एका काळी, रोग आणि व्याधींनी त्रस्त झालेल्या माणसांसाठी एक दिव्य औषध तयार करण्यात आले होते. हे औषध अंगावर लावले की, ते अंगावर पसरत जाई, एकामागून एक अवयवाला स्पर्श करी, कठीणावर कठीण आजारांनाही भिडे आणि त्या आजारांना दूर हाकले जाई, जसे मधल्या दाताने कणखर गोष्टे फोडून टाकली जातात. हे औषध अंगावर घेतलेल्या माणसापर्यंत कोणतीही शाप, जादूटोणा किंवा दुःखद आर्तता पोहोचू शकत नसे; त्याला पसरत जाणारे विष देखील स्पर्श करू शकत नसे. हे औषध वाईट मंत्रयंत्र, भयानक स्वप्ने, पापकृत्ये, मलिनता आणि डोळ्यांच्या तीव्र वेदना यापासून संरक्षण देई. याचे ज्ञान घेऊन, मी सत्य बोलतो, असत्य नाही: हे औषध, तू माझ्या घोड्यांचे, गाईंचे, स्वतःचे आणि तुझ्या माणसाचे रक्षण कर. या औषधाचे तीन सेवक आहेत: ताप, क्षय आणि दाह. पर्वतांचा ज्येष्ठ, त्रिककुड, हा तुझा पिता आहे. त्रिककुड पर्वतावर जन्मलेले हे औषध हिमालयाच्या पलीकडे उगवले आणि सर्व जादूगार व जादुई शक्तींना पराभूत केले. तू त्रिककुडचे असो किंवा यमुनेचे म्हणून ओळखले जात असो, तुझे दोन्ही शुभ नावांनी, औषध, आम्हाला रक्षण कर. त्यानंतर, एक सुवर्णजन्म शंख होता, जो वायूपासून, आकाशातून, विजेपासून आणि तेजातून जन्मलेला होता. तो आपल्याला सर्व संकटांपासून वाचवो. हा शंख तेजस्वी लोकांपूर्वीच समुद्रातून जन्मला; या शंखाच्या साहाय्याने, दैत्यांचा पराभव करून, आम्ही सर्व अडथळ्यांवर मात करतो. शंखाने आम्ही रोग आणि द्वेष दूर करतो; शंखानेच शत्रूंना दूर करतो; हा शंख सर्वत्र औषध आहे, तो आपल्याला वाईटापासून वाचवो. स्वर्गात जन्मलेला, समुद्रातून उत्पन्न झालेला, नदीने वाहून आणलेला हा सुवर्णजन्म शंख, जीवनाच्या प्रवासातील रत्न, आपले रक्षण करो. समुद्रातून जन्मलेले हे रत्न, वृत्राचा वध करणाऱ्या सूर्यापासून जन्मलेले, देव आणि दैत्यांच्या शस्त्रांपासून आपले सर्वत्र रक्षण करो. तू सुवर्णांमध्ये एकमेव आहेस, सोमापासून जन्मलेली आहेस; रथात दिसतेस, भात्यात तेजस्वी आहेस; तू आपल्याला दीर्घायुतेकडे घेऊन जा. देवतांची ही सडपातळ हाडे अशी झाली, ती पाण्यात आपल्या स्वभावानुसार फिरतात; मी तुला आयुष्य, तेज, बळ, दीर्घायुष्यासाठी, शंभर शरदांसाठी बांधतो; हे सडपातळ शंख, तू रक्षण कर. यापुढे, एक महान वृषभ होता. त्याने पृथ्वी आणि आकाश यांना आधार दिला, विस्तीर्ण आकाशमंडलाला आधार दिला, सहा दिशांना आधार दिला, आणि सर्व विश्वात प्रवेश केला. इंद्र हा वृषभ आहे; तो गाईंची देखरेख करतो; त्रिकचक्र मार्ग मोजतात; तो भूत, भविष्य आणि लोकांचे दुध काढतो, आणि देवांच्या सर्व व्रतांचे पालन करतो. इंद्र, मानवांमध्ये जन्मलेला, घरमाच्या रूपाने अंतर्भूत राहतो, जळतो आणि तेजाने चमकतो; तो उत्तम संतती असलेल्या कुलात स्थिर राहो, त्याने अन्न न खावे, न दूध काढावे, अनडूहाचा (दूध न द्यायचा बैल) विचारपूर्वक सन्मान करावा. अनडूहा, ज्याला दूध काढता येत नाही, तो पुण्यलोक देतो; शुद्ध करणारा त्याला समोरून भरतो; पाऊस त्याचा प्रवाह, मरुतगण त्याचे स्तन, यज्ञ त्याचे दूध, दक्षिणा त्याचे दूध काढणे आहे. ज्याचा स्वामी यज्ञाचा अधिपती नाही, ज्याचा यज्ञ स्वतःचा नाही, ज्याचा न दाता, न घेणारा