एका प्राचीन ऋषीच्या पवित्र वाणीने, जीवनाचा आणि मृत्यूचा रहस्याचा शोध घेतला जातो. गांधर्वाने वरुणासाठी मृतांसाठी एक दिव्य औषधी खोदून काढली होती; तीच आनंद आणि बंधनातून मुक्तता देणारी औषधी आम्ही आज तुमच्यासाठी खोदून काढतो. सूर्याचे तेज, माझ्या वाणीचे सामर्थ्य, प्रजापतीचा शक्तिशाली वृषभ—हे सर्व जागृत होऊ दे, उर्जा आणि सामर्थ्याने भरलेले. जशी ही औषधी आपल्या मूळापासून जळलेली नाही, तशीच ती तुम्हाला अधिक बलवान आणि ताजेतवाने करेल. औषधींच्या गूढ सारात, वृषभांचे सामर्थ्य आणि इंद्राची वीर्यशक्ती—हे सर्व त्या संयमित पुरुषात विराजमान होऊ दे. पाण्याचा रस, वृक्षांचा पहिला रस, सोमाचा भाऊ आणि अश्वाची वीर्यशक्ती—हे सर्व त्या संयमित पुरुषात स्थान मिळो. आज, अग्नी, सविता, सरस्वती आणि ब्रह्मणस्पती—तुम्ही बंधन ताणून धनुष्यासारखे दूर पसरवा. मी तुझे बंधन धनुष्याच्या दोरीसारखे सैल करतो, जसा लाल हरिण थकता-थकता पुढे जातो, तसाच तू थकू नकोस. घोडा, खच्चर, शेळी, मेंढा, वृषभ—यांचे सर्व सामर्थ्य संयमित पुरुषात विराजमान होऊ दे. समुद्रातून उठलेला हजार शिंगांचा वृषभ—त्याच्या सामर्थ्याने आम्ही सर्व लोकांना शांत झोपेत गुंगवतो. वारा पृथ्वीवर वाहत नाही, कुणीही दृष्टीपलीकडे पाहत नाही; इंद्राच्या मित्रा, तू फिरत असताना सर्व स्त्रियांना झोपेत गुंगव. ज्या स्त्रिया जमिनीवर, पलंगावर, दूर नेल्या जाणार, शुभ सुवास असलेल्या—त्यांना आम्ही सर्वांना झोपेत गुंगवतो. हलणारे, स्थिर, दृष्टी आणि श्वासाचा स्पर्श, सर्व अंगांचा स्पर्श—हे सर्व मी सर्व रात्रींवर विजय मिळवतो, हे अंधाराच्या अधिपती. बसणारे, चालणारे, उभे राहून पाहणारे—त्यांचे डोळे आम्ही बंद करतो, जसे हे घर बंद केले आहे. आई, वडील, कुत्रा, घराचा स्वामी, तिचे नातेवाईक आणि आजूबाजूचे सर्व लोक—सर्वांना झोप येऊ दे. हे निद्रे, तुझ्या झोप आणणाऱ्या शक्तीने सर्वांना झोपेत गुंगव; इतरांना सूर्याकडे झोपेत गुंगव, फक्त मी जागा राहू दे, इंद्रासारखा निर्भय आणि थकलेला नसलेला. सृष्टीमध्ये ब्रह्मा प्रथम जन्मला, दहा डोके, दहा चेहरे; त्याने प्रथम सोम पिला, चवीशिवाय विष तयार केले. आकाश आणि पृथ्वी, सात नद्या जिथपर्यंत पसरल्या आहेत—विष नष्ट करणारी ही वाणी मी इथे उच्चारली. गरुडाने, विष घेऊन, ते प्रथम उचलले; ते तोंडात, अंगात, किंवा पित्याजवळ पोहोचले नाही. धनुष्याने वाकलेला, पाच बोटांनी बसणारा—त्याच्या फाटलेल्या भागातून मी विष काढले. फाटलेल्या भागातून, काठी, पान, हाड, शिंग, गाठी—यातून मी विष काढले. बाण, भाला, तुझे