःसाठी चांगले केले, पण त्याला सूर्याने जाळावे. अपामार्ग वनस्पती क्षेत्रातील वाईट आणि शाप दूर करते; जादूटोण्या करणाऱ्या स्त्रिया आणि वैरी यांना हाकलून लावते. अशा प्रकारे सर्व वाईट गोष्टी तिच्याद्वारे पुसून टाकल्या जातात. ही वनस्पती नातेवाईक आणि सासरची मंडळी निर्माण करणारी आहे; तिचे रूप मंत्रांनी घडवले गेले आहे. ती पावसाळ्यातील नदीसारखी संतती तोडून टाकू शकते. ब्राह्मण, कण्व आणि नार्षद या ऋषींच्या सामर्थ्याने ती सशक्त झाली आहे; तिच्या पोहोचण्याच्या ठिकाणी कोणतीही भीती राहत नाही. ती वनस्पतींच्या अग्रभागी प्रखरतेने चमकते, संकटांपासून रक्षण करते आणि दुष्ट शक्तींना नष्ट करते. पूर्वी देवांनी असुरांना वेगळे करताना या वनस्पतीचा वापर केला आणि तेव्हापासून अपामार्ग वनस्पतींचा जन्म झाला. तिच्या पित्याचे नाव 'विभाजक' आहे—ती शंभर शाखांनी फाटते आणि संकटांना परतवते. ही वनस्पती अस्थिर पृथ्वीवरून उगवली, सर्वदूर गेली, आणि जिथे ती धूप केली जाते, तिथे वाईट परत जाते. ती उलटलेली, मागे वळणारी फळे घेऊन, सर्व अनिष्ट दूर करते आणि विनाश टाळते. "शंभर शक्तींनी मला रक्षण कर, हजार शक्तींनी मला सांभाळ," अशी प्रार्थना केली गेली, कारण इंद्राने या वनस्पतीमध्ये प्रचंड सामर्थ्य ठेवले आहे. एक दिव्य देवी आहे, जिला सर्वकाही दिसते—समोर, मागे, दूरवर, आणि सर्वत्र. ती स्वर्ग, मध्यप्रदेश आणि पृथ्वी सर्व पाहते. तीन स्वर्ग, तीन पृथ्वी आणि सहा दिशा वेगवेगळ्या असतानाही, या दिव्य वनस्पतीच्या सहाय्याने सर्व प्राणी दिसतात. ती दिव्य पक्ष्याच्या डोळ्यासारखी आहे आणि नववधू घरी आल्यावर जशी थकलेली असते, तशी पृथ्वीवर स्थिर झाली आहे. हजार डोळ्यांच्या देवतेने तिला उजव्या हातात ठेवले आहे; तिच्या सहाय्याने दास आणि श्रेष्ठ अशा सर्वांना पाहता येते. "तुझे सर्व रूप दाखव, लपवू नकोस; हजार डोळ्यांनी येथे असलेले सर्व पहा," अशी विनंती केली गेली. "मला जादूटोणा करणाऱ्या स्त्रिया, पुरुष आणि सर्व दुष्ट शक्ती दाखव, म्हणून मी तुला घेतो." ती कश्यपाचा डोळा आणि चार डोळ्यांच्या शुनीचीही आहे. सूर्य आकाशात खुलेपणाने फिरतो तशी, दुष्ट शक्ती लपू देऊ नकोस. "माझे रक्षण कर, वर उचलणाऱ्या आणि वेढा घालणाऱ्या जादूटोण्यांपासून; या वनस्पतीने मी सर्व काही पाहतो." जो आकाशात उडतो, जो आकाशापलीकडे जातो, जो पृथ्वीला आपला स्वामी मानतो—तो दुष्ट शक्ती आम्हाला दिसू दे. गायी या घरात आल्या आणि त्यांनी सौभाग्य आणले. त्या कुडात स्थिरावल्या आणि आमच्यासाठी हंबरल्या. त्या