आहे; जो सर्वांना जिंकतो, सर्वांना आधार देतो, सर्व करतो—त्या घरमाचे, प्रयत्नपूर्वक, चार पाय असो वा नसो, आम्हाला सांग. ज्यांच्या साहाय्याने देवांनी शरीर सोडून स्वर्ग गाठला, अमरत्वाच्या नाभीला पोहोचले—त्याच्यामुळेच आपण पुण्यलोक मिळवू, घरमाच्या व्रत आणि तपामुळे प्रसिद्ध होऊ. इंद्र रूपात, अग्नी वहन करणारा, प्रजापती सर्वोच्च, विराज; हे सर्व वैश्वानर अग्नीत, अनडूहात प्रवेशले; त्याने सर्व स्थिर केले, आधार दिला. हे अनडूहाचे मध्यस्थान आहे, जिथे हा वहन करणारा ठेवला आहे; जितके पूर्वेला ठेवले आहे, तितके पश्चिमेला ठेवले आहे. जो अनडूहाचे सात दुध काढण्याच्या जागा क्रमाने जाणतो, तो संतती आणि लोक मिळवतो; असे सात ऋषींनी जाणले. त्यांनी पायांनी दाबले, पिंड्यांनी अन्न खोदले; श्रमाने अनडूहा आणि नांगरणारा दोघे रसाच्या जवळ गेले. या बारा रात्री प्रजापतीचे व्रत म्हणून ओळखल्या जातात; जो तेथील ब्रह्म जाणतो, तेच अनडूहाचे व्रत आहे. संध्याकाळी दूध काढले जाते, सकाळी काढले जाते, मध्यान्ही सर्वत्र काढले जाते; जो दूध काढण्याचे वेळ क्रमाने जाणतो, तो जाणतो. त्यानंतर, एक औषधी आहे जी उपचार करणारी आहे, मोडलेल्या, कापलेल्या भागांची उपचार करणारी आहे; ती फसवणूक न करता आरोग्य देईल. तुझ्या शरीरात जे काही दुखापत झाले आहे, जे तुटले आहे, जे चिरडले गेले आहे, ते सर्व सर्जनशील परमेश्वर पुन्हा भागभागांनी एकत्र बांधो. तुझी मज्जा मज्जेशी, सांधा सांध्याशी जुळो; मांसातून जे काही पडले आहे, ते हाडासह पुन्हा वाढो. मज्जा मज्जेशी, त्वचा त्वचेशी जुळो; हाड रक्तासह, मांस मांसासह वाढो. केस केसांशी, त्वचा त्वचेशी जुळव; हाड रक्तासह वाढो, हे औषध, कापलेले पुन्हा एकत्र कर. उठ, पुढे जा, धाव, रथ उत्तम चाकाचा, उत्तम जुळलेला, उत्तम नाभिकाचा आहे; सरळ उभा राहा. जर अक्षापासून पडून तुटला असेल, किंवा दगडाने आपटून तुटला असेल, तर ऋभु देवांनी रथाच्या भागांसारखे सांधा सांध्याशी जुळवावेत. देवतांनी खाली ठेवले, देवतांनी पुन्हा उचलले; देवांनी पुन्हा पूर्ण केले, देवांनी पुन्हा जिवंत केले. हे वायू, हे दोन वारे नदीच्या दूर किनाऱ्यावरून येतात; एक तुझ्यात कौशल्य आणो, दुसरा हानिकारक गोष्टी दूर करो. वायू, आरोग्य आण; वायू, हानिकारक गोष्टी दूर कर; तू सर्वत्र उपचार करणारा आहेस, देवांचा दूत म्हणून जातोस. देवांनी या माणसाचे रक्षण करावे, मरुतगणांनी त्याचे रक्षण करावे; सर्व प्राण्यांनी त्याचे रक्षण करावे, तो अहितापासून मुक्त राहो. मी तुझ्याकडे आशीर्वाद व सुरक्षिततेच्या उपायांसह आलो आहे; मी तुला बळ आणतो, प्रखर आणि सामर्थ्यवान; मी तुझ्यातील रोग दूर करतो. माझा हा हात पवित्र आहे, माझा हा हात आणखी पवित्र आहे; हा सर्वत्र उपचार करणारा आहे, हा शुभस्पर्श आहे. दोन्ही हातांनी, दहा बोटांनी, वाणीला पुढे नेणाऱ्या जिभेने, आरोग्य देणाऱ्या हातांनी, आम्ही तुला स्पर्श करतो. अशा प्रकारे, या ऋचांमधून, औषध, शंख, वृषभ, अनडूहा, घरम, आणि औषधी व वायू यांच्या दिव्य गुणांचे वर्णन होते. त्यांचा आश्रय घेतल्यावर, मानव रोग, दुःख, संकट, आणि विघ्नांपासून मुक्त होतो, आरोग्य, दीर्घायुष्य, तेज, आणि पुण्य प्राप्त करतो.