विष—सर्व रसहीन; रसहीन झाडाचे धनुष्यही रसहीन आहे. ज्यांनी बाण सोडले, घाव दिला, बसले, मुक्त केले—सर्व शक्तिहीन झाले; विषाचा पर्वत, शक्तिहीन झाला आहे. तुझे खोदणारे, औषधी, पर्वत, टेकडी—जिथून विष आले, ते सर्व शक्तिहीन झाले. वरुण वृक्षावर वाढणाऱ्या जलधारणाऱ्या औषधीने मी विष रोखतो; तिथे अमृत शिंपडले आहे—त्याने मी तुझे विष रोखतो. पूर्वेकडील विष रसहीन, उत्तर दिशेचे विष रसहीन; आता दक्षिणेकडील विष तांदुळाच्या पेजेने निष्प्रभ झाले. पेज तयार कर, बाजूने गरम पेज प्या; भुकेने त्रास झाला आहे, खा, आणि त्रास होणार नाही. मद्यपीमध्ये तुझी नशा बाणासारखी खाली फेकतो; अस्वस्थ असलेल्या तुझ्यावर मंत्रांनी नियंत्रण ठेवतो. मंत्रांनी तुझ्यावर नियंत्रण ठेवतो, जसे गावावर नियंत्रण ठेवतो; झाडासारखा स्थिर राहा, आणि त्रास होणार नाही. शुद्ध करणाऱ्यांनी तुझ्यावर घेरा घातला आहे; दूर, दोषरहित—तू विखुरलेली औषधी, स्थिर, आणि त्रास होणार नाही. तुझ्या पहिल्या, गती न गाठलेल्या कृती करणाऱ्यांनी—ते आमच्या वीरांना त्रास देऊ नये; ते आमच्यासमोर ठेव. जीव सृष्टीमध्ये दूध ठेवतो, तो सृष्टीचा स्वामी बनतो. मृत्यू त्याच्या राजकीय अभिषेकात फिरतो; राजा याला मान्यता देऊ दे. बाहेर जा, डगमगू नकोस, प्रखर, बुद्धिमान हो, प्रतिस्पर्ध्याचा नाश कर; मित्रवृद्धी करणारा, स्थिर राहा, देवांनी तुझ्यासाठी वाणी दिली आहे. सर्व जीव, तेजस्वी, स्थिर, दिव्य तेजाने सजले—त्याच्या भोवताली जमले; हे महान असुराचे नाव आहे, अमर, अनेक रूपांचा, स्थिर आहे. वाघासारखा, वाघांमध्ये पुढे जा, सर्व दिशांना फिर; आकाशातील, दूधयुक्त, सर्व जल तुझी इच्छा करो. दूधयुक्त, आनंदी जल—आकाशात किंवा पृथ्वीवर—त्यांच्या तेजाने मी तुला शिंपडतो. मी तुला आकाशातील, दूधयुक्त जलाच्या तेजाने शिंपडले; मित्रवृद्धी करणारा, सविताने तुझे कल्याण करो. याने, वाघाला आलिंगन देत, सिंहाला मोठ्या भाग्याकरिता प्रेरणा दिली; महासागरासारखा बलवान स्थिर आहे, पँथर जलात शुद्ध झाला. जीव, सुरक्षित, पर्वताच्या अमर तोंडाकडे ये; सर्व देवांनी दिलेला संरक्षक घेर जीवनासाठी आहे. तू पुरुषांचा, गायींचा रक्षक आहेस; घोड्यांचा आणि दुर्बलांचा रक्षक आहेस. तू रक्षक, तंत्रमंत्राचा नाश करणारा, मलम आहेस; अमृत जाणतोस, जीवांचा अन्न आहेस, हिरवी औषधी आहेस. अशा प्रकारे, ऋषीच्या वाणीने, औषधी, देव, आणि जीवनाचे रहस्य उजागर होते—बंधने सैल होतात, विष नष्ट होते, झोप आणि जागरण, शक्ती आणि संरक्षण—सर्व सृष्टीच्या कल्याणासाठी एकत्र येतात.