येथे अनेक प्रकारच्या आणि भरपूर दूध देणाऱ्या व्हाव्यात, जशा प्राचीन उषांसारख्या इंद्रासाठी दूध देतात. इंद्र यज्ञ करणाऱ्यांचा आणि त्याची स्तुती करणाऱ्यांचा पक्षपाती असतो; तो मुक्तहस्ताने देतो आणि आपले काहीही मागे ठेवत नाही. अशा भक्ताचे धन तो वाढवत राहतो आणि त्याच्या कोशात दैवी संपत्ती साठवतो. गायी कधीही हरवत नाहीत, त्यांना चोर किंवा शत्रू त्रास देत नाही. या गायींनी देवांची पूजा केली जाते आणि दान दिले जाते; गायींचा स्वामी त्यांच्यामुळे समृद्ध होतो. कोणताही कीड किंवा विष त्यांच्याजवळ येत नाही. त्या मरणाऱ्या यजमानासाठी निर्भयपणे आणि मुक्तपणे संचार करतात. गायी हेच भाग्य, गायी म्हणजे इंद्र—मी गायी, सोमाचा पहिला भाग, यांची इच्छा करतो. या गायी, हे जनहो, इंद्राच्या आहेत; मी मनाने आणि हृदयाने इंद्राची इच्छा करतो. या गायी दुबळ्यालाही पुष्ट करतात, कुरूपालाही सुंदर करतात. त्या घरात शुभत्व आणतात, आशीर्वादाची वाणी बोलतात आणि त्यांची कीर्ती सभांमध्ये मोठी आहे. या गायी समृद्ध, तेजस्वी, शुद्ध, स्वच्छ पाण्याचे सेवन करणाऱ्या आहेत; त्यांच्यावर ना चोराचा, ना निंदकाचा वचक राहो; रुद्राचा अस्त्र त्यांच्यापासून दूर राहो. इंद्रा, या क्षत्रियाचा उत्कर्ष कर; त्याला लोकांमध्ये एकमेव बलशाली बनव. त्याचे सर्व शत्रू दूर कर आणि मी स्पर्धेत त्यांना हरवू दे. त्याला गावात, घोड्यांमध्ये आणि गायींमध्ये स्थान मिळवून दे; त्याला स्थिर स्थान मिळो, शत्रूला नाही. तो राज्यकर्त्यांमध्ये सर्वोच्च स्थान मिळवो; इंद्रा, त्याचे सर्व शत्रू नष्ट कर. तो श्रीमंतांमध्ये धनाचा स्वामी, लोकांचा प्रमुख आणि त्यांचा राजा होवो. इंद्रा, त्याच्यात मोठी तेजस्विता ठेव; त्याचा शत्रू तेजहीन होवो. स्वर्ग आणि पृथ्वी त्याच्यासाठी भरपूर संपत्ती देत राहोत, जशा गायी गरम दूध देतात. हा राजा इंद्राला, गायींना, वनस्पतींना आणि पशूंना प्रिय होवो. मी तुझ्यासाठी विजय देणारा इंद्र उत्तर दिशेला जुंपतो, ज्याच्यामुळे माणसे जिंकतात आणि कधीही हरत नाहीत. तो तुला लोकांमध्ये एकमेव बलशाली आणि मानवी राजांमध्ये श्रेष्ठ बनवो. "तू सर्वोच्च आहेस; तुझे प्रतिस्पर्धी आणि शत्रू खाली आहेत. एकमेव बलशाली, इंद्राचा मित्र म्हणून तू दीर्घायुषी हो; तुझे शत्रू पराभूत होवोत, आणि यज्ञाचे फळ तुला मिळो," अशी मंगलकामना येथे केली गेली. अशा रीतीने ऋषी, वनस्पती, गायी, आणि देवतांच्या कृपेने जीवनातील सर्व संकटे दूर झाली, आणि लोकांमध्ये आरोग्य, संपत्ती, विजय आणि सौख्य नांदू लागले.